Product SiteDocumentation Site

Πρόλογος

Το Debian είναι ένα πολύ επιτυχημένο λειτουργικό σύστημα, το οποίο είναι διάχυτο στις ψηφιακές ζωές μας περισσότερο απ' ότι συχνά οι άνθρωποι φαντάζονται ότι είναι. Λίγα δεδομένα είναι αρκετά για να γίναι αυτό ξεκάθαρο. Κατά την τρέχοντα χρόνο το Debian είναι η πιο δημοφιλής παραλαγή GNU/Linux ανάμεσα στους διακομιστές ιστού: σύμφωνα με το W3Techs, περισσότερο από 10% του ιστού παρέχεται με την ισχύ του Debian. Σκεφτείτε το: πόσους ιστοτόπους θα είχατε χάσει σήμερα χωρίς το Debian; Σε πιο συναρπαστικές εφαρμογές, το Debian είναι το λειτουργικό σύστημα επιλογής στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Παρακολουθήσατε την δουλειά των αστροναυτών του ΔΔΣ, ίσως μέσω του κοινωνικού δικτύου της NASA ή άλλων διεθνών οργανισμών; Και τα δύο από μόνα τους και οι σχετικές αναρτήσεις έγιναν δυνατά από το Debian. Αμέτρητες επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και δημόσιες διαχειρίσεις βασίζονται καθημερινά στο Debian για τις λειτουργίες τους, παρέχοντας υπηρεσίες σε εκατομμύρια χρήστες σε όλο τον κόσμο... και στην τροχιά του!
But Debian is much more than an operating system, no matter how complex, featureful, and reliable such a system could be. Debian is a vision of the freedoms that people should enjoy in a world where more and more of our daily activities depend on software. Debian is born from the cardinal Free Software idea that people should be in control of their computers, and not the other way around. People with enough software knowledge should be able to dismantle, modify, reassemble and share with others all the software that matters to them. It doesn't matter if the software is used for frivolous activities like posting pictures of kittens on the Web, or for potentially life-threatening tasks such as driving our cars and powering the medical devices which cure us — and Debian is used in all of the above scenarios; you should control it. People without in-depth software knowledge should enjoy those freedoms too: they should be able to delegate to people of their choice, people they trust, the audit or modification of software-based devices on their behalf.
Στην αναζήτηση του ελέγχου των ανθρώπων πάνω στις μηχανές, τα ελεύθερα λειτουργικά συστήματα παίζουν θεμελιώδη ρόλο: δεν μπορείτε να έχετε τον πλήρη έλεγχο μιας υπολογιστικής συσκευής αν δεν ελέγχετε το λειτουργικό της σύστημα. Από αυτό προέρχεται και η κύρια φιλοδοξία του Debian: η παραγωγή του καλύτερου ολοκληρωτικά ελεύθερου λειτουργικού συστήματος. Για περισσότερα από 20 χρόνια τώρα, το Debian έχει αναπτύξει ένα ελεύθερο λειτουργικό σύστημα και επίσης προώθησε το όραμα του ελεύθερου λογισμικού γύρω του. Κάνοντας το αυτό, το Debian έχει βάλει πολύ ψηλά τον πήχη για τους υποστηρικτές του ελεύθερου λογισμικού σε όλο τον κόσμο. Οι αποφάσεις του Debian σε θέματα αδειοδότησης λογισμικού, για παράδειγμα, συνήθως εξετάζονται από διεθνείς οργανισμούς τυποποίησης, κυβερνήσεις και άλλα έργα ελεύθερου λογισμικού, όταν αποφασίζεται αν κάτι πρέπει να θεωρείται "αρκετά ελεύθερο" ή όχι.
Αλλά αυτή η πολιτική άποψη δεν είναι αρκετή να εξηγήσει την μοναδικότητα του Debian. Το Debian είναι επίσης ένα πολύ ασυνήθιστο κοινωνικό πείραμα, που είναι έντονα προσαρτημένο στην ανεξαρτησία. Σκεφτείτε για μια στιγμή άλλες επικρατούσες διανομές ελεύθερου λογισμικού, ή ακόμη και δημοφιλή ιδιόκτητα λειτουργικά συστήματα. Οι πιθανότητες είναι να συσχετίζετε κάθε ένα από αυτά με μία μεγάλη εταιρία η οποία είναι είτε η κύρια δύναμη ανάπτυξης πίσω από το έργο, ή κατά το ελάχιστο, ο διαχειριστής όλων των δραστηριοτήτων που δεν αφορούν την ανάπτυξη. Το Debian είναι διαφορετικό. Μέσα στο έργο Debian, οι εθελοντές θέτουν στον ευατό τους τις υπευθυνότητες από όλες τις δραστηριότητες που χρειάζονται για να διατηρηθεί το Debian ζωντανό και ζωηρό. Η ποικιλία αυτών των δραστηριοτήτων είναι εκπληκτική: από μεταφραστές σε διαχειριστές συστήματος, από μάρκετινγκ σε διοίκηση, από οργάνωση συνεδρίου σε σχεδίαση έργων τέχνης, από τήρηση λογιστικών σε νομικά θέματα... χωρίς να αναφέρουμε το πακετάρισμα λογισμικού και την ανάπτυξη! Οι συνεισφέροντες στο Debian, φροντίζουν όλα αυτά.
Ως πρώτη συνέπεια αυτής της ριζοσπαστικής μορφής ανεξαρτησίας, το Debian χρειάζεται και βασίζεται σε πολυποίκιλη κοινότητα εθελοντών. Οποιαδήποτε ικανότητα σε οποιοδήποτε από τα ανωτέρω πεδία, ή άλλα που μπορείτε να φανταστείτε, μπορούν να επενδυθούν μέσα στο Debian και να χρησιμοποιηθούν για την βελτίωση του έργου. Μια δεύτερη συνέπεια της ανεξαρτησίας του Debian είναι ότι οι επιλογές του Debian μπορούν να εμπιστευθούν ότι δεν καθοδηγούνται από εμπορικά συμφέροντα ή συγκεκριμένες εταιρίες — Ενδιαφέροντα που δεν έχουμε εγγύηση, πάντα θα ευθυγραμίζονται με τον σκοπό της προώθησης του ελέγχου των ανθρώπων πάνω στις μηχανές, όπως μαρτυρούν πολλά πρόσφατα παραδείγματα στα τεχνολογικά νέα.
One last aspect contributes to Debian's uniqueness: the way in which the social experiment is run. Despite the folklore of being bureaucratic, decision making in Debian is in fact highly distributed. There exist clearly defined areas of responsibility within the project. People in charge of those areas are free to drive their own boat. As long as they keep up with the quality requirements agreed upon by the community, no one can tell them what to do or how to do their job. If you want to have a say on how something is done in Debian, you need to put yourself on the line and be ready to take the job on your shoulders. This peculiar form of meritocracy — which we sometimes call do-ocracy — is very empowering for contributors. Anyone with enough skills, time, and motivation can have a real impact on the direction the project is taking. This is testified by a population of about 1 000 official members of the Debian Project, and several thousands of contributors world-wide. It is no wonder that Debian is often credited as the largest community-driven Free Software project in existence.
Έτσι το Debian είναι αρκετά μοναδικό. Μόνο εμείς το προσέξαμε; Σίγουρα όχι. Σύμφωνα με το DistroWatch υπάρχουν περίπου 300 ενεργές διανομές ελεύθερου λογισμικού. Μισές από αυτές (περίπου 140) είναι παράγωγα του Debian. Αυτό σημαίνει ότι ξεκινάνε από το Debian, το προσαρμόζουν να ταιριάζει με τις ανάγκες των χρηστών τους — συνήθως με προσθήκη, τροποποίηση και επαναχτίσιμο των πακέτων — και εκδίδουν το παραγόμενο προϊόν. Στην ουσία τα παράγωγα εφαρμόζουν τις χορηγούμενες ελευθερίες του ελεύθερου λογισμικού, της τροποποίησης και επαναδιανομής αντιγράφων όχι μόνο σε ανεξάρτητα τμήματα του λογισμικού, αλλά και στην διανομή ως σύνολο. Η ενδεχόμενη προσέγγιση νέων χρηστών και συνεισφερόντων ελεύθερου λογισμικού μέσω των παραγώγων διανομών είναι τεράστια. Πιστεύουμε ότι είναι έτσι, κυρίως λόγω της επιτυχημένης αύξησης του οικοσυστήματος, που τώρα τελικά συναγωνίζεται με το ιδιόκτητο λογισμικό, σε πεδία όπου ιστορικά θεωρούνταν δύσκολο να κατακτηθούν, όπως οι μεγάλες υλοποιήσεις επιτραπέζιων υπολογιστών. Το Debian είναι η βάση του μεγαλύτερου οικοσυστήματος διανομών ελεύθερου λογισμικού που υπάρχει: ακόμη κι αν δεν χρησιμοποιείτε το Debian απ' ευθείας, και ακόμη αν ο διανομέας σας δεν σας το είπε, το πιθανότερο είναι ότι επωφελείστε αυτή τη στιγμή από την δουλειά της κοινότητας Debian.
Αλλά η μοναδικότητα του Debian μερικές φορές έρχεται με απροσδόκητα επακόλουθα. Ένα επακόλουθο στο όραμα του Debian για ψηφιακές ελευθερίες είναι η ανάγκη να επαναπροσδιορίζουμε τι εννοούμε με το λογισμικό. Το έργο Debian έχει από καιρό συνειδητοποιήσει ότι, ως τμήμα λειτουργικού συστήματος, πρέπει να διανέμεις πολύ υλικό που δεν είναι λογισμικό: μουσική, εικόνες, τεκμηρίωση, ανεπεξέργαστα δεδομένα, υλικολογισμικό, κλπ. Αλλά πως εφαρμόζεις τις ελευθερίες του λογισμικού σε αυτά τα υλικά; Πρέπει να έχουμε διαφορετικές απαιτήσεις ή πρέπει όλα τα υλικά να διατηρούνται στα ίδια υψηλά επίπεδα ελευθερίας; Το έργο Debian έχει αποφασίσει για το τελευταίο: όλα τα υλικά που στέλνονται ως τμήματα του Debian θα πρέπει να προσφέρουν τις ίδιες ελευθερίες στους χρήστες τους. Μια τέτοια ριζοσπαστική φιλοσοφική θέση έχει επιδράσεις που φτάνουν μακρυά. Σημαίνει ότι δεν μπορούμε να διανέμουμε μη-ελεύθερο υλικολογισμικό, ή έργο τέχνης που δεν σχεδιάστηκε για χρήση σε εμπορικές τοποθετήσεις, ή βιβλία που δεν μπορούν να τροποποιηθούν προκειμένου να αποφευχθεί ο αποχρωματισμός (όπως στην παραδοσιακή τυπογραφία) της φήμης του συγγραφές/εκδότη.
The book you have in your hands is different. It's a free as in freedom book, a book which is up to Debian freedom standards for every aspect of your digital life. For a very long time, the scarce availability of books like this one has been a significant shortcoming of Debian. It meant that there was little reading material that helped to spread Debian and its values, while at the same time embodying those values and showing off their advantages. But it also meant, ironically, that we had little such material that we could distribute as part of Debian itself. This is the first reputable book to address this shortcoming. You can apt install this book, you can redistribute it, you can fork this book or, better, submit bug reports and patches for it, so that others in the future can benefit from your contributions. The “maintainers” of this book — who are also its authors — are longstanding members of the Debian Project, who grok the freedom ethos that permeates every aspect of Debian and know first-hand what it means to take on the responsibility for important parts of Debian. By releasing this Free book they are doing, once more, such a wonderful service to the Debian community.
Ελπίζουμε ότι θα απολαύσετε αυτό τον ακρογωνιαίο λίθο της ελευθερίας ανάγνωσης του Debian, τόσο πολύ όσο κι εμείς.
October 2015
Stefano Zacchiroli (Debian Project Leader 2010-2013), Lucas Nussbaum (Debian Project Leader 2013-2015) and Neil McGovern (Debian Project Leader 2015-incumbent)