H??ng D?n Cài ??t Debian GNU/Linux B?n quy?n © 2004, 2005, 2006, 2007 nhóm trình cài ??t Debian S? tay này là ph?n m?m t? do; b?n có th? phát hành l?i nó và/hay s?a ??i nó v?i ?i?u ki?n c?a Gi?y Phép Công C?ng GNU (GPL). Xem gi?y phép trong Ph? l?c F, Gi?y phép Công c?ng GNU. T?ng quan Tài li?u này ch?a h??ng d?n cài ??t h? th?ng Debian GNU/Linux 4.0 (tên mã là "etch") vào ki?n trúc AMD64 ("amd64"). Nó c?ng ch?a l?i tr? ??n thông tin thêm, c?ng ??n thông tin v? cách s? d?ng h? th?ng Debian m?i m?t cách h?u hi?u nh?t. Ghi chú Dù s? tay cài ??t này dành cho ki?n trúc amd64 là h?u h?t thông tin m?i nh?t, chúng tôi ??nh s?a ??i và t? ch?c l?i m?t s? ph?n s? tay sau khi s? phát hành chính th?c c?a etch. M?t phiên b?n m?i h?n c?a s? tay này có th? ???c tìm trên M?ng t?i trang ch? debian-installer. Có l? b?n c?ng tìm th?y b?n d?ch thêm t?i ?ó. Tr?ng thái c?a b?n d?ch: hoàn t?t. M?i b?n xem l?i b?n d?ch này và g?i s? g?i ý cho . ------------------------------------------------------------------------------- M?c l?c Cài ??t 4.0 Debian GNU/Linux trên amd64 1. Chào m?ng b?n dùng Debian 1.1. Debian là gì v?y? 1.2. GNU/Linux là gì v?y? 1.3. Debian GNU/Linux là gì v?y? 1.4. L?y Debian 1.5. L?y phiên b?n m?i nh?t c?a tài li?u này 1.6. C?u trúc c?a tài li?u này 1.7. V? tác quy?n và gi?y phép ph?n m?m 2. C?n thi?t h? th?ng 2.1. Ph?n c?ng ???c h? tr? 2.1.1. Ki?n trúc ???c h? tr? 2.1.2. ??n v? x? lý trung tâm (CPU), bo m?ch chính và kh? n?ng h? tr? ?nh ??ng 2.1.3. H? tr? th? ?? h?a 2.1.4. Máy tính xách tay 2.1.5. ?a b? x? lý 2.2. V?t ch?a trình cài ??t 2.2.1. ??a CD-ROM/DVD-ROM 2.2.2. ??a c?ng 2.2.3. Thanh b? nh? USB 2.2.4. M?ng 2.2.5. H? th?ng Un*x hay GNU 2.2.6. H? th?ng c?t gi? ???c h? tr? 2.3. Ngo?i vi và ph?n c?ng khác 2.4. Mua ph?n c?ng ??c bi?t cho GNU/LInux 2.4.1. Tránh ph?n m?m s? h?u hay b? ?óng 2.4.2. Ph?n c?ng ??c tr?ng cho Windows 2.5. B? nh? và s?c ch?a trên ??a c?n thi?t 2.6. Ph?n c?ng kh? n?ng k?t n?i m?ng 2.6.1. Trình ?i?u khi?n c?n thi?t ph?n v?ng 2.6.2. Th? m?ng vô tuy?n 3. Tr??c khi cài ??t Debian GNU/Linux 3.1. Toàn c?nh ti?n trình cài ??t 3.2. Sao l?u m?i d? li?u ?ã có ?i ! 3.3. Thông tin c?n thi?t 3.3.1. Tài li?u h??ng d?n 3.3.2. Tìm ngu?n thông tin v? ph?n c?ng 3.3.3. Kh? n?ng t??ng thích c?a ph?n c?ng 3.3.4. Thi?t l?p m?ng 3.4. Tho? tiêu chu?n ph?n c?ng t?i thi?u 3.5. Phân vùng s?n cho h? th?ng ?a kh?i ??ng 3.5.1. Phân vùng t? DOS hay Windows 3.6. Ph?n c?ng cài ??t s?n và thi?t l?p h? ?i?u hành 3.6.1. G?i trình ??n thi?t l?p BIOS 3.6.2. Ch?n thi?t b? kh?i ??ng 3.6.3. Thi?t l?p BIOS l?t v?t 3.6.4. V?n ?? ph?n c?ng c?n theo dõi 4. L?y v?t ch?a cài ??t h? th?ng 4.1. B? ??a CD Debian GNU/Linux chính th?c 4.2. T?i t?p tin xu?ng nhân b?n Debian 4.2.1. N?i tìm ?nh cài ??t 4.3. Chu?n b? t?p tin ?? kh?i ??ng thanh b? nh? USB 4.3.1. Sao chép t?p tin m?t cách d? dàng 4.3.2. Sao chép t?p tin m?t cách d?o 4.3.3. Thêm ?nh ISO 4.3.4. Kh?i ??ng thanh USB 4.4. Chu?n b? t?p tin ?? kh?i ??ng ??a c?ng 4.4.1. Kh?i ??ng trình cài ??t trên ??a c?ng b?ng LILO hay GRUB 4.5. Chu?n b? t?p tin ?? kh?i ??ng qua m?ng TFTP 4.5.1. Thi?t l?p trình ph?c v? BOOTP 4.5.2. Thi?t l?p trình ph?c v? DHCP 4.5.3. B?t ch?y trình ph?c v? TFTP 4.5.4. Xác ??nh v? trí c?a ?nh TFTP 4.6. Cài ??t t? ??ng 4.6.1. Cài ??t t? ??ng b?ng trình cài ??t Debian 5. Kh?i ??ng h? th?ng cài ??t 5.1. Kh?i ??ng trình cài ??t trên AMD64 5.1.1. Kh?i ??ng t? ??a CD-ROM 5.1.2. Kh?i ??ng t? Linux b?ng LILO hay GRUB 5.1.3. Kh?i ??ng t? thanh b? nh? USB 5.1.4. Kh?i ??ng b?ng TFTP 5.1.5. D?u nh?c kh?i ??ng 5.2. Tham s? kh?i ??ng 5.2.1. Tham s? trình cài ??t Debian 5.3. Gi?i ?áp th?c m?c trong ti?n trình cài ??t 5.3.1. S? ?áng tin c?y c?a ??a CD-ROM 5.3.2. C?u hình kh?i ??ng 5.3.3. V?n ?? cài ??t AMD64 th??ng 5.3.4. Gi?i thích thông ?i?p kh?i ch?y h?t nhân 5.3.5. Thông báo v?n ?? cài ??t 5.3.6. ?? trình báo cáo cài ??t 6. S? d?ng trình cài ??t Debian 6.1. Trình cài ??t ho?t ??ng nh? th? nào 6.2. Gi?i thi?u v? thành ph?n 6.3. S? d?ng thành ph?n riêng 6.3.1. Thi?t l?p trình cài ??t Debian và c?u hình ph?n c?ng 6.3.2. Phân vùng và ch?n ?i?m l?p 6.3.3. Thi?t l?p H? th?ng 6.3.4. Cài ??t H? th?ng C? b?n 6.3.5. Cài ??t ph?n m?m thêm 6.3.6. Cho h? th?ng kh? n?ng kh?i ??ng 6.3.7. Cài ??t xong 6.3.8. L?t v?t 7. Kh?i ??ng vào h? th?ng Debian m?i 7.1. Gi? phút th? thách 7.2. G?n k?t kh?i tin ?ã m?t mã 7.2.1. dm-crypt 7.2.2. loop-AES 7.2.3. Gi?i ?áp th?c m?c 7.3. ??ng nh?p 8. B??c ti?p và ?i ?âu v?y? 8.1. T?t h? th?ng 8.2. Cho ng??i dùng UNIX m?i 8.3. Gi?i thi?u v? Debian 8.3.1. H? th?ng qu?n lý gói Debian 8.3.2. Qu?n lý phiên b?n ?ng d?ng 8.3.3. Qu?n lý công vi?c ??nh k? 8.4. Thông tin thêm 8.5. Thi?t l?p th? ?i?n t? trên h? th?ng 8.5.1. C?u hình th? ?i?n t? m?c ??nh 8.5.2. G?i th? ra h? th?ng 8.5.3. C?u hình tác nhân truy?n th? tín Exim4 8.6. Biên d?ch h?t nhân m?i 8.6.1. Qu?n lý ?nh h?t nhân 8.7. Ph?c h?i h? th?ng b? h?ng A. Cài ??t th? nào A.1. Chu?n b? A.2. Kh?i ??ng trình cài ??t A.2.1. CD-ROM A.2.2. Thanh b? nh? USB A.2.3. Kh?i ??ng t? m?ng A.2.4. Kh?i ??ng t? ??a c?ng A.3. Cài ??t A.4. G?i báo cáo cài ??t cho chúng tôi A.5. V?y cu?i cùng... B. T? ??ng hoá vi?c cài ??t b?ng chèn s?n B.1. Gi?i thi?u B.1.1. Ph??ng pháp chèn s?n B.1.2. H?n ch? B.2. Dùng kh? n?ng chèn s?n B.2.1. T?i t?p tin ??nh c?u hình s?n B.2.2. Dùng tham s? kh?i ??ng ?? chèn s?n câu h?i B.2.3. Ch? ?? t? ??ng B.2.4. Bi?t hi?u có ích khi chèn s?n B.2.5. Dùng máy ph?c v? DHCP ?? xác ??nh t?p tin ??nh c?u hình s?n B.3. T?o t?p tin ??nh c?u hình s?n B.4. N?i dung c?a t?p tin ??nh c?u hình s?n B.4.1. ??a ph??ng hoá B.4.2. C?u hình m?ng B.4.3. Thi?t l?p máy nhân b?n B.4.4. Phân vùng B.4.5. Phân vùng b?ng RAID B.4.6. Thi?t l?p ??ng h? và múi gi? B.4.7. Thi?t l?p apt B.4.8. Thi?t l?p tài kho?n B.4.9. Cài ??t h? th?ng c? b?n B.4.10. Cài ??t b? t?i kh?i ??ng B.4.11. Ch?n gói ph?n m?m B.4.12. Làm xong giai ?o?n cài ??t th? nh?t B.4.13. C?u hình trình th? B.4.14. C?u hình X B.4.15. Chèn tr??c gói khác B.5. Tùy ch?n c?p cao B.5.1. Ch?y l?nh riêng trong khi cài ??t B.5.2. Dùng kh? n?ng chèn s?n ?? thay ??i giá tr? m?c ??nh B.5.3. T?i dây chuy?n t?p tin ??nh c?u hình s?n C. Phân vùng cho Debian C.1. Ch?n phân vùng Debian, ??t kích c? phân vùng C.2. Cây th? m?c C.3. B? trí phân vùng khuy?n khích C.4. Tên thi?t b? d??i Linux C.5. Ch??ng trình t?o phân vùng Debian C.5.1. Phân vùng cho AMD64 D. L?t v?t D.1. Thi?t b? Linux D.1.1. Thi?t l?p con chu?t D.2. S?c ch?a trên ??a c?n thi?t cho công vi?c D.3. Cài ??t Debian GNU/Linux t? h? th?ng UNIX/Linux D.3.1. B?t ??u D.3.2. Cài ??t debootstrap D.3.3. Ch?y debootstrap D.3.4. C?u hình h? th?ng c? b?n D.3.5. Cài ??t h?t nhân D.3.6. Thi?t l?p b? t?i kh?i ??ng D.3.7. ?òn k?t li?u D.4. Cài ??t Debian GNU/Linux qua IP ???ng song song (PLIP) D.4.1. Nhu c?u D.4.2. Thi?t l?p ngu?n D.4.3. Cài ??t ?ích D.5. B? cài ??t ?? h?a D.5.1. Cách s? d?ng b? cài ??t ?? h?a D.5.2. V?n ?? ?ã bi?t E. Linh tinh qu?n tr? E.1. V? tài li?u này E.2. Cách ?óng góp cho tài li?u này E.3. ?óng góp chính E.4. L?i báo nh?n th??ng hi?u F. Gi?y phép Công c?ng GNU Danh sách B?ng 3.1. Thông tin v? ph?n c?ng c?n thi?t ?? cài ??t 3.2. ?i?u ki?n h? th?ng t?i thi?u khuy?n khích Cài ??t 4.0 Debian GNU/Linux trên amd64 Chúng tôi r?t vui thích th?y bi?t r?ng b?n ch?n th? s? d?ng Debian; chúng tôi ch?c ch?n là b?n s? tìm th?y b?n phát hành GNU/LInux c?a Debian là ??c nh?t. Debian GNU/Linux t?p h?p ph?n m?m có ch?t l??ng cao t? trên kh?p th? gi?i, h?p nh?t nó vào m?t toàn b? m?ch l?c. Chúng tôi cho r?ng b?n s? tìm bi?t k?t qu? này th?t s? là l?n h?n t?ng các ph?n. Có l? b?n mu?n cài ??t Debian mà không ??c s? tay này: trình cài ??t Debian ???c thi?t k? ?? cho b?n kh? n?ng này. N?u b?n lúc này không có ?? r?nh ??c toàn b? S? Tay Cài ??t ngay bây gi?, khuyên b?n ??c ít nh?t tài li?u Cài ??t Th? Nào, mà h??ng d?n b?n qua ti?n trình cài ??t c? b?n, cung c?p nhi?u liên k?t s? tay v? ch? ?? c?p cao hay thông tin gi?i ?áp th?c m?c. Tài li?u Cài ??t Th? Nào n?m trong Ph? l?c A, Cài ??t th? nào. V?y b?n m?t th?i gian ??c ph?n l?n S? Tay này nhé: nó h??ng d?n ??n kinh nghi?m cài ??t thành công h?n. Ch??ng 1. Chào m?ng b?n dùng Debian M?c l?c 1.1. Debian là gì v?y? 1.2. GNU/Linux là gì v?y? 1.3. Debian GNU/Linux là gì v?y? 1.4. L?y Debian 1.5. L?y phiên b?n m?i nh?t c?a tài li?u này 1.6. C?u trúc c?a tài li?u này 1.7. V? tác quy?n và gi?y phép ph?n m?m Ch??ng này cung c?p t?ng quan c?a D? Án Debian và Debian GNU/Linux. N?u b?n quen v?i l?ch s? c?a D? Án Debian và b?n phát hành Debian GNU/Linux, b?n c?ng nh?y ???c t?i ch??ng k? ti?p. 1.1. Debian là gì v?y? Debian là m?t t? ch?c nguyên tình nguy?n c?ng hi?n ?? phát tri?n ph?n m?m t? do và ??y m?nh nh?ng lý t??ng c?a T? Ch?c Ph?n M?m T? Do. D? Án Debian m?i t?o trong n?m 1993, khi Ian Murdock g?i l?i m?i m? cho các nhà phát tri?n ph?n m?m ?? ?óng góp cho m?t b?n phát hành hoàn toàn và m?ch l?c d?a vào h?t nhân Linux h?i m?i. Nhóm ng??i say mê c?ng hi?n h?i nh? ?ó, ??u tiên do T? Ch?c Ph?n M?m T? Do h? tr?, c?ng theo tri?t lý c?a t? ch?c GNU , ?ã l?n lên qua m?t s? n?m ?? tr? thành m?t t? ch?c có kho?ng 1010 Nhà Phát Tri?n Debian. Nhà Phát Tri?n Debian tham gia nhi?u ho?t ??ng khác nhau, g?m qu?n tr? ch? M?ng HTTP và FTP, thi?t k? ?? h?a, phân tích pháp lu?t các gi?y phép ph?n m?m, t?o tài li?u h??ng d?n và, t?t nhiên, b?o trì gói ph?n m?m. ?? truy?n tri?t lý c?a chúng tôi, và h?p d?n nhà phát tri?n theo nh?ng nguyên t?c do Debian h? tr?, D? Án Debian ?ã xu?t b?n m?t s? tài li?u phác h?a các giá tr? c?a chúng tôi, c?ng ch? d?n ng??i nào mu?n tr? thành nhà phát tri?n Debian. * H?p ??ng Xã H?i Debian phát bi?u các l?i cam k?t Debian cho C?ng ??ng Ph?n M?m T? Do. B?t c? ai h?a tuân theo H?p ??ng Xã H?i thì có th? tr? thành nhà b?o trì. B?t c? nhà b?o trì nào có kh? n?ng gi?i thi?u ph?n m?m m?i vào Debian -- mi?n là gói ph?n m?m th?a tiêu chu?n c? t? do l?n ch?t l??ng c?a chúng tôi. * Ch? D?n Ph?n M?m T? Do Debian (DFSG) là l?i tuyên b? rõ ràng và ng?n g?n v? tiêu chu?n ph?n m?m t? do c?a Debian. DFSG là tài li?u có ?nh h??ng r?t l?n trong Phong Trào Ph?n M?m T? Do, c?ng ?ã ??t n?n móng cho L?i ??nh Ngh?a Ngu?n M?. * S? Tay Chính Sách Debian là ??c t? r?ng rãi v? nh?ng tiêu chu?n ch?t l??ng c?a D? Án Debian. Nhà phát tri?n Debian c?ng tham gia m?t s? d? án khác, ??c tr?ng cho Debian hay g?m m?t ph?n c?ng ??ng Linux. Ch?ng h?n: * C? B?n Linux Chu?n (LSB) là d? án nh?m m?c ?ích là tiêu chu?n hóa h? th?ng GNU/Linux c? b?n, m?c ?ích s? cho m?i nhà phát tri?n ph?n m?m hay ph?n c?ng có kh? n?ng d? dàng thi?t k? ch??ng trình và trình ?i?u khi?n thi?t b? cho Linux chung, h?n là cho m?t b?n phát hành GNU/Linux riêng. * Tiêu Chu?n Phân C?p H? Th?ng T?p Tin (FHS) là s? c? g?ng tiêu chu?n hóa b? trí c?a h? th?ng t?p tin Linux. FHS s? cho nhà phát tri?n ph?n m?m có kh? n?ng t?p trung s? c? g?ng ?? thi?t k? ch??ng trình, không c?n lo l?ng v? ph??ng pháp cài ??t gói ?ó vào m?i b?n phát hành GNU/Linux riêng. * Debian Còn Tr? là m?t d? án bên trong, nh?m m?c ?ích là b?o ??m Debian h?p d?n ???c ng??i dùng tr? nh?t. ?? tìm thông tin chung thêm v? Debian, xem H?i ?áp Debian. 1.2. GNU/Linux là gì v?y? Linux là h? ?i?u hành: m?t dãy ch??ng trình cho b?n kh? n?ng t??ng tác v?i máy tính, c?ng ch?y ch??ng trình khác. M?t h? ?i?u hành g?m có nhi?u ch??ng trình c? b?n khác nhau do máy tính c?n thi?t ?? liên l?c v?i và nh?n l?nh t? ng??i dùng; ??c t? và ghi vào ??a c?ng, b?ng và máy in; ?i?u khi?n cách s? d?ng b? nh?; ch?y ph?n m?m khác. Trong h? ?i?u hành, ph?n quan tr?ng nh?t là h?t nhân. Trong h? th?ng ki?u GNU/LInux, Linux là thành ph?n h?t nhân. Ph?n còn l?i c?a h? th?ng ch?a ch??ng trình khác nhau, g?m nhi?u ph?n m?m do d? án GNU ghi hay h? tr?. Vì h?t nhân Linux ??n ??c không làm toàn b? h? ?i?u hành, chúng tôi ch?n s? d?ng tên "GNU/Linux" ?? di?n t? h? th?ng c?ng có tên c?u th? "Linux". H? th?ng Linux làm theo h? ?i?u hành UNIX. K? t? ??u, Linux ?ã ???c thi?t k? nh? là h? th?ng ?a tác v?, ?a ng??i dùng. Nh?ng s? th?t này là ?? làm cho Linux khác v?i các h? ?i?u hành n?i ti?ng khác. Tuy nhiên, Linux v?n còn khác h?n. Trái ng??c v?i h? ?i?u hành khác, không có ai s? h?u Linux. Ph?n l?n vi?c phát tri?n nó ???c làm b?i ng??i tình nguy?n không ???c ti?n. Ti?n trình phát tri?n cái tr? thành GNU/Linux ?ã b?t ??u trong n?m 1984, khi T? Ch?c Ph?n M?m T? Do b?t ??u phát tri?n m?t h? ?i?u hành mi?n phí ki?u Unix ???c g?i là GNU. D? Án GNU ?ã phát tri?n m?t b? g?n h?t các công c? ph?n m?m t? do ?? s? d?ng v?i UNIX (tm) và h? ?i?u hành ki?u UNIX nh? Linux. Nh?ng công c? này cho ng??i dùng có kh? n?ng th?c hi?n công vi?c trong ph?m v? t? vi?c th??ng (nh? sao chép hay g? b? t?p tin ra h? th?ng) ??n vi?c ph?c t?p (nh? ghi hay biên d?ch ch??ng trình ho?c hi?u ch?nh c?p cao nhi?u d?ng th?c tài li?u khác nhau). M?c dù nhi?u nhóm và ng??i ?ã ?óng góp cho Linux, T? Ch?c Ph?n M?m T? Do v?n còn ?ã ?óng góp nhi?u nh?t: nó ?ã t?o ph?n l?n công c? ???c dùng trong Linux, ngay c? tri?t lý và c?ng ??ng h? tr? nó. H?t nhân Linux m?i xu?t hi?n trong n?m 1991, khi m?t h?c sinh vi tính tên Linus Torvalds loan báo cho nhóm tin t?c Usenet comp.os.minix m?t phiên b?n s?m c?a h?t nhân thay th? ?i?u c?a Minix. Xem trang l?ch s? Linux Linux History Page c?a Linux Qu?c T?. Linux Torvalds ti?p t?c ?i?u h?p các công vi?c c?a vài tr?m nhà phát tri?n, v?i s? giúp ?? c?a vài ng??i thay quy?n ?áng tin. Xem Kernel Traffic, m?t b?n tóm t?t hàng tu?n r?t t?t c?a nh?ng cu?c th?o lu?n trong h?p th? chung h?t nhân Linux linux-kernel. C?ng xem H?i ?áp linux-kernel mailing list FAQ ?? tìm thông tin thêm v? h?p th? chung này. Ng??i dùng Linux có kh? n?ng ch?n ph?n m?m m?t cách r?t t? do. Ch?ng h?n, ng??i dùng Linux có th? ch?n trong m??i hai trình bao dòng l?nh, c?ng trong vài môi tr??ng ?? h?a. L?a ch?n này có th? làm b?i r?i ng??i dùng h? ?i?u hành khác, không quen v?i ý ki?n có kh? n?ng thay ??i dòng l?nh hay môi tr??ng ?? h?a. H?n n?a, Linux s?p ?? ít h?n, ch?y d? h?n nhi?u ch??ng trình ??ng th?i, c?ng là b?o m?t h?n nhi?u h? ?i?u hành khác. Do nh?ng l?i ích này, Linux là h? ?i?u hành l?n lên nhanh nh?t trong th? tr??ng trình ph?c v?. G?n ?ây h?n, Linux c?ng m?i ?a chu?ng v?i ng??i dùng kinh doanh và ? nhà. 1.3. Debian GNU/Linux là gì v?y? K?t h?p tri?t lý và ph??ng pháp lu?n c?a Debian v?i nh?ng công c? GNU, h?t nhân Linux, và ph?n m?m t? do quan tr?ng khác, các ?i?u này thành l?p m?t b?n phát hành ph?n m?m duy nh?t ???c g?i là Debian GNU/Linux. B?n phát hành này g?m có r?t nhi?u gói ph?n m?m. Trong b?n phát hành này, m?i gói ch?a ch??ng trình ch?y ???c, t?p l?nh, tài li?u h??ng d?n và thông tin c?u hình, c?ng có m?t nhà b?o trì nh?n trách nhi?m chính c?p nh?t gói ?ó, theo dõi thông báo l?i, và liên l?c v?i tác gi? g?c c?a ph?n m?m ?ã ?óng gói. C? b?n ng??i dùng r?t l?n c?a chúng tôi, cùng v?i h? th?ng theo dõi l?i, b?o ??m các s? khó ???c tìm và s?a nhanh. T?p trung Debian v?i chi ti?t có k?t qu? là m?t b?n phát hành có ch?t l??ng cao, ?n ??nh, và có kh? n?ng co giãn. Có th? c?u hình d? dàng b?n cài ??t ?? th?c hi?n nhi?u nhi?m v?, t? b?c t??ng l?a ??c l?p, ??n máy tr?m khoá h?c ?? bàn, ??n máy ph?c v? m?ng l?p cao. Debian n?i ti?ng nh?t trong nh?ng ng??i dùng c?p cao vì nó có k? thu?t r?t t?t, cam k?t n?ng n? v?i các s? c?n và s? mong ??i c?a c?ng ??ng Linux. Debian c?ng ?ã gi?i thi?u vào Linux nhi?u tính n?ng ?ã tr? thành th??ng d?ng. Ch?ng h?n, Debian là b?n phát hành Linux th? nh?t có g?m h? th?ng qu?n lý gói ?? cài ??t và g? b? ph?n m?m m?t cách d? dàng. Nó c?ng là b?n phát hành Linux th? nh?t có kh? n?ng nâng c?p không c?n cài ??t l?i. Debian ti?p t?c d?n ???ng phát tri?n Linux. Ti?n trình phát tri?n c?a nó là thông l? xu?t s?c c?a m?u phát tri?n Ngu?n M? -- ngay c? cho công vi?c r?t ph?c t?p nh? xây d?ng và b?o trì m?t h? ?i?u hành hoàn toàn. Tính n?ng khác bi?t Debian nhi?u nh?t v?i các b?n phát hành Linux khác là h? th?ng qu?n lý gói. Nh?ng công c? này cho qu?n tr? h? th?ng Debian kh? n?ng ?i?u khi?n hoàn toàn m?i gói ???c cài ??t vào h? th?ng ?ó, g?m kh? n?ng cài ??t m?t gói riêng ho?c c?p nh?t t? ??ng toàn b? h? ?i?u hành. C?ng có th? b?o v? gói riêng ch?ng c?p nh?t. B?n ngay c? có kh? n?ng báo h? th?ng qu?n lý gói bi?t v? ph?n m?m t? biên d?ch và cách ph? thu?c nào nó th?a. ?? b?o v? h? th?ng c?a b?n ch?ng "vi rút Trojan" và ph?n m?m hi?m ??c khác, máy ph?c v? Debian ki?m tra m?i gói ???c t?i lên t? nhà b?o trì Debian ?ã ??ng ký c?a nó. Ng??i ?óng gói Debian c?ng r?t c?n th?n ?? c?u hình gói m?t cách b?o m?t. Khi l?i b?o m?t xu?t hi?n trong gói ?ã phát hành, th??ng cung c?p r?t nhanh cách s?a. V?i nh?ng tùy ch?n c?p nh?t ??n gi?n c?a Debian, cách s?a b?o m?t có th? ???c t?i v? và cài ??t t? ??ng qua M?ng. Ph??ng pháp chính và t?t nh?t ?? ???c s? h? tr? cho h? th?ng Debian GNU/Linux c?a b?n, c?ng ?? liên l?c v?i Nhà Phát Tri?n Debian là b?ng nh?ng h?p th? chung do D? Án Debian b?o trì (có h?n 215 h?p th? vào lúc vi?t câu này). Cách d? nh?t ?? ??ng ký tham gia m?t hay nhi?u h?p th? chung này là th?m trang ??ng ký h?p th? chung Debian Debian's mailing list subscription page r?i ?i?n vào ??n t?i ?ó. 1.4. L?y Debian ?? tìm thông tin v? cách t?i Debian GNU/Linux xu?ng M?ng ho?c t? h? có th? mua ??a CD Debian chính th?c, xem trang b?n phát hành distribution web page. Danh sách các máy nhân b?n Debian list of Debian mirrors ch?a b? ??y ?? c?a máy nhân b?n Debian chính th?c, ?? cho b?n tìm máy g?n nh?t ch? mình. R?t d? dàng nâng c?p ???c Debian sau khi cài ??t. Th? t?c cài ??t s? giúp ?? b?n thi?t l?p h? th?ng ?? cho b?n kh? n?ng nâng c?p nó m?t khi cài ??t xong, n?u c?n thi?t. 1.5. L?y phiên b?n m?i nh?t c?a tài li?u này Tài li?u này ?ang ???c s?a ??i liên miên. B?n hãy ki?m tra xem trang b?n phát hành 4.0 Debian Debian 4.0 pages tìm tin t?c nào v? b?n phát hành 4.0 c?a h? th?ng Debian GNU/Linux. Phiên b?n ?ã c?p nh?t c?a s? tay cài ??t này c?ng s?n sàng t? trang S? Tay Cài ??t chính th?c official Install Manual pages. 1.6. C?u trúc c?a tài li?u này Tài li?u này ???c thi?t k? nh?m s? tay cho ng??i dùng b?t ??u ch?y Debian. Nó c? g?ng gi? s? càng ít càng có th? v? l?p k? n?ng c?a b?n. Tuy nhiên, chúng tôi có ph?i gi? s? là b?n có ki?n th?c chung v? ho?t ??ng c?a các ph?n c?ng c?a máy tính c?a mình. Trong tài li?u này, ng??i dùng thành th?o c?ng tìm ???c thông tin tham chi?u hay, g?m kích c? cài ??t t?i thi?u, và chi ti?t v? ph?n c?ng ???c h? tr? b?i h? th?ng cài ??t Debian. Chúng tôi khuyên ng??i dùng thành th?o theo ???ng d?n riêng trong tài li?u này. Nói chung, s? tay này ???c s?p x?p b?ng th? t? tuy?n tính, d?n b?n qua ti?n trình cài ??t t? ??u ??n cu?i. ?ây là nh?ng b??c cài ??t Debian GNU/Linux, và ti?t ?o?n tài li?u t??ng ?ng v?i m?i b??c: 1. Quy?t ??nh n?u ph?n c?ng có th?a tiêu chu?n s? d?ng h? th?ng cài ??t ch?a, trong Ch??ng 2, C?n thi?t h? th?ng. 2. L?u tr? h? th?ng, th?c hi?n vi?c ??nh và c?u hình ph?n c?ng nào c?n thi?t tr??c khi cài ??t Debian, trong Ch??ng 3, Tr??c khi cài ??t Debian GNU/ Linux. N?u b?n chu?n b? m?t h? th?ng ?a kh?i ??ng, b?n có th? c?n ph?i t?o s?c ch?a phân vùng ???c trên ph?n c?ng cho Debian dùng. 3. Trong Ch??ng 4, L?y v?t ch?a cài ??t h? th?ng, b?n s? giành nh?ng t?p tin cài ??t c?n thi?t cho ph??ng pháp cài ??t ?ã ch?n. 4. Ch??ng 5, Kh?i ??ng h? th?ng cài ??t di?n t? ti?n trình kh?i ??ng vào h? th?ng cài ??t. Ch??ng này c?ng di?n t? th? t?c gi?i ?áp th?c m?c trong tr??ng h?p b?n g?p khó kh?n th?c hi?n b??c này. 5. Th?c hi?n vi?c cài ??t th?t tùy theo Ch??ng 6, S? d?ng trình cài ??t Debian . Ti?n trình này ?òi h?i c?n ph?i ch?n ngôn ng? c?a b?n, c?u hình mô-?un ?i?u khi?n ngo?i vi, c?u hình s? k?t n?i m?ng ?? l?y ???c các t?p tin cài ??t còn l?i t? máy ph?c v? Debian (n?u b?n không cài ??t t? ??a CD), phân vùng ??a c?ng và cài ??t h? th?ng c? b?n, r?i ch?n và cài ??t công vi?c. (M?t ph?n thông tin b?i c?nh v? cách thi?t l?p phân vùng cho h? th?ng Debian ???c gi?i thích trong Ph? l?c C, Phân vùng cho Debian.) 6. Kh?i ??ng vào h? th?ng c? b?n m?i cài ??t, t? Ch??ng 7, Kh?i ??ng vào h? th?ng Debian m?i. M?t khi cài ??t xong h? th?ng, b?n ??c Ch??ng 8, B??c ti?p và ?i ?âu v?y?. Ch??ng này gi?i thích n?i c?n tìm thông tin thêm v? Unix và Debian, và cách thay th? h?t nhân. Cu?i cùng, thông tin v? tài li?u này và cách ?óng góp cho nó, n?m trong Ph? l?c E, Linh tinh qu?n tr?. 1.7. V? tác quy?n và gi?y phép ph?n m?m Chúng tôi ch?c là b?n ?ã ??c m?t s? gi?y phép ???c phát hành cùng v?i h?u h?t ph?n m?m buôn bán -- chúng th??ng nói là b?n có quy?n dùng ch? m?t b?n sao c?a ph?n m?m ?ó trên m?t máy tính riêng l?. Gi?y phép c?a h? th?ng này là r?t khác v?i ?ó. Chúng tôi m?i b?n cài ??t m?t b?n sao c?a h? th?ng này vào m?i máy tính trong tr??ng h?c hay ch? làm c?a b?n. Cho các ng??i b?n m??n v?t ch?a ph?n m?m cài ??t, c?ng giúp ?? h? cài ??t nó vào các máy tính nhé ! B?n ngay c? có quy?n t?o vài nghìn b?n sao và bán chúng -- dù v?i m?t s? ?i?u ki?n. Quy?n cài ??t và s? d?ng h? th?ng này d?a tr?c ti?p vào c? b?n ph?n m?m t? do c?a Debian. G?i ph?n m?m là t? do không có ngh?a là ph?n m?m không có tác quy?n, c?ng không có ngh?a là ??a CD ch?a ph?n m?m này ph?i ???c phát hành mi?n phí. Ph?n m?m t? do, ph?n nào, có ngh?a là gi?y phép c?a ch??ng trình riêng không c?n thi?t b?n tr? ti?n cho quy?n phát hành hay s? d?ng ch??ng trình ?ó. Ph?n m?m t? do c?ng có ngh?a là b?t c? ai co th? m? r?ng, thích ?ng và s?a ??i ph?n m?m ?ó, c?ng phát hành k?t qu? c?a s? c? g?ng c?a h?. Ghi chú D? án Debian, ?? giúp ?? ng??i dùng, có ph?i làm cho công b? m?t s? gói không th?a tiêu chu?n t? do c?a chúng tôi. Tuy nhiên, nh?ng gói này không ph?i thu?c v? b?n phát hành chính th?c, c?ng ch? s?n sàng t? ph?n ?óng góp (contrib) hay khác t? do (non-free) c?a máy nhân b?n Debian hay trên ??a CD-ROM nhóm ba; xem H?i ?áp Debian Debian FAQ, d??i Kho FTP Debian "The Debian FTP archives", ?? tìm thông tin thêm v? b? trí và n?i dung c?a kho ?ó. Nhi?u ch??ng trình c?a h? th?ng ???c phát hành v?i ?i?u ki?n c?a Gi?y Phép Công C?ng GNU, th??ng ???c g?i ??n gi?n là "GPL". Gi?y phép GPL c?n thi?t b?n làm cho mã ngu?n c?a ch??ng trình s?n sàng khi nào b?n phát hành m?t b?n sao nh? phân c?a ch??ng trình ?ó; ?i?u kho?n này trong gi?y phép thì b?o ??m b?t c? ng??i dùng nào có th? s?a ??i ph?n m?m ?ó. Do ?i?u kho?n này, mã ngu?n ^[1] cho m?i ch??ng trình nh? v?y có s?n trong h? th?ng Debian. Có vài ki?u khác c?a l?i tuyên b? tác quy?n và gi?y phép ph?n m?m ???c áp d?ng cho ch??ng trình c?a Debian. B?n có th? tìm tác quy?n và gi?y phép dành cho m?i gói ???c cài ??t vào h? th?ng, b?ng cách xem t?p tin /usr/share/doc/tên_gói/ copyright m?t khi gói ?ó ???c cài ??t vào h? th?ng. ?? tìm thông tin thêm v? gi?y phép và cách Debian quy?t ??nh n?u ph?n m?m là ?? t? do ?? ???c bao g?m trong b?n phát hành chính, xem Ch? D?n Ph?n M?m T? Do Debian Debian Free Software Guidelines. Thông báo h?p pháp quan tr?ng nh?t là: ph?n m?m này không b?o hành gì c?. Nh?ng l?p trình viên t?o ph?n m?m này ?ã làm nh? th? ?? giúp ?? c?ng ??ng. Không b?o hành s? thích h?p c?a ph?n m?m cho m?c ?ích riêng nào. Tuy nhiên, vì ph?n m?m là t? do, b?n có quy?n s?a ??i nó ?? thích h?p v?i s? c?n c?a mình -- c?ng ?? thích thú l?i ích c?a các s? s?a ??i ???c t?o b?i ng??i khác ?ã m? r?ng ph?n m?m ?ó b?ng cách này. -------------- ^[1] ?? tìm thông tin v? ph??ng pháp ??nh v?, gi?i nén và xây d?ng b? nh? phân t? gói mã ngu?n Debian, xem H?i ?áp Debian Debian FAQ, d??i Nh?ng ?i?u c? b?n c?a H? Th?ng Qu?n Lý Gói Debian ("Basics of the Debian Package Management System"). Ch??ng 2. C?n thi?t h? th?ng M?c l?c 2.1. Ph?n c?ng ???c h? tr? 2.1.1. Ki?n trúc ???c h? tr? 2.1.2. ??n v? x? lý trung tâm (CPU), bo m?ch chính và kh? n?ng h? tr? ?nh ??ng 2.1.3. H? tr? th? ?? h?a 2.1.4. Máy tính xách tay 2.1.5. ?a b? x? lý 2.2. V?t ch?a trình cài ??t 2.2.1. ??a CD-ROM/DVD-ROM 2.2.2. ??a c?ng 2.2.3. Thanh b? nh? USB 2.2.4. M?ng 2.2.5. H? th?ng Un*x hay GNU 2.2.6. H? th?ng c?t gi? ???c h? tr? 2.3. Ngo?i vi và ph?n c?ng khác 2.4. Mua ph?n c?ng ??c bi?t cho GNU/LInux 2.4.1. Tránh ph?n m?m s? h?u hay b? ?óng 2.4.2. Ph?n c?ng ??c tr?ng cho Windows 2.5. B? nh? và s?c ch?a trên ??a c?n thi?t 2.6. Ph?n c?ng kh? n?ng k?t n?i m?ng 2.6.1. Trình ?i?u khi?n c?n thi?t ph?n v?ng 2.6.2. Th? m?ng vô tuy?n Ti?t ?o?n này ch?a thông tin v? ph?n c?ng nào c?n thi?t ?? b?t ??u s? d?ng Debian. C?ng có liên k?t ??n thông tin thêm v? ph?n c?ng do GNU/Linux h? tr?. 2.1. Ph?n c?ng ???c h? tr? Debian không yêu c?u ph?n c?ng ??c bi?t khác v?i ?i?u c?n thi?t cho h?t nhân Linux và các b? công c? GNU. Vì v?y, b?t k? ki?n trúc hay n?n t?ng nào sang ?ó h?t nhân Linux, th? vi?n C libc, b? biên d?ch gcc v.v. ?ã ???c chuy?n, c?ng cho ?ó có b?n chuy?n Debian, có kh? n?ng ch?y ???c h? th?ng Debian. Xem nh?ng trang B?n Chuy?n (Ports) t?i http://www.debian.org/ports/amd64/ ?? tìm thông tin thêm v? h? th?ng ki?n trúc AMD64 ?ã ???c th? ra v?i Debian. H?n là c? g?ng di?n t? t?t c? các c?u hình ph?n c?ng ???c h? tr? cho ki?n trúc AMD64, ti?t ?o?n này ch?a thông tin chung và liên k?t ??n thông tin thêm. 2.1.1. Ki?n trúc ???c h? tr? B?n phát hành Debian 4.0 h? tr? m??i hai ki?n trúc chính và vài bi?n th? c?a m?i ki?n trúc ???c g?i nh? là "mùi v?". +-----------------------------------------------------------------------------+ | Ki?n trúc |Tên Debian| Ki?n trúc ph? | Mùi v? | |--------------------+----------+------------------------------+--------------| |D?a vào x86 Intel |i386 |  |  | |--------------------+----------+------------------------------+--------------| |AMD64 & Intel EM64T |amd64 |  |  | |--------------------+----------+------------------------------+--------------| |DEC Alpha |alpha |  |  | |--------------------+----------+------------------------------+--------------| | | |Netwinder và CATS |netwinder | | | |------------------------------+--------------| | | |Intel IOP32x |iop32x | |ARM và StrongARM |arm |------------------------------+--------------| | | |Intel IXP4xx |ixp4xx | | | |------------------------------+--------------| | | |RiscPC |rpc | |--------------------+----------+------------------------------+--------------| | | |PA-RISC 1.1 |32 | |HP PA-RISC |hppa |------------------------------+--------------| | | |PA-RISC 2.0 |64 | |--------------------+----------+------------------------------+--------------| |Intel IA-64 |ia64 |  |  | |--------------------+----------+------------------------------+--------------| | | |SGI IP22 (Indy/Indigo 2) |r4k-ip22 | | | |------------------------------+--------------| | | |SGI IP32 (O2) |r5k-ip32 | |MIPS (v? cu?i l?n) |mips |------------------------------+--------------| | | |Broadcom BCM91250A (SWARM) |sb1-bcm91250a | | | |------------------------------+--------------| | | |Broadcom BCM91480B (BigSur) |sb1a-bcm91480b| |--------------------+----------+------------------------------+--------------| | | |Cobalt |cobalt | | | |------------------------------+--------------| | | | |r4k-kn04 | | | |DECstation |--------------| |MIPS (v? cu?i nh?) |mipsel | |r3k-kn02 | | | |------------------------------+--------------| | | |Broadcom BCM91250A (SWARM) |sb1-bcm91250a | | | |------------------------------+--------------| | | |Broadcom BCM91480B (BigSur) |sb1a-bcm91480b| |--------------------+----------+------------------------------+--------------| | | |Atari |atari | | | |------------------------------+--------------| | | |Amiga |amiga | | | |------------------------------+--------------| | | |68k Macintosh |mac | |Motorola 680x0 |m68k |------------------------------+--------------| | | | |bvme6000 | | | | |--------------| | | |VME |mvme147 | | | | |--------------| | | | |mvme16x | |--------------------+----------+------------------------------+--------------| | | |CHRP |chrp | | | |------------------------------+--------------| |IBM/Motorola PowerPC|powerpc |PowerMac |pmac | | | |------------------------------+--------------| | | |PReP |prep | |--------------------+----------+------------------------------+--------------| | | |sun4m |sparc32 | | | |------------------------------+--------------| |Sun SPARC |sparc |sun4u | | | | |------------------------------|sparc64 | | | |sun4v | | |--------------------+----------+------------------------------+--------------| | | |IPL t? b? ??c VM-reader và |gi?ng loài | |IBM S/390 |s390 |DASD | | | | |------------------------------+--------------| | | |IPL t? b?ng |b?ng | +-----------------------------------------------------------------------------+ Tài li?u này di?n t? cách cài ??t vào ki?n trúc ki?u AMD64. N?u b?n tìm thông tin v? ki?n trúc khác do Debian h? tr?, xem trang các b?n chuy?n Debian Debian-Ports. 2.1.2. ??n v? x? lý trung tâm (CPU), bo m?ch chính và kh? n?ng h? tr? ?nh ??ng Thông tin hoàn toàn v? các ngo?i vi ???c h? tr? n?m trong tài li?u kh? n?ng t??ng thích c?a ph?n c?ng Linux Th? Nào Linux Hardware Compatibility HOWTO. Ti?t ?o?n này ??n gi?n tóm t?t các ?i?m c? b?n. 2.1.2.1. CPU H? tr? b? x? lý ki?u c? hai AMD64 và EM64T. 2.1.3. H? tr? th? ?? h?a B?n nên s? d?ng m?t giao di?n trình bày t??ng thích v?i VGA cho thi?t b? cu?i bàn giao ti?p. G?n m?i th? trình bày h?i hi?n th?i t??ng thích v?i VGA. Tiêu chu?n r?t c? nh? CGA, MDA, hay HGA nên ho?t ??ng ???c n?u b?n không c?n thi?t kh? n?ng h? tr? h? th?ng c?a s? X11. Ghi chú r?ng X11 không ???c dùng trong ti?n trình cài ??t ???c di?n t? trong tài li?u này. Kh? n?ng h? tr? giao di?n ?? h?a c?a Debian d?a hoàn toàn vào s? h? tr? c? b?n c?a h? th?ng X11 c?a X.Org. Ph?n l?n th? ?nh ??ng ki?u AGP, PCI và PCIe ho?t ??ng ???c d??i X.Org. Chi ti?t v? các m?ch n?i ?? h?a, th?, b? trình bày và thi?t b? con tr? ???c h? tr? n?m t?i http://xorg.freedesktop.org/. B?n phát hành Debian 4.0 có s?n X.Org phiên b?n 7.1. 2.1.4. Máy tính xách tay C?ng h? tr? máy tính xách tay. Máy ki?u này th??ng có m?c ?ích ??c bi?t, ho?c ch?a ph?n c?ng s? h?u riêng. ?? tìm bi?t n?u máy tính xách tay c?a b?n ho?t ??ng ???c d??i h? ?i?u hành GNU/LInux, xem nh?ng trang Linux Laptop. 2.1.5. ?a b? x? lý S? h? tr? ?a x? lý (c?ng ???c bi?t nh? là "?a x? lý ??i x?ng" hay SMP) s?n sàng cho ki?n trúc này. ?nh h?t nhân Debian 4.0 chu?n ?ã ???c biên d?ch v?i kh? n?ng h? tr? SMP-alternatives (xen k? SMP). Ngh?a là h?t nhân s? phát hi?n s? b? x? lý (ho?c s? lõi b? x? lý), c?ng s? t? ??ng t?t SMP trên h? th?ng b? x? lý ??n. 2.2. V?t ch?a trình cài ??t Ti?t ?o?n này s? giúp ?? b?n quy?t ??nh nh?ng ki?u v?t ch?a nào b?n có th? ???c dùng ?? cài ??t h? th?ng Debian. Ch?ng h?n, n?u b?n có m?t ? ??a m?m trong máy tính, nó có th? ???c dùng ?? cài ??t Debian. Có m?t ch??ng ??c tr?ng hoàn toàn cho v?t ch?a, Ch??ng 4, L?y v?t ch?a cài ??t h? th?ng, mà so sánh kh? n?ng c?a m?i ki?u v?t ch?a cho m?c ?ích này. B?n có th? mu?n tham chi?u v? trang này khi b?n t?i ti?t ?o?n ?ó. 2.2.1. ??a CD-ROM/DVD-ROM Ghi chú Khi nào b?n th?y thu?t ng? "CD-ROM" trong s? tay này, nó có ngh?a ??a c? CD-ROM l?n DVD-ROM, vì c? hai k? thu?t này th?t s? là trùng ??i v?i h? ?i?u hành (tr? m?t s? ? ??a CD-ROM khác chu?n r?t c? mà không ph?i là SCSI, c?ng không ph?i là IDE/ATAPI). Kh? n?ng cài ??t d?a vào ??a CD-ROM ???c h? tr? ??i v?i m?t s? ki?n trúc riêng. Trên máy có h? tr? ??a CD-ROM kh?i ??ng ???c, b?n nên có kh? n?ng cài ??t hoàn toàn không c?n ??a m?m . Th?m chí n?u h? th?ng c?a b?n không h? tr? kh? n?ng kh?i ??ng t? ??a CD-ROM, b?n có th? dùng ??a CD-ROM ?ó cùng v?i nh?ng ph??ng pháp k? thu?t khác ?? cài ??t h? th?ng Debian, m?t khi b?n ?ã kh?i ??ng b?ng cách khác: xem Ch??ng 5, Kh?i ??ng h? th?ng cài ??t. ??a CD-ROM ki?u c? SCSI l?n IDE/ATAPI ??u ???c h? tr?. H?n n?a, m?i giao di?n ??a CD khác chu?n ???c h? tr? b?i Linux c?ng ???c h? tr? b?i nh?ng ??a kh?i ??ng (nh? ? ??a Mitsumi và Matsushita). Tuy nhiên, nh?ng mô hình máy này có th? c?n thi?t m?t s? tham s? kh?i ??ng ??c bi?t hay s? s?a ??i khác ?? ho?t ??ng ???c, và không ph?i r?t có th? kh?i ??ng ???c t? giao di?n khác chu?n nh? v?y. Tài li?u CD-ROM Th? Nào Linux CD-ROM HOWTO ch?a thông tin chi ti?t v? cách s? d?ng ??a CD-ROM v?i Linux. ? ??a CD-ROM ki?u USB c?ng ???c h? tr?, c?ng nh? thi?t b? FireWire mà ???c h? tr? b?i nh?ng trình ?i?u khi?n ohci1394 và sbp2. 2.2.2. ??a c?ng Kh? n?ng kh?i ??ng h? th?ng cài ??t m?t cách tr?c ti?p t? ??a c?ng là m?t tùy ch?n thêm cho nhi?u ki?n trúc. Làm nh? th? c?n thi?t h? ?i?u hành khác t?i trình cài ??t vào ??a c?ng. 2.2.3. Thanh b? nh? USB Nhi?u máy ch?y Debian c?n thi?t ? ??a m?m và/hay CD-ROM ch? ?? thi?t l?p h? th?ng và cho m?c ?ích c?u. N?u b?n ch?y m?t s? máy ph?c v?, có l? b?n ?ã suy ngh? v? cách b? sót các ? ??a ?ó, s? d?ng m?t thanh b? nh? USB thay th?, ?? cài ??t và (khi c?n thi?t) ph?c h?i h? th?ng. C?ng có ích ??i v?i h? th?ng nh? không có ?? ch? cho ? ??a không c?n. 2.2.4. M?ng M?ng co th? ???c s? d?ng trong khi cài ??t, ?? l?y các t?p tin c?n thi?t cho ti?n trình cài ??t. Cách s? d?ng m?ng ph? thu?c vào ph??ng pháp c? s? d? li?u ?ã ch?n và các tr? l?i m?t s? câu s? ???c h?i trong khi cài ??t. B? cài ??t h? tr? ph?n l?n ki?u s? k?t n?i m?ng (g?m PPPoE, nh?ng không ph?i ISDN hay PPP), thông qua ho?c HTTP ho?c FTP. Sau khi cài ??t xong, b?n c?ng có kh? n?ng c?u hình h? th?ng ?? s? d?ng IDSN và PPP. B?n c?ng có kh? n?ng kh?i ??ng h? th?ng cài ??t qua m?ng. M?t tùy ch?n khác là ti?n trình cài ??t không có ??a, dùng kh? n?ng kh?i ??ng qua m?ng t? m?ng c?c b? và kh? n?ng g?n k?t b?ng NFS các h? th?ng t?p tin c?c b?. 2.2.5. H? th?ng Un*x hay GNU N?u b?n ch?y m?t h? th?ng ki?u Unix khác, b?n có th? s? d?ng nó ?? cài ??t Debian GNU/Linux, không c?n dùng debian-installer ???c di?n t? trong ph?n còn l?i c?a s? tay này. Ti?n trình cài ??t ki?u này có th? h?u ích cho ng??i dùng có ph?n c?ng không ???c h? tr? b?ng cách khác, ho?c trên máy ph?i c? ch?y. N?u b?n quan tâm ??n k? thu?t này, hãy nh?y t?i Ph?n D.3, "Cài ??t Debian GNU/Linux t? h? th?ng UNIX/Linux". 2.2.6. H? th?ng c?t gi? ???c h? tr? Nh?ng ??a kh?i ??ng Debian ch?a m?t h?t nhân ???c xây d?ng ?? ch?y ???c trên s? h? th?ng t?i ?a. Ti?c là kh? n?ng này t?o m?t h?t nhân l?n h?n, g?m nhi?u trình ?i?u khi?n không th? ???c dùng trên máy riêng c?a b?n (xem Ph?n 8.6, "Biên d?ch h?t nhân m?i" ?? h?c bi?t cách xây d?ng h?t nhân riêng). D? án Debian mu?n h? tr? ph?m v? thi?t b? r?ng nh?t, ?? ??m b?o h? th?ng Debian cài ??t ???c vào t? h?p ph?n c?ng ki?u nhi?u nh?t có th?. Nói chung, h? th?ng cài ??t Debian h? tr? ??a m?m, ? ??a IDE, ??a m?m IDE, thi?t b? IDE c?ng song song, b? ?i?u khi?n và ? ??a SCSI, USB và FireWire. Nó h? tr? nhi?u h? th?ng t?p tin, g?m FAT, ph?n m? r?ng Win-32 FAT (VFAT), và NTFS. 2.3. Ngo?i vi và ph?n c?ng khác Linux h? tr? r?t nhi?u thi?t b? ph?n c?ng khác nhau, nh? con chu?t, máy in, máy quét, thi?t b? PCMCIA và USB. Tuy nhiên, ph?n l?n thi?t b? này không c?n thi?t khi cài ??t h? th?ng. Ph?n c?ng USB th??ng ho?t ??ng ???c; ch? m?t s? bàn phím USB riêng có th? c?n thi?t c?u hình thêm (xem Ph?n 3.6.4, "V?n ?? ph?n c?ng c?n theo dõi"). L?i xem tài li?u kh? n?ng t??ng thích c?a ph?n c?ng Linux Th? Nào Linux Hardware Compatibility ?? tìm bi?t n?u ph?n c?ng riêng c?a b?n có ???c h? tr? b?i Linux hay không. 2.4. Mua ph?n c?ng ??c bi?t cho GNU/LInux Có vài nhà bán máy tính có h? th?ng Debian hay b?n phát hành GNU/LInux khác cài ??t s?n. Có l? b?n s? tr? ti?n thêm trong tr??ng h?p này, còn ti?n thêm này mua s? yên t?nh trong tâm h?n, vì b?n ch?c ch?n bi?t r?ng c? ph?n c?ng ?ó ???c h? tr? ??y ?? b?i GNU/LInux. N?u b?n c?n ph?i mua m?t máy có h? th?ng Windows có s?n, khuyên b?n ??c c?n th?n gi?y phép ph?n m?m thu?c v? Windows ?ó, vì trong m?t ph?n tr??ng h?p riêng b?n có th? t? ch?i gi?y phép ?ó và giành h? giá t? nhà bán. Vi?c tìm ki?m chu?i "windows refund" trên M?ng nên tìm thông tin có ích v? tr??ng h?p này. B?t ch?p b?n mua h? th?ng có s?n Linux hay h? th?ng ti?n dùng, v?n còn quan tr?ng là b?n ki?m tra n?u ph?n c?ng ?ó ???c h? tr? b?i h?t nhân LInux hay không. Ki?m tra xem n?u ph?n c?ng ?ó ???c li?t kê trong nh?ng tham chi?u nói trên. Báo ng??i bán hàng bi?t b?n mu?n mua m?t h? th?ng LInux. B?n h? tr? nhà bán thân thi?n v?i Linux nhé. 2.4.1. Tránh ph?n m?m s? h?u hay b? ?óng M?t s? hãng ch? t?o ph?n c?ng ??n gi?n t? ch?i cho chúng tôi bi?t ph??ng pháp ghi trình ?i?u khi?n ph?n c?ng c?a h?. M?t s? hãng khác t? ch?i cho chúng tôi truy c?p tài li?u h??ng d?n n?u chúng tôi không th?a thu?n ?i?u ki?n ng?n c?n chúng tôi phát hành mã ngu?n Linux. Vì chúng tôi ch?a ???c phép truy c?p tài li?u k? thu?t v? nh?ng thi?t b? này, chúng tôi không th? làm cho chúng ho?t ??ng ???c d??i Linux. B?n có th? giúp ?? thay ??i tr??ng h?p này, b?ng cách xin hãng ch? t?o ph?n c?ng nh? v?y phát hành tài li?u k? thu?t này. N?u ?? ng??i xin h?, h? s? th?y bi?t c?ng ??ng ph?n m?m t? do là th? tr??ng quan tr?ng. 2.4.2. Ph?n c?ng ??c tr?ng cho Windows C?ng làm cho lo ngh? là khuynh h??ng v? r?t nhi?u thi?t b? ngo?i vi s? h?u c?a Windows, v.d. b? phân gi?i và máy in. Trong m?t s? tr??ng h?p, nh?ng máy này ???c thi?t k? ?? ???c thao tác ch? b?i h? ?i?u hành Windows, và mang nhãn "WinModem" hay "Made especially for Windows-based computers" (???c ch? t?o dành cho máy tính d?a vào Windows). H?n ch? này th??ng ???c t?o b?ng cách g? b? nh?ng b? x? lý nhúng ra ph?n c?ng và d?ch c? ho?t ??ng c?a chúng sang m?t trình ?i?u khi?n Windows ???c ch?y b?i b? x? lý trung tâm chính c?a máy tính. Chi?n l??c này ch? t?o ph?n c?ng r? h?n, nh?ng mà ng??i dùng th??ng không ph?i tr? giá ít h?n này: ph?n c?ng này ngay c? có th? là ??t h?n thi?t b? t??ng t? mà gi? l?i s? thông minh nhúng. B?n nên tránh ph?n c?ng dành cho Windows vì hai lý do. Lý do th? nh?t là hãng ch? t?o th??ng không cho phép truy c?p tài nguyên c?n thi?t ?? t?o trình ?i?u khi?n Linux. Bình th??ng, giao di?n ph?n c?ng và ph?n m?m t?i thi?t b? có ki?u s? h?u, không th? truy c?p tài li?u k? thu?t khi không th?a thu?n ?i?u ki?n không ?? l?, n?u có th? truy c?p b?ng cách nào c?. ?i?u ki?n này ng?n c?n dùng thông tin này trong ph?n m?m t? do, vì nhà phát tri?n ph?n m?m t? do ?? l? mã ngu?n c?a ch??ng trình c?a h?. Lý do th? hai là khi thi?t b? nh? th? ?ã b? g? b? b? x? lý nhúng, h? ?i?u hành ph?i làm các công vi?c mà nh?ng b? x? lý nhúng này ?ã ???c thi?t k? ?? th?c hi?n, th??ng ? m?c ?u tiên th?i gian th?c nên b? x? lý trung tâm không th? ch?y ch??ng trình c?a b?n trong khi nó ph?i ch?y nh?ng thi?t b? này. Vì ng??i dùng Windows th??ng không ?a x? lý nhi?u, so v?i ng??i dùng Linux, hãng ch? t?o mong mu?n ng??i dùng Windows ??n gi?n s? không th?y bi?t ph?n c?ng ?ó làm cho b? x? lý trung tâm b? gi?m hi?u su?t. Tuy nhiên, b?t c? h? ?i?u hành ?a x? lý nào, ngay c? Windows 2000 hay XP, b? gi?m hi?u su?t khi hãng ch? t?o thi?t b? ngo?i vi tính toán t?ng Hz n?ng l??ng x? lý nhúng trong ph?n c?ng. B?n có th? giúp ?? c?i ti?n tr??ng h?p này b?ng cách khuyên hãng ch? t?o nh? v?y phát hành tài li?u k? thu?t và các tài nguyên c?n thi?t ?? cho c?ng ??ng ph?n m?m t? do h? tr? ph?n c?ng c?a h?, nh?ng chi?n l??c t?t nh?t là ??n gi?n tránh ki?u ph?n c?ng này cho ??n khi nó ???c li?t kê nh? là ho?t ??ng ???c trong tài li?u kh? n?ng t??ng thích c?a ph?n c?ng Linux Th? Nào Linux Hardware Compatibility. 2.5. B? nh? và s?c ch?a trên ??a c?n thi?t C?n thi?t ít nh?t 48MB b? nh? và 500MB s?c ch?a còn r?nh trên ??a. Ghi chú r?ng hai s? này th?c s? t?i thi?u tuy?t ??i. ?? xem s? l??ng hi?n th?c h?n, xem Ph?n 3.4, "Tho? tiêu chu?n ph?n c?ng t?i thi?u". 2.6. Ph?n c?ng kh? n?ng k?t n?i m?ng G?n t?t c? các th? giao th?c m?ng (NIC) ???c h? tr? b?i h?t nhân Linux nên c?ng ???c h? tr? b?i h? th?ng cài ??t: các trình ?i?u khi?n ki?u mô-?un nên bình th??ng ???c n?p t? ??ng. C?ng g?m ph?n l?n th? ki?u PCI và PCMCIA. Còn ISDN, không h? tr? giao th?c kênh D cho 1TR6 ??c (c?); debian-installer c?ng không h? tr? bo m?ch Spellcaster BRI ISDN. Không h? tr? kh? n?ng s? d?ng ISDN trong khi cài ??t. 2.6.1. Trình ?i?u khi?n c?n thi?t ph?n v?ng H? th?ng cài ??t hi?n th?i không h? tr? kh? n?ng l?y ph?n v?ng. B?t c? th? m?ng nào s? d?ng trình ?i?u khi?n c?n thi?t ph?n v?ng ???c n?p thì không ???c h? tr?, theo m?c ??nh. N?u không có NIC khác nào dùng ???c trong khi cài ??t, v?n còn có th? cài ??t Debian GNU/Linux b?ng ?nh ??a CD-ROM hay DVD. Hãy ch?n tùy ch?n không c?u hình m?ng, và cài ??t ch? nh?ng gói có s?n trên ??a CD/DVD. Sau khi cài ??t xong và kh?i ??ng l?i, b?n c?ng có th? cài ??t trình ?i?u khi?n và ph?n v?ng c?n thi?t và t? c?u hình m?ng. Ghi chú r?ng ph?n v?ng có th? n?m trong gói riêng v?i trình ?i?u khi?n và có l? không có s?n trong ph?n "chính" c?a kho l?u Debian GNU/Linux. N?u trình ?i?u khi?n chính nó có ph?i ???c h? tr?, có l? b?n c?ng có kh? n?ng dùng NIC trong khi cài ??t, b?ng cách sao chép ph?n v?ng t? v?t ch?a nào sang / usr/lib/hotplug/firmware. ??ng quên c?ng sao chép ph?n v?ng sang v? trí ?ó cho h? th?ng ?ã cài ??t tr??c khi kh?i ??ng l?i ? k?t thúc c?a ti?n trình cài ??t. 2.6.2. Th? m?ng vô tuy?n NIC vô tuy?n th??ng ???c h? tr?, v?i m?t ?i?u ki?n l?n. R?t nhi?u b? ti?p h?p vô tuy?n c?n thi?t trình ?i?u khi?n ho?c khác t? do ho?c ch?a ???c ch?p nh?n vào h?t nhân Linux. Th??ng có th? s?a ??i nh?ng NIC này ?? ho?t ??ng ???c d??i Debian, nh?ng không h? tr? chúng trong khi cài ??t. N?u không có NIC khác nào dùng ???c trong khi cài ??t, v?n còn có th? cài ??t Debian GNU/Linux b?ng ?nh ??a CD-ROM hay DVD. Hãy dùng ph??ng pháp ???c di?n t? trên cho NIC c?n thi?t ph?n v?ng. Trong m?t s? tr??ng h?p riêng, trình ?i?u khi?n c?n thi?t không s?n sàng d?ng gói Debian. Vì th? b?n c?n ph?i tìm mã ngu?n trên M?ng, và t? biên d?ch trình ?i?u khi?n. Cách làm vi?c này ? ngo?i ph?m v? c?a s? tay này. N?u không có s?n trình ?i?u khi?n Linux nào, s? ch?n cu?i cùng là dùng gói ndiswrapper mà cho b?n có kh? n?ng s? d?ng trình ?i?u khi?n Windows. Ch??ng 3. Tr??c khi cài ??t Debian GNU/Linux M?c l?c 3.1. Toàn c?nh ti?n trình cài ??t 3.2. Sao l?u m?i d? li?u ?ã có ?i ! 3.3. Thông tin c?n thi?t 3.3.1. Tài li?u h??ng d?n 3.3.2. Tìm ngu?n thông tin v? ph?n c?ng 3.3.3. Kh? n?ng t??ng thích c?a ph?n c?ng 3.3.4. Thi?t l?p m?ng 3.4. Tho? tiêu chu?n ph?n c?ng t?i thi?u 3.5. Phân vùng s?n cho h? th?ng ?a kh?i ??ng 3.5.1. Phân vùng t? DOS hay Windows 3.6. Ph?n c?ng cài ??t s?n và thi?t l?p h? ?i?u hành 3.6.1. G?i trình ??n thi?t l?p BIOS 3.6.2. Ch?n thi?t b? kh?i ??ng 3.6.3. Thi?t l?p BIOS l?t v?t 3.6.4. V?n ?? ph?n c?ng c?n theo dõi Ch??ng này di?n t? cách chu?n b? cài ??t h? th?ng Debian, tr??c khi b?n ngay c? kh?i ??ng trình cài ??t. Nó g?m có ti?n trình sao l?u d? li?u, t?p h?p thông tin v? ph?n c?ng, và tìm thông tin khác nào c?n thi?t. 3.1. Toàn c?nh ti?n trình cài ??t Tr??c tiên có chú thích v? vi?c cài ??t l?i. ??i v?i h? th?ng Debian, có r?t ít tr??ng h?p c?n thi?t cài ??t l?i toàn b? h? th?ng; v.d. n?u c? ch? ??a c?ng b? h?ng hóc. Nhi?u h? ?i?u hành th??ng dùng có th? c?n thi?t ng??i dùng cài ??t l?i toàn b? h? th?ng khi s? h?ng nghiêm tr?ng x?y ra, ho?c ?? nâng c?p lên phiên b?n H?H m?i. Th?m chí n?u không c?n thi?t cài ??t l?i hoàn toàn, th??ng b?n ph?i cài ??t l?i các ch??ng trình ?? ho?t ??ng cho ?úng trên H?H m?i. D??i Debian GNU/Linux, r?t có th? là h? ?i?u hành có th? ???c s?a ch?a, thay vào b? thay th?, trong tr??ng h?p g?p gì sai. Ti?n trình nâng c?p không bao gi? c?n thi?t b?n cài ??t l?i hoàn toàn: b?n luôn luôn có kh? n?ng nâng c?p « t?i ch? ». H?n n?a, h?u h?t ch??ng trình luôn luôn t??ng thích v?i m?i b?n phát hành H?H m?i. N?u phiên b?n ch??ng trình m?i nào c?n thi?t ph?n m?m h? tr? m?i h?n, h? th?ng qu?n lý gói Debian ??m b?o là m?i ph?n m?m c?n thi?t ???c nh?n di?n và cài ??t m?t cách t? ??ng. ?? tóm t?t, r?t nhi?u s? c? g?ng ?ã ???c ?óng góp ?? t?o m?t h? th?ng không c?n thi?t cài ??t l?i, v?y b?n nên suy ngh? vi?c ?ó là tùy ch?n ?úng cu?i cùng. Trình cài ??t Debian không ph?i ???c thi?t k? ?? cài ??t l?i trên m?t h? th?ng ?ã có. ?ây là các b??c chính b?n nên theo trong ti?n trình cài ??t. 1. Sao l?u m?i d? li?u hay tài li?u hi?n th?i n?m trên ??a c?ng n?i b?n ??nh cài ??t Debian. 2. T?p h?p thông tin v? máy tính ?ích, và tài li?u h??ng d?n nào c?n thi?t, tr??c khi kh?i ch?y ti?n trình cài ??t. 3. Trên ??a c?ng, t?o s?c ch?a có th? phân vùng dành cho Debian. 4. Tìm và/hay t?i v? ph?n m?m cài ??t Debian, và t?p tin trình ?i?u khi?n ??c bi?t nào c?n thi?t b?i máy c?a b?n (ng??i dùng ??a CD Debian nên b? qua b??c này). 5. Thi?t l?p b?ng/??a m?m/thanh USB kh?i ??ng, ho?c ?? t?p tin kh?i ??ng (h?u h?t ng??i dùng ??a CD Debian có kh? n?ng kh?i ??ng t? m?t c?a nh?ng ??a CD ?ó). 6. Kh?i ??ng h? th?ng cài ??t. 7. Ch?n ngôn ng? cài ??t. 8. Kích ho?t s? k?t n?i m?ng Ethernet, n?u có. 9. T?o và g?n k?t nh?ng phân vùng n?i Debian s? ???c cài ??t. 10. Theo dõi ti?n trình t?i v?/cài ??t/thi?t l?p t? ??ng h? th?ng c? b?n. 11. Cài ??t m?t b? t?i kh?i ??ng có kh? n?ng kh?i ch?y Debian GNU/Linux và/hay h? th?ng ?ã có. 12. T?i l?n ??u tiên h? th?ng m?i ???c cài ??t. ??i v?i AMD64, b?n có tùy ch?n s? d?ng m?t phiên b?n ?? h?a c?a h? th?ng cài ??t. ?? tìm thêm thông tin v? b? cài ??t ?? h?a, xem Ph?n D.5, "B? cài ??t ?? h?a". N?u b?n g?p khó kh?n trong ti?n trình cài ??t, có ích khi bi?t b??c nào s? d?ng gói nào. ? ?ây gi?i thi?u nh?ng gói ph?n m?m quan tr?ng nh?t: Ph?n m?m cài ??t debian-installer là ch? ?? chính c?a s? tay này. Nó phát hi?n ph?n c?ng nên t?i các trình ?i?u khi?n thích h?p, s? d?ng ?ng d?ng khách dhcp-client ?? thi?t l?p s? k?t n?i m?ng, ch?y debootstrap ?? cài ??t các gói h? th?ng c? b?n, và ch?y tasksel ?? cho b?n có kh? n?ng cài ??t ph?n m?m thêm. Có nhi?u gói khác c?ng làm vi?c trong ti?n trình cài ??t này, nh?ng trình debian-installer ?ã làm xong công vi?c khi b?n n?p l?n ??u tiên h? th?ng m?i. ?? ?i?u ch?nh h? th?ng ?? thích h?p v?i s? c?n c?a b?n, tasksel cho b?n kh? n?ng cài ??t m?t s? ph?n m?m bó riêng, v.d. trình ph?c v? M?ng hay môi tr??ng làm vi?c. M?t tùy ch?n quan tr?ng trong khi cài ??t là có nên cài ??t môi tr??ng làm vi?c ?? h?a, ch?a h? th?ng c?a s? X và m?t c?a nh?ng môi tr??ng làm vi?c ?? h?a có s?n. Không cài ??t công vi?c "Môi tr??ng làm vi?c" thì ch? có h? th?ng c? b?n ???c ?i?u khi?n b?ng dòng l?nh. Vi?c cài ??t công vi?c Môi tr??ng làm vi?c là tùy ch?n, vì nó chi?m vùng h?i l?n trên ??a, và vì nhi?u h? th?ng Debian GNU/ Linux là máy ph?c v? không th?t c?n ch?y giao di?n ng??i dùng ?? h?a (GUI) ?? ho?t ??ng. Hãy ghi chú r?ng h? th?ng c?a s? X là ph?n m?m riêng hoàn toàn v?i debian-installer, và th?c s? r?t ph?c t?p h?n. Ti?n trình cài ??t h? th?ng c?a s? X và gi?i ?áp th?c m?c v? nó n?m ? ngo?i ph?m vi c?a s? tay này. 3.2. Sao l?u m?i d? li?u ?ã có ?i ! Tr??c h?t, hãy ki?m tra xem b?n ?ã sao l?u m?i t?p tin hi?n th?i n?m trên h? th?ng. N?u ?ây là l?n ??u tiên h? ?i?u hành nào không s? h?u ?ã ???c cài ??t vào máy tính ?ó, r?t có th? là b?n s? c?n ph?i phân vùng l?i ??a c?ng ?? nh??ng ch? cho h? th?ng Debian GNU/Linux. M?i l?n phân vùng ??a c?ng, c?ng r?i ro m?t toàn b? d? li?u, b?t ch?p ch??ng trình nào ???c dùng ?? làm nh? th?. Nh?ng ch??ng trình ???c dùng trong ti?n trình cài ??t này là h?i tin c?y, ph?n l?n chúng ?ã ???c dùng trong m?y n?m, nh?ng mà chúng c?ng là h?i m?nh m? nên b??c sai nào có th? m?t nhi?u. Ngay c? sau khi sao l?u, hãy c?n th?n, b?n nên suy tính m?i ?áp ?ng và hành ??ng riêng. Hai phút ngh? có th? ti?t ki?m nhi?u ti?ng làm vi?c thêm. N?u b?n ?ang t?o m?t h? th?ng ?a kh?i ??ng, hãy ki?m tra xem có v?t ch?a b?n phát hành c?a h? ?i?u hành khác ?ã có. Nh?t là n?u b?n phân vùng l?i ??a kh?i ??ng, có l? b?n c?ng c?n ph?i cài ??t l?i trình t?i kh?i ??ng c?a H?H ?ó, ho?c trong nhi?u tr??ng h?p, cài ??t l?i toàn b? H?H ?ó và m?i t?p tin n?m trong ph?n vùng b? tác ??ng. 3.3. Thông tin c?n thi?t 3.3.1. Tài li?u h??ng d?n 3.3.1.1. S? tay cài ??t Tài li?u này, phiên b?n chính th?c c?a S? Tay Cài ??t b?n phát hành etch c?a Debian, ???c công b? b?ng nhi?u d?ng th?c và b?n d?ch khác nhau. 3.3.1.2. Tài li?u h??ng d?n v? ph?n c?ng Th??ng ch?a thông tin có ích v? cách c?u hình hay s? d?ng ph?n c?ng. * Ph?n C?ng T??ng Thích v?i Linux Th? Nào 3.3.2. Tìm ngu?n thông tin v? ph?n c?ng Trong nhi?u tr??ng h?p, trình cài ??t s? có kh? n?ng phát hi?n t? ??ng ph?n c?ng riêng c?a b?n. ?? chu?n b? ???c, khuyên b?n quen v?i ph?n c?ng ?ó tr??c khi cài ??t. Có th? t?p h?p thông tin v? ph?n c?ng t? : * S? tay có s?n v?i m?i ph?n c?ng. * Màn hình thi?t l?p BIOS c?a máy tính. B?n có th? xem màn hình này khi kh?i ??ng máy tính b?ng cách b?m t? h?p phím. Hãy tham chi?u ??n s? tay máy tính ?? tìm bi?t t? h?p phím này. Th??ng nó ??n gi?n là phím Delete. * H?p c?a m?i ph?n c?ng. * C?a s? H? Th?ng (System) trong b?ng ?i?u khi?n (Control Panel) Windows. * L?nh hay công c? h? th?ng trong h? ?i?u hành khác, g?m b? qu?n lý t?p tin. Ngu?n này có ích ??c bi?t ?? tìm thông tin v? b? nh? RAM và b? nh? c?a ph?n c?ng. * Qu?n tr? h? th?ng hay nhà cung c?p d?ch v? M?ng (ISP). Nh?ng ngu?n này có thông tin báo b?n bi?t cách thi?t l?p kh? n?ng ch?y m?ng và g?i/nh?n th? ?i?n t?. B?ng 3.1. Thông tin v? ph?n c?ng c?n thi?t ?? cài ??t +-----------------------------------------------------------------------------+ | Ph?n | Thông tin có th? c?n | | c?ng | | |--------+--------------------------------------------------------------------| | |Có m?y cái. | | |--------------------------------------------------------------------| | |Th? t? trên h? th?ng. | | |--------------------------------------------------------------------| |Ph?n |Ki?u IDE hay SCSI (h?u h?t máy tính là IDE). | |c?ng |--------------------------------------------------------------------| | |S?c ch?a còn r?nh s?n sàng. | | |--------------------------------------------------------------------| | |Phân vùng. | | |--------------------------------------------------------------------| | |Phân vùng n?i h? ?i?u hành khác ?ã ???c cài ??t. | |--------+--------------------------------------------------------------------| | |M?u và hãng ch? t?o. | | |--------------------------------------------------------------------| | |?? phân gi?i ???c h? tr?. | | |--------------------------------------------------------------------| |B? trình|T? l? c?p nh?t ngang. | |bày |--------------------------------------------------------------------| | |T? l? c?p nh?t d?c. | | |--------------------------------------------------------------------| | |?? sâu màu (s? màu s?c) ???c h? tr?. | | |--------------------------------------------------------------------| | |Kích c? màn hình. | |--------+--------------------------------------------------------------------| | |Ki?u : n?i ti?p, PS/2 hay USB. | | |--------------------------------------------------------------------| |Con |C?ng. | |chu?t |--------------------------------------------------------------------| | |Hãng ch? t?o. | | |--------------------------------------------------------------------| | |S? cái nút. | |--------+--------------------------------------------------------------------| | |M?u và hãng ch? t?o. | |M?ng |--------------------------------------------------------------------| | |Ki?u b? ti?p h?p. | |--------+--------------------------------------------------------------------| | |M?u và hãng ch? t?o. | |Máy in |--------------------------------------------------------------------| | |?? phân gi?i in ???c h? tr?. | |--------+--------------------------------------------------------------------| | |M?u và hãng ch? t?o. | | |--------------------------------------------------------------------| |Th? ?nh |B? nh? RAM ?nh ??ng s?n sàng. | |??ng |--------------------------------------------------------------------| | |?? phân gi?i và ?? sâu màu ???c h? tr? (nh?ng giá tr? này nên ???c | | |so sánh v?i kh? n?ng c?a b? trình bày). | +-----------------------------------------------------------------------------+ 3.3.3. Kh? n?ng t??ng thích c?a ph?n c?ng Nhi?u s?n ph?m có nhãn hi?u ph? bi?n có ho?t ??ng ???c trên Linux. H?n n?a, kh? n?ng h? tr? ph?n c?ng trong Linux c? c?i ti?n. Tuy nhiên, Linux v?n còn ch?y ít ki?u ph?n c?ng h?n m?t s? h? ?i?u hành riêng. ??c bi?t, Linux th??ng không th? ch?y ph?n c?ng c?n thi?t m?t phiên b?n Windows ?ang ch?y ?? ho?t ??ng ???c. M?c dù m?t s? ki?u ph?n c?ng ??c tr?ng cho Windows có th? ???c thích nghi ?? ch?y ???c trên Linux, vi?c thích nghi này th??ng c?n thi?t s? c? g?ng thêm. H?n n?a, trinh ?i?u khi?n Linux cho ph?n c?ng ??c tr?ng cho Windows th??ng c?ng là ??c tr?ng cho m?t h?t nhân Linux riêng. Nh? th? thì trình này tr? thành nhanh quá c?. Thi?t b? ???c g?i là « win-modem » là ki?u th??ng nh?t c?a ph?n c?ng này. Tuy nhiên, máy in và thi?t b? khác c?ng có th? là ??c tr?ng cho Windows. Có th? ki?m tra xem kh? n?ng t??ng thích c?a ph?n c?ng b?ng cách: * Ki?m tra xem n?i M?ng c?a hãng ch? t?o có trình ?i?u khi?n m?i ch?a. * Quét qua n?i M?ng hay s? tay tìm thông tin v? kh? n?ng mô ph?ng. Thi?t b? có nhãn hi?u ít n?i ti?ng h?n có l? v?n còn s? d?ng ???c trình ?i?u khi?n hay thi?t l?p c?a ?i?u ph? bi?n. * Ki?m tra ??c danh sách ph?n c?ng t??ng thích v?i Linux t?i n?i M?ng dành cho ki?n trúc c?a máy tính c?a b?n. * Tìm ki?m qua M?ng kinh nghi?m c?a các ng??i dùng khác. 3.3.4. Thi?t l?p m?ng N?u máy tính c?a b?n có k?t n?i ??n m?ng su?t ngày (t?c là s? k?t n?i ki?u Ethernet hay t??ng t?, không ph?i ki?u PPP), b?n nên yêu c?u qu?n tr? h? th?ng m?ng cung c?p thông tin này. * Tên máy [host name] (có l? b?n t? quy?t ??nh ???c). * Tên mi?n [domain name]. * ??a ch? IP [IP address] c?a máy tính. * M?t n? m?ng [netmask] c?n dùng v?i m?ng c?c b?. * ??a ch? IP c?a h? th?ng c?ng ra [gateway] m?c ??nh t?i ?ó b?n nên ??nh tuy?n, n?u m?ng có. * Trên m?ng, h? th?ng c?n dùng nh? là trình ph?c v? d?ch v? tên mi?n (DNS). M?t khác, n?u qu?n tr? nói r?ng có trình ph?c v? DHCP s?n sàng, c?ng khuyên b?n dùng nó, trong tr??ng h?p này b?n không c?n thông tin tr??c, vì trình ph?c v? DHCP s? cung c?p tr?c ti?p cho máy tính c?a b?n trong ti?n trình cài ??t. N?u b?n s? d?ng m?ng vô tuy?n, b?n c?ng nên tìm bi?t: * ESSID c?a m?ng vô tuy?n ?ó. * Khoá b?o m?t WEP (n?u thích h?p). 3.4. Tho? tiêu chu?n ph?n c?ng t?i thi?u M?t khi b?n ?ã t?p h?p thông tin v? các ph?n c?ng c?a máy tính, hãy ki?m tra xem ph?n c?ng này s? cho phép b?n cài ??t b?ng cách ?ã mu?n. Ph? thu?c vào s? c?n c?a b?n, có l? b?n cài ??t ???c b?ng ít ph?n c?ng h?n nh?ng ?i?u ???c li?t kê trong b?ng bên d??i. Tuy nhiên, h?u h?t ng??i dùng s? g?p khó kh?n n?u h? b? qua danh sách ph?n c?ng khuy?n khích. Khuyên dùng ít nh?t máy Pentium 4, 1 GHz, cho máy tính ?? bàn. B?ng 3.2. ?i?u ki?n h? th?ng t?i thi?u khuy?n khích +--------------------------------------------------------+ |Ki?u cài ??t|RAM (t?i thi?u)|RAM (khuy?n khích)|??a c?ng| |------------+---------------+------------------+--------| |Vô GUI |64 MB |256 MB |1 GB | |------------+---------------+------------------+--------| |Có GUI |64 MB |512 MB |5 GB | +--------------------------------------------------------+ B? nh? t?i thi?u c?n thi?t th?c s? r?t ít h?n nh?ng s? l??ng ???c hi?n th? trong b?ng này. Ph? thu?c vào ki?n trúc, có th? cài ??t Debian v?i ngay c? 20 MB (cho c390) ??n 48 MB (cho i386 và amd64). C?ng v?y v?i s?c ch?a còn r?nh c?n thi?t, ??c bi?t n?u b?n kén nh?ng ch??ng trình nào c?n cài ??t. Xem Ph?n D.2, "S?c ch?a trên ??a c?n thi?t cho công vi?c" ?? tìm thêm thông tin v? s?c ch?a còn r?nh trên ??a c?n thi?t. Có th? ch?y môi tr??ng làm vi?c ?? h?a trên h? th?ng c? hay h? th?ng c?p th?p, nh?ng trong tr??ng h?p ?ó, khuyên b?n cài ??t m?t b? qu?n lý c?a s? chi?m ít tài nguyên h?n nh?ng ?i?u qu?n lý môi tr??ng làm vi?c GNOME hay KDE. Các s? ch?n thay th? g?m xfce4, icewm và wmaker. Không th? khuy?n d? b? nh? hay s?c ch?a trên ??a c?n thi?t cho vi?c cài ??t vào máy ph?c v?, vì s? l??ng ph? thu?c nhi?u vào m?c ?ích c?a máy ph?c v?. Ghi nh? r?ng nh?ng s? ??c l??ng này không g?m các d? li?u th??ng d?ng, nh? th? ?i?n t? và t?p tin ng??i dùng ki?u khác nhau. B?n nên tính r?ng l??ng s?c ch?a cho các t?p tin và d? li?u c?a mình. S?c ch?a trên ??a c?n thi?t ?? thao tác m?n h? th?ng Debian GNU/Linux chính nó c?ng ???c tính trong nh?ng s? l??ng khuy?n d? này. Ch?ng h?n, phân vùng /var ch?a r?t nhi?u thông tin v? tình tr?ng ??c tr?ng cho Debian, thêm vào n?i dung chu?n nh? các t?p tin ghi l?u. Các t?p tin dpkg (g?m thông tin v? m?i gói ?ã cài ??t) có th? chi?m d? dàng ??n 40 MB. Ti?n trình apt-get c?ng ?? vào ?ây các gói m?i t?i v?, tr??c khi cài ??t chúng. B?n th??ng nên c?p phát ít nh?t 200 MB cho phân vùng /var, và r?t nhi?u thêm n?a n?u b?n cài ??t môi tr??ng làm vi?c ?? h?a. 3.5. Phân vùng s?n cho h? th?ng ?a kh?i ??ng Ti?n trình phân vùng ??a ??n gi?n là vi?c chia ??a ra nhi?u ph?n riêng, không ph? thu?c vào nhau. Nó gi?ng nh? vi?c xây d?ng t??ng ? trong nhà: khi b?n thêm ?? ??c vào phòng này, không có tác ??ng trong phòng khác. N?u máy tính c?a b?n ?ã có m?t h? ?i?u hành (Windows 9x, Windows NT/2000/XP, OS /2, MacOS, Solaris, FreeBSD, ...) và b?n mu?n thêm Linux vào cùng m?t ??a, b?n s? c?n ph?i phân vùng l?i ??a ?ó. Debian c?n thi?t m?t s? phân vùng riêng trên ??a c?ng. Không th? cài ??t nó vào phân vùng ki?u Windows hay MacOS. Có l? nó chia s? ???c phân vùng v?i ki?u Linux khác, nh?ng tr??ng h?p ?ó không ???c di?n t? ? ?ây. Ít nh?t b?n s? c?n thi?t m?t phân vùng riêng dành cho g?c (root) c?a Debian. B?n có th? tìm thông tin v? thi?t l?p phân vùng hi?n th?i c?a máy tính b?ng cách s? d?ng m?t công c? phân vùng cho h? ?i?u hành ?ã có, v.d. fdisk hay PartitionMagic. M?i công c? phân vùng cung c?p cách hi?n th? các phân vùng ?ã có, ch?a thay ??i gì. Thông th??ng, vi?c thay ??i phân vùng ch?a h? th?ng t?p tin s? h?y m?i thông tin trên nó. Vì v?y b?n ph?i sao l?u h?t tr??c khi phân vùng l?i. Gi?ng nh? trong nhà, r?t có th? là b?n mu?n di chuy?n các ?? ??c ra tr??c khi chuy?n t??ng, n?u không thì r?i ro h?y nó. N?u máy tính c?a b?n có nhi?u ??a c?ng, có l? b?n mu?n c?p phát m?t ??a c?ng riêng dành cho Debian. N?u có, b?n không c?n phân vùng ??a ?ó tr??c khi kh?i ??ng h? th?ng cài ??t, vì ch??ng trình phân vùng có s?n trong trình cài ??t s? làm vi?c này. Còn n?u máy tính c?a b?n ch? có m?t ??a c?ng, và b?n mu?n thay th? hoàn toàn h? ?i?u hành t?n t?i b?ng Debian GNU/Linux, b?n c?ng có th? ??i ??n khi ti?n trình cài ??t phân vùng nó (Ph?n 6.3.2.1, "Phân vùng ??a"), sau khi b?n ?ã kh?i ??ng h? th?ng cài ??t. Tuy nhiên, kh? n?ng phân vùng tr? này c?n thi?t b?n kh?i ??ng h? th?ng cài ??t t? b?ng, ??a CD-ROM hay t?p tin trên m?t máy khác ?ã k?t n?i. N?u b?n kh?i ??ng t? t?p tin n?m trên ??a c?ng, r?i phân vùng ??a c?ng ?ó trong ti?n trình cài ??t, thì xoá h?t t?p tin kh?i ??ng, b?n ph?i mong vi?c cài ??t là thành công l?n ??u tiên. Trong tr??ng h?p này, ít nh?t b?n nên có cách kh?i ??ng l?i máy tính b? l?i, v.d. các b?ng hay ??a CD cài ??t c?a h? ?i?u hành g?c. N?u máy tính c?a b?n ?ã có nhi?u phân vùng, và b?n có th? gi?i phóng ?? s?c ch?a b?ng cách xoá b? và thay th? m?t hay nhi?u phân vùng, b?n c?ng có th? hoãn phân vùng ??n khi s? d?ng ch??ng trình phân vùng có s?n trong trình cài ??t Debian. Tr??c tiên, b?n nên ??c thông tin bên d??i, ?? xem n?u có tr??ng h?p ??c bi?t (v.d. th? t? các phân vùng ?ã có trên s? ?? phân vùng) ép bu?c b?n v?n còn ph?i phân vùng tr??c khi cài ??t. N?u máy tính c?a b?n có h? th?ng t?p tin ki?u FAT hay NTFS, nh? ???c dùng b?i DOS hay Windows, b?n có th? hoãn phân vùng ??n khi s? d?ng ch??ng trình phân vùng có s?n trong trình cài ??t Debian, ?? thay ??i kích c? c?a h? th?ng t?p tin ?ó. N?u b?n không có tr??ng h?p nào ? trên, b?n c?n ph?i phân vùng ??a c?ng tr??c khi kh?i ch?y ti?n trình cài ??t, ?? t?o s?c ch?a có kh? n?ng phân vùng dành cho Debian. N?u m?t s? phân vùng s? b? h? ?i?u hành khác s? h?u, b?n nên t?o các phân vùng riêng ?ó b?ng ch??ng trình phân vùng c?a H?H ?ó. Khuyên b?n không c? g?ng t?o phân vùng cho Debian GNU/Linux b?ng công c? c?a H?H khác: ch? t?o nh?ng phân vùng c?n thi?t cho H?H khác ?ó, r?i s? d?ng công c? Debian ?? t?o phân vùng Debian. N?u b?n ??nh cài ??t nhi?u h? ?i?u hành vào cùng m?t máy, b?n nên cài ??t các H?H khác tr??c khi cài ??t Linux. Th? t? cài ??t này ng?n c?n H?H khác h?y kh? n?ng kh?i ch?y Linux, ho?c h??ng d?n b?n ??nh d?ng l?i phân vùng Linux. B?n có th? tránh nh?ng l?i này, ho?c c? g?ng ph?c h?i máy tính, nh?ng mà vi?c cài ??t các h? ?i?u hành khác tr??c tiên kh?i phi?n ??n b?n. N?u b?n hi?n th?i có m?t ??a c?ng riêng l? ch?a ch? m?t phân vùng (thi?t l?p th??ng trên máy tính ?? bàn), và b?n mu?n « ?a kh?i ??ng » c? h? ?i?u hành g?c l?n Debian, b?n c?n ph?i: 1. Sao l?u m?i d? li?u trên máy tính ?ó. 2. Kh?i ??ng t? v?t ch?a (v.d. ??a CD hay b?ng) cài ??t h? ?i?u hành g?c. 3. Dùng công c? phân vùng c?a H?H g?c ?? t?o các phân vùng dành cho nó. ?? l?i ho?c m?t phân vùng gi? ch? ho?c s?c ch?a còn r?nh dành cho Debian. 4. Cài ??t h? ?i?u hành g?c vào phân vùng m?i c?a nó. 5. Kh?i ??ng v? H?H ?ó ?? th?m tra xem m?i th? là ?n, c?ng ?? t?i v? các t?p tin kh?i ??ng c?a trình cài ??t Debian. 6. Kh?i ??ng trình cài ??t Debian ?? ti?p t?c l?i cài ??t Debian. 3.5.1. Phân vùng t? DOS hay Windows N?u b?n ?ang thao tác phân vùng ki?u FAT hay NTFS ?ã có, khuyên b?n s? d?ng l??c ?? bên d??i, ho?c s? d?ng công c? Windows hay DOS s? h?u. N?u không, b?n không th?t c?n ph?i phân vùng t? DOS hay Windows; công c? phân vùng Linux s? th??ng làm vi?c t?t h?n. Nh?ng n?u b?n có ??a IDE l?n, và không s? d?ng kh? n?ng ??t ??a ch? LBA, trình ?i?u khi?n ph? (?ôi khi ???c cung c?p b?i hãng ch? t?o ??a c?ng), hay BIOS m?i (sau n?m 1998) h? tr? các ph?n m? r?ng truy c?p ??a l?n, vì th? b?n c?n ph?i ??nh v? c?n th?n phân vùng kh?i ??ng Debian. Trong tr??ng h?p này, b?n c?n ph?i ?? phân vùng kh?i ??ng vào vùng ch?a 1024 hình tr? ??u c?a ??a c?ng (th??ng kho?ng 524 MB mà không có d?ch BIOS). Vi?c này có th? c?n thi?t b?n di chuy?n m?t phân vùng NAT hay NTFS ?ã t?n t?i. 3.5.1.1. Phân vùng l?i không m?t gì khi b?t ??u t? DOS, Win-32 hay OS/2 M?t c?a nh?ng vi?c cài ??t th??ng nh?t x?y ra trên h? th?ng ?ã có DOS (g?m Windows 3.1), Win32 (nh? Windows 95, 98, Me, NT, 2000, XP), hay OS/2: ng??i dùng mu?n cài ??t Debian vào cùng m?t ??a, không h?y h? th?ng g?c. Ghi chú r?ng trình cài ??t Debian h? tr? kh? n?ng thay ??i kích c? c?a h? th?ng t?p tin ki?u FAT và NTFS nh? ???c dùng b?i h? ?i?u hành DOS và Windows. ??n gi?n hãy kh?i ch?y ti?n trình cài ??t, và khi b?n t?i b??c phân vùng, ch?n m?c trình ??n B?ng tay, ch?n phân vùng có kích c? c?n thay ??i, và xác ??nh kích c? m?i cho nó. V?y trong ph?n l?n tr??ng h?p, b?n không c?n s? d?ng ph??ng pháp ???c di?n t? bên d??i. Tr??c khi ti?p t?c, b?n nên ?ã quy?t ??nh chia ??a ra nh? th? nào. Ph??ng pháp trong ti?t ?o?n này s? chia phân vùng ra ch? hai ph?n. M?t ph?n s? ch?a H?H g?c, còn ph?n khác s? ch?a Debian. Trong khi cài ??t Debian, b?n s? có d?p s? d?ng ph?n ??a Debian b?ng cách nào thích h?p, t?c là nh? s?c ch?a trao ??i ho?c nh? h? th?ng t?p tin. M?c ?ích là di chuy?n v? ??u phân vùng m?i d? li?u ?ã có trên nó, tr??c khi thay ??i thông tin phân vùng, ?? tránh m?t gì. Quan tr?ng là b?n làm ít nh?t có th? gi?a vi?c chuy?n d? li?u và vi?c phân vùng l?i, ?? ng?n c?n ghi t?p tin g?n cu?i phân vùng, vì t?p tin ?ó gi?m s?c ch?a s?n sàng. Tr??c tiên c?n thi?t m?t b?n sao c?a ti?n ích fips mà có s?n trong th? m?c công c? tools/ (công c?) n?m trên máy nhân b?n Debian g?n nh?t. Hãy gi?i nén (b? zip) kho này và sao chép nh?ng t?p tin RESTORRB.EXE, FIPS.EXE và ERRORS.TXT vào m?t ??a m?m có kh? n?ng kh?i ??ng. Có th? t?o m?t ??a m?m có kh? n?ng kh?i ??ng b?ng cách s? d?ng câu l?nh sys a: d??i h? ?i?u hành DOS. Ti?n ích fips có s?n tài li?u h??ng d?n r?t t?t: khuyên b?n ??c nó, ??c bi?t n?u b?n s? d?ng trình ?i?u khi?n nén ??a hay b? qu?n lý ??a. Hãy t?o ??a này và ??c tài li?u t??ng ?ng tr??c khi b?n ch?p li?n ??a ?ó. Sau ?ó c?n thi?t di chuy?n m?i d? li?u v? ??u c?a phân vùng. Ti?n ích defrag, mà có s?n chu?n trong h? ?i?u hành DOS 6.0 và sau, có kh? n?ng làm vi?c này. Xem tài li?u h??ng d?n fips ?? tìm danh sách ph?n m?m khác cùng có kh? n?ng này. Ghi chú r?ng n?u b?n có h? ?i?u hành Windows 9x, b?n c?n ph?i ch?y defrag t? nó, vì DOS không hi?u ???c d?ng th?c VFAT, ???c dùng ?? h? tr? kh? n?ng thao tác tên t?p tin dài (có s?n trong H?H Windows 95 và sau). Sau khi ch?y b? ch?p li?n (mà có th? h?i lâu trên ??a l?n), hãy kh?i ??ng l?i b?ng ??a fips b?n ?ã t?o trong ? ??a m?m. ??n gi?n hãy gõ a:\fips r?i theo nh?ng h??ng d?n. Ghi chú r?ng có nhi?u b? qu?n lý phân vùng khác, n?u fips không ph?i là thích h?p. 3.5.1.2. Phân vùng cho DOS N?u b?n phân vùng ??a DOS (ho?c thay ??i kích c? c?a phân vùng DOS) b?ng công c? Linux, nhi?u ng??i g?p khó kh?n s? d?ng phân vùng FAT ???c t?o. Ch?ng h?n, m?t s? ng??i dùng ?ã thông báo hi?u su?t b? gi?m, l?i b?n b? trong ti?n trình scandisk (quét ??a), và l?i l? khác trong DOS hay Windows. Có v? khi nào b?n t?o ho?c thay ??i kích c? c?a phân vùng cho DOS dùng, ý ki?n t?t là tô ??y vài rãnh ghi ??u b?ng s? không. B?n nên vi?c này tr??c khi ch?y l?nh format (??nh d?ng) c?a DOS, b?ng cách ch?y l?nh này t? Linux: # dd if=/dev/zero of=/dev/hdXX bs=512 count=4 3.6. Ph?n c?ng cài ??t s?n và thi?t l?p h? ?i?u hành Ti?t ?o?n này s? h??ng d?n b?n qua ti?n trình thi?t l?p ph?n c?ng cài ??t s?n, n?u có, c?n thi?t tr??c khi cài ??t Debian. Bình th??ng, ti?n trình này g?m vi?c ki?m tra, và có th? thay ??i, thi?t l?p ph?n v?ng cho h? ?i?u hành. "Ph?n v?ng" (firmware) là ph?n m?m lõi ???c dùng b?i ph?n c?ng, ??c bi?t trong ti?n trình t?i và kh?i ??ng h? ?i?u hành (sau khi m?i m? ?i?n). Bên d??i c?ng di?n t? m?t s? v?n ?? ph?n c?ng ?ã bi?t có tác ??ng s? ?áng tin c?y c?a Debian GNU/ Linux trên máy tính c?a b?n. 3.6.1. G?i trình ??n thi?t l?p BIOS BIOS (h? th?ng nh?p/xu?t c? b?n) cung c?p các ch?c n?ng c? b?n c?n thi?t ?? kh?i ??ng máy, ?? cho h? ?i?u hành kh? n?ng truy c?p ph?n c?ng. H? ?i?u hành g?c r?t có th? cung c?p trình ??n thi?t l?p BIOS, ???c dùng ?? c?u hình BIOS ?ó. Tr??c khi cài ??t Debian, b?n c?n ph?i ki?m tra xem BIOS có thi?t l?p ?úng: n?u không thì máy s?p ?? lúc có lúc không, ho?c b?n s? không có kh? n?ng cài ??t Debian. Ph?n ti?t ?o?n này còn l?i là ph?n c?a H?i ?áp http://www.faqs.org/faqs/ pc-hardware-faq/part1/ tr? l?i cho câu h?i "Tôi vào trình ??n c?u hình CMOS nh? th? nào?". Cách truy c?p trình ??n c?u hình BIOS (hay "CMOS") ph? thu?c vào ai ?ã ghi ph?n m?m BIOS ?ó: AMI BIOS Phím Delete trong POST (vi?c m? ?i?n t? ki?m tra) Award BIOS T? h?p phím Ctrl-Alt-Esc, hay Delete trong POST DTK BIOS Phím Esc trong POST IBM PS/2 BIOS T? h?p phím Ctrl-Alt-Insert sau Ctrl-Alt-Delete Phoenix BIOS T? h?p phím Ctrl-Alt-Esc hay Ctrl-Alt-S hay F1 Thông tin v? cách g?i hàm BIOS khác n?m trong http://www.tldp.org/HOWTO/ Hard-Disk-Upgrade/install.html. M?t s? máy ki?u AMD64 không có trình ??n c?u hình CMOS trong BIOS. Nh?ng máy này c?n thi?t ph?n m?m thi?t l?p CMOS. N?u b?n không có ??a m?m Cài ??t (Installation) và/hay Ch?n ?oán (Diagnostics) dành cho máy c?a mình, b?n có th? th? s? d?ng m?t ch??ng trình ph?n m?m c? ?ông/bi?u không: v.d. xem ftp:// ftp.simtel.net/pub/simtelnet/msdos/. 3.6.2. Ch?n thi?t b? kh?i ??ng Nhi?u trình ??n thi?t l?p BIOS cho b?n kh? n?ng ch?n thi?t b? c?n dùng ?? t?i và kh?i ??ng h? ?i?u hành. Hãy ??t nó tìm m?t h? ?i?u hành có kh? n?ng kh?i ??ng n?m trên A: (??a m?m th? nh?t), r?i (tùy ch?n) trên thi?t b? ??a CD-ROM th? nh?t (có th? là D: hay E:), r?i trên C: (??a c?ng th? nh?t). Thi?t l?p này cho b?n kh? n?ng kh?i ??ng t? ho?c ??a m?m ho?c ??a CD-ROM, hai thi?t b? kh?i ??ng th??ng nh?t ???c dùng ?? cài ??t Debian. N?u b?n có b? ?i?u khi?n SCSI m?i h?n v?i thi?t b? ??a CD-ROM ???c k?t n?i, b?n th??ng có kh? n?ng kh?i ??ng t? ??a CD-ROM n?m trong thi?t b? ?ó. B?n ??n gi?n hãy hi?u l?c kh? n?ng kh?i ??ng t? ??a CD-ROM trong SCSI-BIOS c?a b? ?i?u khi?n này. M?t tùy ch?n ?a chu?ng khác là kh?i ??ng t? thi?t b? l?u tr? ki?u USB (c?ng ???c g?i nh? là thanh USB hay khoá USB). M?t s? BIOS riêng có kh? n?ng kh?i ??ng tr?c ti?p t? thi?t b? l?u tr? USB, còn m?t s? BIOS khác không có. Có l? b?n c?n ph?i c?u hình BIOS ?? kh?i ??ng t? "? ??a r?i" (removable drive) hay ngay c? t? "USB-ZIP" ?? làm cho nó kh?i ??ng t? thi?t b? USB. ?ây là vài chi ti?t v? cách ??t th? t? kh?i ??ng. Hãy nh? ?? ??t l?i th? t? kh?i ??ng sau khi cài ??t Linux, ?? kh?i ??ng l?i máy t? ??a c?ng. 3.6.2.1. Thay ??i th? t? kh?i ??ng trên máy IDE 1. Vào lúc kh?i ??ng máy, hãy b?m t? h?p phím ?? vào ti?n ích BIOS. Th??ng là phím Delete. Tùy nhiên, b?n hãy xem tài li?u h??ng d?n s? d?ng ph?n c?ng ?ó ?? tìm t? h?p phím chính xác. 2. Hãy tìm th? t? kh?i ??ng (boot sequence / boot order) trong ti?n ích thi?t l?p. V? trí c?a nó ph? thu?c vào BIOS ?ó, nh?ng b?n c?n tìm m?t tr??ng li?t kê các ? ??a. M?c nh?p th??ng xem trên máy IDE là : C, A, cdrom hay A, C, cdrom. C là ? ??a c?ng, còn A là ? ??a m?m. 3. Hãy thay ??i thi?t l?p th? t? kh?i ??ng ?? hi?n th? ??a CD-ROM hay ??a m?m có v? trí th? nh?t. Bình th??ng, hai phím Page Up và Page Down cu?n qua các s? ch?n có th?. 4. L?u các thay ??i. Nh?ng h??ng d?n trên màn hình di?n t? cách l?u các thay ??i này trên máy ?ó. 3.6.2.2. Thay ??i th? t? kh?i ??ng trên máy ki?u SCSI 1. Vào lúc kh?i ??ng máy, hãy b?m t? h?p phím ?? vào ti?n ích SCSI. B?n có kh? n?ng kh?i ch?y ti?n ích thi?t l?p SCSI sau vi?c ki?m tra b? nh? và thông ?i?p v? cách kh?i ch?y ti?n ích BIOS xu?t hi?n, khi b?n kh?i ??ng máy ?ó. T? h?p phím c?n thi?t ph? thu?c vào ti?n ích ?ó. Th??ng là Ctrl-F2. Tùy nhiên, b?n hãy xem tài li?u h??ng d?n s? d?ng ph?n c?ng ?? tìm t? h?p phím chính xác. 2. Tìm ti?n ích thay ??i th? t? kh?i ??ng. 3. ??t ti?n ích ?ó, ?? hi?n th? mã nh?n di?n SCSI (SCSI ID) c?a ? ??a CD có v? trí th? nh?t trong danh sách. 4. L?u các thay ??i. Nh?ng h??ng d?n trên màn hình di?n t? cách l?u các thay ??i này trên máy ?ó. Th??ng c?n b?m phím F10. 3.6.3. Thi?t l?p BIOS l?t v?t 3.6.3.1. Thi?t l?p ??a CD-ROM M?t s? h? th?ng BIOS (v.d. Award BIOS) cho b?n kh? n?ng ??t t? ??ng t?c ?? c?a ? ??a CD. B?n nên tránh nó, ??t t?c ?? th?p nh?t thay th?. N?u b?n g?p l?i l?i tìm n?i (seek failed), có l? máy có t?c ?? CD cao quá. 3.6.3.2. B? nh? ?ã kéo dài so v?i b? nh? ?ã m? r?ng N?u h? ?i?u hành g?c cung c?p b? nh? ki?u c? ?ã kéo dài l?n ?ã m? r?ng, hãy ??t nhi?u nh?t b? nh? ?ã kéo dài và ít nh?t b? nh? ?ã m? r?ng có th?. H? ?i?u hành Linux c?n thi?t b? nh? ?ã kéo dài, còn không có kh? n?ng s? d?ng b? nh? ?ã m? r?ng. 3.6.3.3. B?o v? ch?ng vi rút Hãy t?t tính n?ng nào c?nh báo v? vi rút do BIOS cung c?p. N?u máy c?a b?n có bo m?ch ch?ng vi rút hay ph?n c?ng ch?ng vi rút ??c bi?t khác, ki?m tra xem nó b? t?t hay b? g? b? v?t lý, trong khi ch?y h? ?i?u hành GNU/Linux. Thi?t b? ki?u này không t??ng thích v?i GNU/Linux; h?n n?a, do quy?n h?n c?a h? th?ng t?p tin và b? nh? ?ã b?o v? c?a h?t nhân Linux, vi rút g?n ch?a t?ng nghe th?y^ [2]. 3.6.3.4. RAM bóng Bo m?ch ch? trong máy c?a b?n có l? cung c?p RAM bóng (shadow RAM) hay cách l?u t?m th?i BIOS (BIOS caching). Có th? xem thi?t l?p v? "Video BIOS Shadow", "C800-CBFF Shadow", v.v. T?t m?i RAM bóng. RAM bóng ???c dùng ?? t?ng t?c truy c?p các ROM n?m trên bo m?ch ch?, c?ng trên m?t s? th? ?i?u khi?n. H? ?i?u hành Linux không s? d?ng các ROM này m?t khi kh?i ??ng, vì nó cung c?p ph?n m?m 32-bit s? h?u nhanh h?n các ch??ng trình 16-bit trong các ROM này. Vi?c t?t RAM bóng có th? làm cho m?t ph?n nó s?n sàng cho ch??ng trình s? d?ng nh? là b? nh? chu?n. Còn RAM bóng ho?t ??ng có th? ng?n c?n Linux truy c?p thi?t b? ph?n c?ng. 3.6.3.5. L? h?ng b? nh? N?u BIOS c?a máy cung c?p cái gì nh? "15-16 MB Memory Hole" (l? h?ng b? nh?), b?n hãy t?t nó. H? ?i?u hành Linux ng? g?p b? nh? t?i ?ó n?u b?n có ?? RAM. Ng??i dùng ?ã thông báo m?t bo m?ch ch? Intel Endeavor có s?n tùy ch?n "LFB" hay "B? ??m Khung Tuy?n". Nó có hai s? ??t: "T?t" (Disabled) và "1 Megabyte" (1 MB). N?u b?n có bo m?ch ch? này, hãy ??t nó thành "1 Megabyte". Khi t?t, ??a m?m cài ??t không ???c ??c cho ?úng, và cu?i cùng h? th?ng s?p ??. Vào lúc vi?t câu này, chúng tôi ch?a hi?u lý do : thi?t b? ?ó ??n gi?n ho?t ??ng ???c v?i m?t s? ??t, và không ho?t ??ng ???c v?i s? ??t khác. 3.6.3.6. Kh? n?ng qu?n lý ngu?n ?i?n c?p cao N?u bo m?ch ch? trong máy cung c?p APM (kh? n?ng qu?n lý ngu?n ?i?n c?p cao), b?n hãy c?u hình nó ?? mà kh? n?ng qu?n lý ngu?n ?i?n do APM ?i?u khi?n. T?t các ch? ?? ng? và ng?ng, và t?t b? ??m th?i gian t?t ?i?n c?a ??a c?ng. H? ?i?u hành Linux có th? ?i?u khi?n các ch? ?? này, c?ng qu?n lý ngu?n ?i?n m?t cách r?t t?t h?n BIOS. 3.6.4. V?n ?? ph?n c?ng c?n theo dõi H? tr? BIOS và bàn phím ki?u USB. N?u b?n không có bàn phím ki?u AT, ch? có bàn phím m?u USB, có l? b?n c?n ph?i b?t kh? n?ng mô ph?ng bàn phím AT ki?u c? trong thi?t l?p BIOS. Ch? hãy làm nh? th? n?u h? th?ng cài ??t không s? d?ng ???c bàn phím c?a b?n trong ch? ?? USB. Ng??c l?i, ??i v?i m?t s? h? th?ng riêng (??c bi?t là máy tính xách tay) b?n có th? c?n ph?i t?t kh? n?ng h? tr? USB ki?u c? n?u bàn phím không ho?t ??ng ???c. Xem s? tay c?a bo m?ch ch?, c?ng xem BIOS tìm các tùy ch?n "Legacy keyboard emulation" (mô ph?ng bàn phím ki?u c?) hay "USB keyboard support" (kh? n?ng h? tr? bàn phím USB). -------------- ^[2] Sau khi cài ??t, b?n có th? b?t ch?y b?o v? rãnh ghi kh?i ??ng, n?u mu?n. Nó không cung c?p b?o m?t thêm trong Linux, nh?ng n?u b?n c?ng ch?y Windows nó có th? ng?n c?n tai ??ng. Không c?n s?a ??i M?c Ghi Kh?i ??ng Ch? (MBR) sau khi thi?t l?p b? qu?n lý kh?i ??ng. Ch??ng 4. L?y v?t ch?a cài ??t h? th?ng M?c l?c 4.1. B? ??a CD Debian GNU/Linux chính th?c 4.2. T?i t?p tin xu?ng nhân b?n Debian 4.2.1. N?i tìm ?nh cài ??t 4.3. Chu?n b? t?p tin ?? kh?i ??ng thanh b? nh? USB 4.3.1. Sao chép t?p tin m?t cách d? dàng 4.3.2. Sao chép t?p tin m?t cách d?o 4.3.3. Thêm ?nh ISO 4.3.4. Kh?i ??ng thanh USB 4.4. Chu?n b? t?p tin ?? kh?i ??ng ??a c?ng 4.4.1. Kh?i ??ng trình cài ??t trên ??a c?ng b?ng LILO hay GRUB 4.5. Chu?n b? t?p tin ?? kh?i ??ng qua m?ng TFTP 4.5.1. Thi?t l?p trình ph?c v? BOOTP 4.5.2. Thi?t l?p trình ph?c v? DHCP 4.5.3. B?t ch?y trình ph?c v? TFTP 4.5.4. Xác ??nh v? trí c?a ?nh TFTP 4.6. Cài ??t t? ??ng 4.6.1. Cài ??t t? ??ng b?ng trình cài ??t Debian 4.1. B? ??a CD Debian GNU/Linux chính th?c Ph??ng pháp d? nh?t cài ??t Debian GNU/Linux là s? d?ng m?t b? ??a CD-ROM Debian chính th?c. B?n có th? mua b? ??a nh? th? t? nhà bán (xem trang nhà bán ??a CD). C?ng có kh? n?ng t?i các ?nh ??a CD-ROM xu?ng m?t máy nhân b?n Debian, t?o b? ??a CD cài ??t c?a mình, n?u b?n có s? k?t n?i M?ng nhanh và máy chép ra CD (xem trang ??a CD Debian ?? tìm h??ng d?n chi ti?t). N?u b?n có m?t b? ??a CD Debian và có kh? n?ng kh?i ??ng máy tính t? ??a CD, b?n có th? nh?y tr?c ti?p t?i Ch??ng 5, Kh?i ??ng h? th?ng cài ??t; r?t nhi?u s? c? g?ng ?ã ???c ?óng góp ?? ??m b?o ??a CD ?ó ch?a nh?ng t?p tin ph?n l?n ng??i c?n. M?c dù b? gói nh? phân ??y ?? chi?m vài ??a CD, r?t có th? là b?n s? không c?n gói n?m trên ??a CD th? ba và sau. N?u máy tính c?a b?n có kh? n?ng kh?i ??ng t? ??a DVD, có l? b?n ch?n s? d?ng ??a DVD Debian chính th?c thay th?, vì các gói n?m trên cùng m?t ??a. Nh? th? thì không c?n nhi?u kho?ng cách trên cái k?, và không c?n c? chuy?n ??i ??a CD khi cài ??t. N?u máy tính c?a b?n không h? tr? kh? n?ng kh?i ??ng t? ??a CD, còn b?n v?n có b? ??a CD Debian chính th?c, trong tr??ng h?p này b?n có th? s? d?ng chi?n l??c xen k? nh? s? d?ng v?t ch?a ??a c?ng, thanh USB,, kh? n?ng kh?i ??ng t? m?ng, ho?c t? t?i h?t nhân t? ??a CD ?? kh?i ??ng trình cài ??t h? th?ng l?n ??u tiên. Nh?ng t?p tin c?n thi?t ?? kh?i ??ng b?ng cách khác nào c?ng n?m trên ??a CD ?ó; kho m?ng Debian và ??a CD có cùng m?t cây th? m?c. Vì v?y, khi b?n ??c bên d??i ???ng d?n kho ??n t?p tin riêng c?n thi?t ?? kh?i ??ng, hãy tìm t?p tin ?ó b?ng cách theo cùng m?t ???ng d?n trên ??a CD. M?t khi trình cài ??t ?ã ???c kh?i ??ng, nó s? có kh? n?ng l?y t? ??a CD các t?p tin khác c?n thi?t. N?u b?n không có b? ??a CD cài ??t Debian, trong tr??ng h?p ?ó b?n c?n ph?i t?i v? các t?p tin h? th?ng cài ??t và chèn chúng vào ??a c?ng hay thanh USB hay máy tính khác ???c k?t n?i ?? s? d?ng nó ?? kh?i ??ng trình cài ??t. 4.2. T?i t?p tin xu?ng nhân b?n Debian ?? tìm máy nhân b?n g?n nh?t (do ?ó r?t có th? là nhanh nh?t), xem danh sách nhân b?n Debian. Khi t?i t?p tin xu?ng máy nhân b?n Debian, hãy ki?m tra xem b?n t?i v? trong ch? ?? nh? phân (binary), không ph?i ch? ?? ki?u v?n b?n (text) hay ki?u t? ??ng (automatic). 4.2.1. N?i tìm ?nh cài ??t Nh?ng ?nh cài ??t n?m trên m?i máy nhân b?n Debian trong th? m?c debian/dists/ etch/main/installer-amd64/current/images/ -- t?p tin MANIFEST li?t kê m?i ?nh v?i m?c ?ích c?a nó. 4.3. Chu?n b? t?p tin ?? kh?i ??ng thanh b? nh? USB ?? chu?n b? thanh USB, c?n thi?t h? th?ng ?ang ch?y GNU/LInux, c?ng h? tr? kh? n?ng USB. B?n nên ki?m tra xem mô-?un h?t nhân v?t ch?a USB ?ã ???c t?i (ch?y l?nh modprobe usb-storage), c?ng c? g?ng tìm bi?t thanh USB ?ã ???c ánh x? t?i thi?t b? SCSI nào (trong thí d? này là thi?t b? /dev/sda). ?? ghi vào thanh USB, r?t có th? là b?n s? ph?i t?t nút ch?ng l?i ghi c?a nó. Ghi chú r?ng thanh USB nên có kh? n?ng ít nh?t 256 MB (còn có th? t?o thi?t l?p nh? h?n n?u b?n theo Ph?n 4.3.2, "Sao chép t?p tin m?t cách d?o"). 4.3.1. Sao chép t?p tin m?t cách d? dàng Có m?t t?p tin toàn b? hd-media/boot.img.gz ch?a m?i t?p tin cài ??t (g?m h?t nhân) c?ng nh? SYSLINUX và t?p tin c?u hình c?a nó. B?n ch? c?n ph?i gi?i nén nó tr?c ti?p vào thanh USB: # zcat boot.img.gz > /dev/sda C?nh báo Ph??ng pháp này s? h?y m?i th? ?ã có trên thi?t b? ?ó. Hãy ki?m tra xem b?n dùng tên thi?t b? ?úng c?a thanh USB ?ó. Sau ?ó, hãy g?n k?t thanh USB (dùng l?nh mount /dev/sda /mnt), mà lúc bây gi? ch?a m?t h? th?ng t?p tin ki?u FAT , r?i sao chép m?t ?nh ISO ki?u cài ??t qua m?ng (netinst) hay th? kinh doanh (businesscard) vào nó. Hãy ghi chú r?ng tên t?p tin ph?i k?t thúc b?ng .iso. B? l?p thanh USB (umount /mnt): hoàn t?t. 4.3.2. Sao chép t?p tin m?t cách d?o N?u b?n thích tính ch?t d?o h?n, ho?c ch? mu?n bi?t có gì x?y ra, b?n nên s? d?ng ph??ng pháp theo ?ây ?? sao chép nh?ng t?p tin vào thanh USB. 4.3.2.1. Phân vùng thanh USB trên AMD64 Ti?t ?o?n này di?n t? ph??ng pháp thi?t l?p thanh USB ?? dùng ch? phân vùng th? nh?t, thay vì toàn b? thi?t b?. Ghi chú Vì ph?n l?n thanh USB có m?t phân vùng FAT16 riêng l? ???c c?u hình s?n, r?t có th? là b?n s? không c?n ph?i phân vùng l?i hay ??nh d?ng l?i thanh ?ó. N?u b?n v?n còn c?n ph?i làm nh? th?, hãy dùng ti?n ích cfdisk hay công c? phân vùng khác nào ?? t?o m?t phân vùng ki?u FAT16, r?i t?o h? th?ng t?p tin b?ng l?nh: # mkdosfs /dev/sda1 Hãy c?n th?n, dùng tên thi?t b? ?úng cho thanh USB. Ch?c n?ng mkdosfs n?m trong gói Debian dosfstools. ?? kh?i ch?y h?t nhân sau khi kh?i ??ng t? thanh USB, b?n c?n ph?i ?? m?t b? t?i kh?i ??ng trên thanh ?ó. M?c dù b?t k? b? t?i kh?i ??ng nào (v.d. LILO) nên ho?t ??ng ???c, ti?n là dùng SYSLINUX, vì nó s? d?ng phân vùng ki?u FAT16 và có th? ???c c?u hình l?i b?ng cách ch? hi?u ch?nh m?t t?p tin v?n b?n. B?t k? h? ?i?u hành nào h? tr? h? th?ng t?p tin FAT có th? ???c dùng ?? thay ??i c?u hình c?a b? t?i kh?i ??ng. ?? chèn SYSLINUX vào phân vùng ki?u FAT16 trên thanh USB, hãy cài ??t hai gói syslinux và mtools vào h? th?ng, r?i ch?y l?nh: # syslinux /dev/sda1 L?n n?a, quan tr?ng là b?n nh?p tên thi?t b? ?úng. Hãy ki?m tra xem phân vùng không ???c g?n k?t khi b?n kh?i ch?y SYSLINUX. Th? t?c này ghi m?t rãnh ghi kh?i ??ng vào phân vùng ?ó và t?o t?p tin ldlinux.sys mà ch?a mã c?a b? t?i kh?i ??ng. Hãy g?n k?t phân vùng ?ó (dùng l?nh mount /dev/sda1 /mnt) r?i sao chép nh?ng t?p tin theo ?ây t? kho Debian sang thanh USB: * vmlinuz (t?p tin nh? phân c?a h?t nhân) * initrd.gz (?nh ??a RAM ??u tiên) * syslinux.cfg (t?p tin c?u hình SYSLINUX) * Nh?ng mô-?un h?t nhân tùy ch?n N?u b?n mu?n thay ??i tên c?a t?p tin nào trong nhóm này, hãy ghi chú r?ng SYSLINUX có th? x? lý ch? tên t?p tin d?ng DOS (8.3). T?p tin c?u hình syslinux.cfg nên ch?a hai dòng này: default vmlinuz append initrd=initrd.gz [m?c ??nh vmlinux ph? thêm initrd=initrd.gz] 4.3.3. Thêm ?nh ISO Trình cài ??t s? quét thanh ?ó tìm ?nh ISO ki?u Debian là ngu?n d? li?u thêm. Nh? th? thì b??c k? ti?p là sao chép m?t ?nh ISO Debian (ki?u th? kinh doanh [businesscard], ki?u qua m?ng [netinst] hay ngay c? ?nh CD ??y ??) vào thanh USB có ?? s?c ch?a. Tên t?p tin c?a ?nh này ph?i k?t thúc b?ng .iso. N?u b?n mu?n cài ??t qua m?ng, không s? d?ng ?nh ISO, hãy b? qua b??c tr??c. H?n n?a, b?n c?n ph?i s? d?ng ??a RAM ??u tiên t? th? m?c netboot thay cho ?i?u n?m trong hd-media, vì hd-media/initrd.gz không có kh? n?ng h? tr? ch?y m?ng. Khi b?n làm xong, hãy tháo g?n k?t thanh USB (dùng l?nh umount /mnt) r?i b?t nút ch?ng l?i ghi c?a nó. 4.3.4. Kh?i ??ng thanh USB C?nh báo N?u h? th?ng không kh?i ??ng ???c t? thanh USB, có l? thanh ?ó ch?a m?t m?c ghi kh?i ??ng ch? (Master Boot Record: MBR) không h?p l?. ?? kh?c ph?c nó, dùng ch?c n?ng install-mbr c?a gói mbr: # install-mbr /dev/sda 4.4. Chu?n b? t?p tin ?? kh?i ??ng ??a c?ng Có th? kh?i ??ng trình cài ??t b?ng t?p tin kh?i ??ng n?m trên m?t phân vùng ??a c?ng ?ã có, ho?c ???c kh?i ch?y t? h? ?i?u hành khác, ho?c b?ng cách g?i m?t b? t?i kh?i ??ng tr?c ti?p t? BIOS. Có th? dùng ph??ng pháp này ?? cài ??t "hoàn toàn qua m?ng". Làm nh? th? tránh t?t c? các v?n ?? v? v?t ch?a r?i, v.d. c?n ph?i tìm và chép ra ?nh ??a CD, ho?c g?p khó kh?n qu?n lý ??a m?m quá nhi?u hay không ?áng tin. Trình cài ??t không th? kh?i ??ng t? t?p tin n?m trên h? th?ng ki?u NTFS. 4.4.1. Kh?i ??ng trình cài ??t trên ??a c?ng b?ng LILO hay GRUB Ti?t ?o?n này di?n t? cách thêm, ngay c? cách thay th? b?n cài ??t Linux ?ã có, dùng b? t?i kh?i ??ng ho?c LILO ho?c GRUB. Vào lúc kh?i ??ng, c? hai b? t?i kh?i ??ng h? tr? kh? n?ng t?i vào b? nh? không ph?i ch? h?t nhân, c?ng l?i m?t ?nh ??a. H?t nhân có th? s? d?ng ??a RAM này nh? là h? th?ng t?p tin g?c. Hãy sao chép nh?ng t?p tin theo ?ây t? kho Debian vào m?t v? trí ti?n trên ??a c?ng, v.d. vào /boot/newinstall/. * vmlinuz (t?p tin nh? phân c?a h?t nhân) * initrd.gz (?nh ??a RAM) Cu?i cùng, ?? c?u hình b? t?i kh?i ??ng, hãy ti?p t?c t?i Ph?n 5.1.2, "Kh?i ??ng t? Linux b?ng LILO hay GRUB". 4.5. Chu?n b? t?p tin ?? kh?i ??ng qua m?ng TFTP N?u máy tính c?a b?n có k?t n?i ??n m?ng c?c b?, b?n có th? có kh? n?ng kh?i ??ng qua m?ng t? máy khác b?ng TFTP. N?u b?n ??nh kh?i ??ng h? th?ng cài ??t t? máy khác, c?n ph?i ?? các t?p tin kh?i ??ng vào v? trí d?t khoát trên máy ?ó, c?ng c?u hình máy ?ó ?? h? tr? kh? n?ng kh?i ??ng máy tính riêng c?a b?n. B?n c?n ph?i thi?t l?p m?t trình ph?c v? TFTP, và cho nhi?u máy c?ng c?n m?t trình ph?c v? DHCP, hay trình ph?c v? BOOTP. BOOTP là m?t giao th?c IP báo máy tính bi?t ??a ch? IP c?a chính nó và n?i trên m?ng có th? l?y ?nh kh?i ??ng. Giao th?c truy?n t?p tin không ?áng k? (TFTP) ???c dùng ?? ph?c v? ?nh kh?i ??ng cho ?ng d?ng khách. V? lý thuy?t có th? s? d?ng b?t k? trình ph?c v? nào trên b?t k? n?n t?ng nào mà th?c hi?n nh?ng giao th?c này. Nh?ng l?i thí d? trong ti?t ?o?n này s? cung c?p l?nh riêng cho h? ?i?u hành SunOS 4.x, SunOS 5.x (c?ng tên Solaris), và GNU/Linux. Ghi chú ?? s? d?ng ph??ng pháp kh?i ??ng TFTP c?a môi tr??ng th?c hi?n ti?n kh?i ??ng (PXE), b?n c?n có s?n sàng trình ph?c v? TFTP có h? tr? kh? n?ng tsize. Trên máy ph?c v? Debian GNU/Linux, hai góiatftpd và tftpd-hpa là thích h?p: khuyên b?n dùng tftpd-hpa. 4.5.1. Thi?t l?p trình ph?c v? BOOTP Có hai trình ph?c v? BOOTP s?n sàng cho GNU/Linux. Trình th? nh?t là bootpd CMU. Trình th? hai th?t là m?t trình ph?c v? DHCP: dhcpd ISC. Trong Debian GNU/ Linux hai trình này n?m trong góibootp và dhcp3-server riêng t?ng cái. ?? s? d?ng bootpd CMU, tr??c tiên b?n c?n ph?i b? ghi chú (hay thêm) dòng t??ng ?ng trong trong t?p tin c?u hình /etc/inetd.conf. D??i h? ?i?u hành Debian GNU/ Linux, b?n có kh? n?ng ch?y l?nh update-inetd --enable bootps, r?i /etc/init.d/ inetd reload ?? làm nh? th?. Trong tr??ng h?p trình ph?c v? BOOTP c?a b?n không ch?y Debian ???c, dòng ?ó nên hình nh?: bootps dgram udp wait root /usr/sbin/bootpd bootpd -i -t 120 Sau ?ó, b?n c?n ph?i t?o m?t t?p tin /etc/bootptab. Nó có cùng m?t d?ng th?c th??ng và khó hi?u v?i nh?ng t?p tin printcap, termcap và disktab c?a BSD. Xem trang h??ng d?n (man) bootptab ?? tìm thông tin thêm. ??i v?i ti?n trình bootpd , b?n c?n ph?i bi?t ??a ch? ph?n c?ng (??a ch? MAC) c?a máy khách. ?ây là m?t t?p tin /etc/bootptab thí d? : client:\ hd=/tftpboot:\ bf=tftpboot.img:\ ip=192.168.1.90:\ sm=255.255.255.0:\ sa=192.168.1.1:\ ha=0123456789AB: B?n c?n ph?i thay ??i ít nh?t tùy ch?n "ha", mà xác ??nh ??a ch? ph?n c?ng c?a máy khách. Tùy ch?n "bf" xác ??nh t?p tin máy khách c?n l?y b?ng TFTP; xem Ph?n 4.5.4, "Xác ??nh v? trí c?a ?nh TFTP" ?? tìm chi ti?t. M?t khác, ti?n trình thi?t l?p BOOTP b?ng dhcpd ISC là r?t d? dàng, vì nó x? lý các ?ng d?ng khách BOOTP là ?ng d?ng khách DHCP ki?u h?i ??c bi?t. M?t s? ki?n trúc riêng c?n thi?t c?u hình ph?c t?p ?? kh?i ??ng ?ng d?ng khách thông qua BOOTP. N?u máy c?a b?n có ki?n trúc nh? th?, hãy ??c ti?t ?o?n Ph?n 4.5.2, "Thi?t l?p trình ph?c v? DHCP". Trong tr??ng h?p ?ó, r?t có th? là b?n ??n gi?n c?n ph?i thêm ch? th? allow bootp (cho phép BOOTP) vào kh?i c?u hình dành cho m?ng ph? ch?a máy ch?y ?ng d?ng khách ?ó, r?i kh?i ch?y l?i trình n?n dhcpd b?ng l?nh /etc/init.d/dhcpd3-server restart. 4.5.2. Thi?t l?p trình ph?c v? DHCP M?t trình ph?c v? DHCP ph?n m?m t? do là dhcpd ISC. ??i v?i Debian GNU/Linux, gói dhcp3-server khuy?n khích. ?ây là m?t t?p tin c?u hình m?u cho nó (xem /etc /dhcp3/dhcpd.conf): option domain-name "m?u.com"; option domain-name-servers ns1.m?u.com; option subnet-mask 255.255.255.0; default-lease-time 600; max-lease-time 7200; server-name "tên_máy_ph?c_v?"; subnet 192.168.1.0 netmask 255.255.255.0 { range 192.168.1.200 192.168.1.253; option routers 192.168.1.1; } host tên_máy_khách { filename "/tftpboot/tftpboot.img"; server-name "tên_máy_ph?c_v?"; next-server tên_máy_ph?c_v?; hardware ethernet 01:23:45:67:89:AB; fixed-address 192.168.1.90; } [option tùy ch?n domain-name tên mi?n domain name servers các máy ph?c v? tên mi?n subnet-mask m?t n? m?ng ph? default-lease-time th?i gian thuê m?c ??nh max-lease-time th?i gian thuê t?i ?a server-name tên máy ph?c v? subnet m?ng ph? netmask m?t n? m?ng range ph?m v? routers các b? ??nh tuy?n host máy (h? tr?) filename tên t?p tin hardware ethernet Ethernet ph?n c?ng fixed-address ??a ch? c? ??nh] Trong l?i thí d? này, có m?t máy ph?c v? tên tên_máy_ph?c_v? mà làm m?i công vi?c c?a trình ph?c v? DHCP, trình ph?c v? TFTP và c?ng ra m?ng. Bình th??ng, b?n s? c?n ph?i thay ??i nh?ng tùy ch?n tên mi?n (domain-name), c?ng nh? tên máy ph?c v? (server-name) và ??a ch? ph?n c?ng (hardware address) c?a máy khách. Tùy ch?n filename (tên t?p tin) nên là tên t?p tin s? ???c l?y thông qua TFTP. Sau khi b?n ch?nh s?a t?p tin c?u hình c?a trình n?n dhcpd, hãy kh?i ch?y l?i nó b?ng l?nh /etc/init.d/dhcpd3-server restart. 4.5.2.1. B?t kh? n?ng kh?i ??ng PXE trong c?u hình DHCP ?ây là m?t m?u dhcp.conf khác, dùng ph??ng pháp môi tr??ng th?c hi?n ti?n kh?i ??ng (PXE) c?a giao th?c TFTP. [Chú thích ?ã ???c d?ch trong m?u này.] option domain-name "m?u.com"; default-lease-time 600; max-lease-time 7200; allow booting; allow bootp; # C?n ph?i s?a ??i ?o?n v?n này ?? thích h?p v?i tr??ng h?p c?a b?n subnet 192.168.1.0 netmask 255.255.255.0 { range 192.168.1.200 192.168.1.253; option broadcast-address 192.168.1.255; # ??a ch? c?ng ra mà có th? là khác # (v.d. truy c?p M?ng) option routers 192.168.1.1; # xác ??nh DNS c?n dùng option domain-name-servers 192.168.1.3; } group { next-server 192.168.1.3; host tftpclient { # ??a ch? ph?n c?ng c?a máy khách TFTP hardware ethernet 00:10:DC:27:6C:15; filename "pxelinux.0"; } } Ghi chú r?ng ?? kh?i ??ng cách PXE, tên t?p tin khách pxelinux.0 là b? t?i kh?i ??ng, không ph?i là ?nh h?t nhân (xem Ph?n 4.5.4, "Xác ??nh v? trí c?a ?nh TFTP" bên d??i). 4.5.3. B?t ch?y trình ph?c v? TFTP ?? hi?u l?c trình ph?c v? TFTP, tr??c tiên b?n c?n ph?i ki?m tra xem trình n?n tftpd ?ã ???c b?t ch?y ch?a. Bình th??ng nó ???c b?t ch?y b?ng dòng theo ?ây (hay t??ng t?) trong t?p tin c?u hình /etc/inetd.conf: tftp dgram udp wait nobody /usr/sbin/tcpd in.tftpd /tftpboot Khi b?n cài ??t các gói Debian, dòng này th??ng ???c thi?t l?p theo m?c ??nh. Ghi chú Trong quá kh?, máy ph?c v? TFTP ?ã dùng /tftpboot nh? là th? m?c t? ?ó c?n ph?c v? ?nh. Tuy nhiên, các gói Debian GNU/Linux có th? s? d?ng th? m?c khác ?? tuân theo Tiêu Chu?n Phân C?p H? Th?ng T?p Tin (FHS). Ch?ng h?n, tftpd-hpa theo m?c ??nh s? d?ng th? m?c /var/lib/tftpboot. Có l? b?n c?n ph?i ?i?u ch?nh nh?ng m?u c?u hình trong ph?n này m?t cách t??ng ?ng. Th?y trong t?p tin c?u hình /etc/inetd.conf và ghi nh? th? m?c ???c dùng nh? là ??i s? c?a in.tftpd^[3]; b?n s? c?n nó bên d??i. N?u b?n ?ã c?n ph?i thay ??i t?p tin c?u hình /etc/inetd.conf, b?n s? c?n ph?i thông báo ti?n trình inetd ?ang ch?y r?ng t?p tin ?ó ?ã thay ??i. Trên máy ki?u Debian, hãy ch?y l?nh n?p l?i /etc/init.d/inetd reload; trên các máy khác, tìm bi?t mã nh?n di?n ti?n trình (PID) choinetd, và ch?y l?nh ép bu?c k?t thúc kill -HUP mã_inetd. 4.5.4. Xác ??nh v? trí c?a ?nh TFTP Sau ?ó, hãy ?? ?nh kh?i ??ng TFTP c?n thi?t (nh? ???c tìm trong Ph?n 4.2.1, "N?i tìm ?nh cài ??t") vào th? m?c ?nh kh?i ??ng c?a trình n?n tftpd. Có l? b?n c?n ph?i t?o m?t liên k?t t? t?p tin ?ó ??n t?p tin mà tftpd s? s? d?ng ?? kh?i ??ng máy khách riêng. Ti?c là tên t?p tin ???c quy?t ??nh b?i máy khách TFTP, và ch?a có tiêu chu?n m?nh nào. ?? kh?i ??ng PXE, m?i th? c?n thi?t ?ã ???c thi?t l?p trong kho nén netboot/ netboot.tar.gz. ??n gi?n hãy gi?i nén t?p tin này vào th? m?c ?nh kh?i ??ng c?a trình n?n tftpd. Hãy ki?m tra xem trình ph?c v? DHCP ?ã ???c c?u hình ?? g?i / pxelinux.0 cho trình n?ntftpd nh? là tên t?p tin c?n kh?i ??ng. 4.6. Cài ??t t? ??ng ?? cài ??t vào nhi?u máy tính, có th? ch?y vi?c cài ??t t? ??ng ??y ??.Nh?ng gói Debian ???c ??nh dành cho m?c ?ích này g?m fai (mà dùng máy ph?c v? cài ??t), replicator, systemimager, autoinstall, và trình cài ??t Debian chính nó. 4.6.1. Cài ??t t? ??ng b?ng trình cài ??t Debian Trình cài ??t Debian h? tr? kh? n?ng cài ??t t? ??ng b?ng t?p tin c?u hình s?n. T?p tin c?u hình s?n có th? ???c t?i t? m?ng hay t? v?t ch?a r?i, c?ng có th? ???c dùng ?? tr? l?i câu h?i t??ng tác v?i ng??i dùng trong ti?n trình cài ??t. Tài li?u h??ng d?n ??y ?? v? ph??ng pháp chèn tr??c, g?m m?t l?i thí d? h?u ích mà b?n có th? hi?u ch?nh, n?m trong Ph? l?c B, T? ??ng hoá vi?c cài ??t b?ng chèn s?n. -------------- ^[3] ??i s? -l cho m?t s? phiên b?nin.tftpd có kh? n?ng ghi l?u m?i yêu c?u vào nh?ng b?n ghi h? th?ng: có ích ?? ch?n ?oán l?i kh?i ??ng. Ch??ng 5. Kh?i ??ng h? th?ng cài ??t M?c l?c 5.1. Kh?i ??ng trình cài ??t trên AMD64 5.1.1. Kh?i ??ng t? ??a CD-ROM 5.1.2. Kh?i ??ng t? Linux b?ng LILO hay GRUB 5.1.3. Kh?i ??ng t? thanh b? nh? USB 5.1.4. Kh?i ??ng b?ng TFTP 5.1.5. D?u nh?c kh?i ??ng 5.2. Tham s? kh?i ??ng 5.2.1. Tham s? trình cài ??t Debian 5.3. Gi?i ?áp th?c m?c trong ti?n trình cài ??t 5.3.1. S? ?áng tin c?y c?a ??a CD-ROM 5.3.2. C?u hình kh?i ??ng 5.3.3. V?n ?? cài ??t AMD64 th??ng 5.3.4. Gi?i thích thông ?i?p kh?i ch?y h?t nhân 5.3.5. Thông báo v?n ?? cài ??t 5.3.6. ?? trình báo cáo cài ??t 5.1. Kh?i ??ng trình cài ??t trên AMD64 Ghi chú ?? tìm thông tin thêm v? cách kh?i ??ng b? cài ??t ?? h?a, xem Ph?n D.5, "B? cài ??t ?? h?a". 5.1.1. Kh?i ??ng t? ??a CD-ROM Ph??ng pháp d? nh?t cho ph?n l?n ng??i là s? d?ng m?t b? ??a CD Debian. N?u b?n có m?t b? ??a CD nh? v?y, và n?u máy c?a b?n có h? tr? kh? n?ng kh?i ??ng tr?c ti?p t? ??a CD, hay quá ! ??n gi?n hãy c?u hình h? th?ng ?? kh?i ??ng t? ??a CD, nh? ???c di?n t? trong Ph?n 3.6.2, "Ch?n thi?t b? kh?i ??ng", n?p ??a CD, kh?i ??ng l?i, và ti?p t?c l?i ??n ch??ng k? ti?p. Ghi chú r?ng m?t s? ? ??a CD riêng có th? c?n thi?t trình ?i?u khi?n ??c bi?t, vì v?y không th? ???c truy c?p trong giao ?o?n cài ??t ? ??u. N?u ph??ng pháp chu?n kh?i ??ng t? ??a CD không thích h?p v?i ph?n c?ng c?a b?n, hãy xem l?i ch??ng này và ??c v? h?t nhân xen k? và ph??ng pháp cài ??t có th? là thích h?p h?n. Th?m chí n?u b?n không th? kh?i ??ng t? ??a CD-ROM, b?n th??ng có th? cài ??t các thành ph?n c?a h? th?ng Debian và các gói ph?n m?m ?ã mu?n t? ??a CD-ROM ?ó. ??n gi?n hãy kh?i ??ng b?ng m?t v?t ch?a khác, nh? ??a m?m. Vào lúc nên cài ??t h? ?i?u hành, h? th?ng c? b?n và gói ph?n m?m thêm nào, hãy ch? h? th?ng cài ??t t?i ? ??a CD-ROM. N?u b?n g?p khó kh?n trong vi?c kh?i ??ng, xem Ph?n 5.3, "Gi?i ?áp th?c m?c trong ti?n trình cài ??t". 5.1.2. Kh?i ??ng t? Linux b?ng LILO hay GRUB ?? kh?i ??ng trình cài ??t t? ??a c?ng, tr??c tiên b?n c?n ph?i t?i v? và ?? các t?p tin c?n thi?t, nh? ???c di?n t? trong Ph?n 4.4, "Chu?n b? t?p tin ?? kh?i ??ng ??a c?ng". N?u b?n ??nh dùng ??a c?ng ch? ?? kh?i ??ng, r?i t?i v? m?i th? qua m?ng, b?n nên t?i v? t?p tin netboot/debian-installer/amd64/initrd.gz và h?t nhân t??ng ?ng netboot/debian-installer/amd64/linux. Vi?c này s? cho b?n kh? n?ng phân vùng l?i ??a c?ng n?i b?n kh?i ??ng b? cài ??t, dù b?n nên làm nh? th? m?t cách c?n th?n. Ho?c, n?u b?n ??nh bao t?n m?t phân vùng ?ã có trên ??a c?ng, không thay ??i nó trong khi cài ??t, b?n có th? t?i v? t?p tin hd-media/initrd.gz và h?t nhân t??ng ?ng, c?ng sao chép ?nh ISO ??a CD vào ? ??a (ki?m tra xem t?p tin có tên k?t thúc b?ng .iso). Sau ?ó, trình cài ??t có th? kh?i ??ng t? ? ??a ?ó, c?ng cài ??t t? ?nh ??a CD, không c?n ch?y m?ng. ??i v?i LILO, b?n s? c?n ph?i c?u hình hai th? ch? y?u trong t?p tin /etc/ lilo.conf: * ?? t?i trình cài ??t initrd.gz vào lúc kh?i ??ng; * làm cho h?t nhân vmlinuz dùng ??a RAM nh? là phân vùng g?c. ?ây là m?t l?i thí d? /etc/lilo.conf: image=/boot/newinstall/vmlinuz label=newinstall initrd=/boot/newinstall/initrd.gz ?? tìm chi ti?t, xem trang h??ng d?n (man) initrd(4) và lilo.conf(5). Bây gi? hãy ch?y lilo r?i kh?i ??ng l?i. Th? t?c ??i v?i GRUB là h?i t??ng t?. Hãy tìm t?p tin menu.lst n?m trong th? m?c /boot/grub/ (?ôi khi n?m trong th? m?c /boot/boot/grub/), và thêm nh?ng dòng này: title New Install kernel (hd0,0)/boot/newinstall/vmlinuz initrd (hd0,0)/boot/newinstall/initrd.gz r?i kh?i ??ng l?i. Ghi chú r?ng giá tr? c?a ramdisk_size (kích c? c?a ??a RAM) có l? c?n ph?i ???c ?i?u ch?nh ?? thích h?p v?i ?nh initrd. K? t? ?i?m này, không nên có s? khác nhau gi?a ti?n trình GRUB và LILO. 5.1.3. Kh?i ??ng t? thanh b? nh? USB Gi? s? b?n ?ã chu?n b? m?i th? ???c di?n t? trong Ph?n 3.6.2, "Ch?n thi?t b? kh?i ??ng" và Ph?n 4.3, "Chu?n b? t?p tin ?? kh?i ??ng thanh b? nh? USB". Sau ?ó, hãy c?m thanh USB vào c?ng USB còn r?nh nào, và kh?i ??ng l?i máy tính. H? th?ng nên kh?i ??ng ???c, và b?n nên th?y d?u nh?c boot:. Vào ?ó b?n có th? nh?p các ??i s? kh?i ??ng tùy ch?n, ho?c ch? b?m phím Enter. 5.1.4. Kh?i ??ng b?ng TFTP Vi?c kh?i ??ng t? m?ng c?n thi?t b?n có s? k?t n?i m?ng và máy ph?c v? kh?i ??ng m?ng ki?u TFTP (DHCP, RARP, hay BOOTP). Ph??ng pháp cài ??t ?? h? tr? kh? n?ng kh?i ??ng qua m?ng ???c di?n t? trong Ph?n 4.5, "Chu?n b? t?p tin ?? kh?i ??ng qua m?ng TFTP". Có vài cách khác nhau ?? kh?i ??ng qua TFTP trên i386. 5.1.4.1. NIC hay bo m?ch ch? có h? tr? PXE Có l? th? giao di?n m?ng (NIC) hay bo m?ch ch? c?a b?n cung c?p ch?c n?ng kh?i ??ng ki?u PXE. Nó là cách th?c hi?n l?i ch?c n?ng kh?i ??ng qua TFTP c?a công ty Intel (tm). N?u máy b?n có ch?c n?ng này, có l? b?n có kh? n?ng c?u hình BIOS ?? kh?i ??ng qua m?ng. 5.1.4.2. NIC v?i BootROM m?ng Có l? th? giao di?n m?ng (NIC) c?a b?n cung c?p ch?c n?ng kh?i ??ng qua TFTP. 5.1.4.3. Etherboot D? án Etherboot cung c?p ??a m?m kh?i ??ng, ngay c? b? nh? ROM kh?i ??ng, mà kh?i ??ng ???c qua TFTP. 5.1.5. D?u nh?c kh?i ??ng Khi trình cài ??t kh?i ??ng, b?n nên th?y màn hình ?? h?a thân thi?n hi?n th? bi?u hình Debian và d?u nh?c kh?i ??ng: Press F1 for help, or ENTER to boot: (Hãy b?m phím ch?c n?ng F1 ?? xem tr? giúp, hay b?m phím ENTER ?? kh?i ??ng:) T?i d?u nh?c kh?i ??ng, b?n có th? ho?c b?m phím Enter ?? kh?i ??ng trình cài ??t v?i các tùy ch?n m?c ??nh, ho?c nh?p m?t ph??ng pháp kh?i ??ng riêng v?i (tùy ch?n) m?t s? tham s? kh?i ??ng. Thông tin v? các ph??ng pháp kh?i ??ng s?n sàng, c?ng v? các tham s? kh?i ??ng có ích, s? ???c hi?n th? khi b?n b?m phím ch?c n?ng n?m trong ph?m v? F2 ??n F8 . N?u b?n thêm tham s? nào vào dòng l?nh kh?i ??ng, hãy ki?m tra xem b?n ?ã gõ ph??ng pháp kh?i ??ng (m?c ??nh là install) và m?t d?u cách tr??c khi nh?p tham s? th? nh?t (v.d. install fb=false). Ghi chú N?u b?n cài ??t h? th?ng thông qua m?t thi?t b? qu?n lý t? xa mà cung c?p giao di?n ki?u ch? v?i bàn ?i?u khi?n VGA, có l? b?n không th? th?y màn hình ?? h?a gi?t gân ban ??u khi kh?i ??ng trình cài ??t; có l? b?n ngay c? không th?y d?u nh?c kh?i ??ng. Nh?ng thi?t b? qu?n lý t? xa này g?m bàn ?i?u khi?n ki?u ch? c?a "integrated Lights Out" (iLO) c?a công ty Compaq, và "Integrated Remote Assistant" (IRA) c?a HP. B?n có th? b?m phím ch?c n?ng F1^[4] ?? ?i vòng màn hình này và xem ?o?n tr? giúp. M?t khi b?n ?ã qua màn hình gi?t gân và t?i ?o?n tr? giúp, các cú b?m phím s? ???c ph?n h?i t?i d?u nh?c nh? bình th??ng. ?? ng?n c?n trình cài ??t s? d?ng b? ??m khung trong ph?n còn l?i c?a ti?n trình cài ??t, b?n c?ng c?n ph?i thêm m?c fb=false vào d?u nh?c kh?i ?ông, nh? ???c di?n t? trong ?o?n tr? giúp. 5.2. Tham s? kh?i ??ng Tham s? kh?i ??ng là tham s? h?t nhân Linux th??ng ???c dùng ?? ??m b?o thi?t b? ngo?i vi ???c x? lý cho ?úng. Bình th??ng, h?t nhân có kh? n?ng phát hi?n t? ??ng thông tin v? các ngo?i c?a máy tính. Tuy nhiên, trong m?t s? tr??ng h?p, b?n c?n ph?i giúp ?? h?t nhân m?t ít. N?u ?ây là l?n ??u tiên kh?i ??ng h? th?ng này, hãy th? nh?p các tham s? kh?i ??ng m?c ??nh (t?c là không th? ??t tham s? thêm) và theo dõi ho?t ??ng. R?t có th? là máy s? ho?t ??ng ???c v?y b?n không c?n thêm gì. N?u không, b?n có th? kh?i ??ng l?i sau, c?ng tìm tham s? ??c bi?t có th? báo h? th?ng bi?t v? ph?n c?ng ?ó. Thông tin v? nhi?u tham s? kh?i ??ng khác nhau n?m trong tài li?u d?u nh?c kh?i ??ng Linux Th? Nào Linux BootPrompt HOWTO, g?m có m?o v? ph?n c?ng không th??ng. Ph?n này ch?a ch? b?n tóm t?t các tham s? n?i b?t nh?t. M?t s? v?n ?? th??ng c?ng ???c bao g?m bên d??i trong Ph?n 5.3, "Gi?i ?áp th?c m?c trong ti?n trình cài ??t". Khi h?t nhân kh?i ??ng, thông ?i?p Memory:r?nhk/t?ngk available (b? nh? có r?nh) nên ???c hi?n th? s?m trong ti?n trình. S? t?ng nên kh?p v?i t?ng s? RAM theo kilobyte. N?u nó không ph?i kh?p v?i s? l??ng RAM th?t ?ã ???c cài ??t, b?n c?n ph?i nh?p tham s? mem=t?ng_RAM, mà t?ng_RAM ???c ??t thành s? l??ng b? nh? RAM, v?i h?u t? "k" ??i di?n kilobyte, hay "m" ??i di?n megabyte. Ví d?, m?i chu?i mem=65536k và mem=64m có ngh?a là 64MB b? nh? RAM. N?u b?n kh?i ??ng b?ng bàn ?i?u khi?n n?i ti?p, th??ng h?t nhân s? phát hi?n t? ??ng tr??ng h?p này. N?u b?n có th? ?nh ??ng (b? ??m khung) và bàn phím c?ng ???c g?n k?t v?i máy tính b?n mu?n kh?i ??ng b?ng bàn ?i?u khi?n n?i ti?p, có l? b?n c?n ph?i g?i ??i s? bàn ?i?u khi?n console=thi?t_b? cho h?t nhân, mà thi?t_b? là thi?t b? n?i ti?p, mà th??ng nh? ttyS0. 5.2.1. Tham s? trình cài ??t Debian H? th?ng cài ??t này ch?p nh?n vài tham s? kh?i ??ng thêm^[5] có th? h?u ích. M?t s? tham s? có "d?ng ng?n" giúp ?? tránh s? h?n ch? c?a các tùy ch?n dòng l?nh h?t nhân và làm cho d? h?n nh?p tham s?. Tham s? có d?ng ng?n thì ???c hi?n th? trong d?u ngo?c ?úng sau d?ng dài (chu?n). Các m?u thí d? trong s? tay này c?ng th??ng dùng d?ng ng?n. debconf/priority (priority) Tham s? này ??t ?u tiên th?p nh?t cho nh?ng thông ?i?p c?n hi?n th?. B?n cài ??t m?c ??nh tùy theo ?u tiên cao debconf/priority=high. Có ngh?a là hi?n th? nh?ng thông ?i?p có ?u tiên c? cao l?n t?i h?n, còn b? qua nh?ng thông ?i?p ?u tiên v?a và th?p. N?u g?p l?i, trình cài ??t ?i?u ch?nh ?u tiên nh? c?n thi?t. N?u b?n thêm ?u tiên v?a debconf/priority=medium là tham s? kh?i ??ng, b?n s? th?y trình ??n cài ??t, giành thêm kh? n?ng ?i?u khi?n ti?n trình cài ??t. Còn khi dùng ?u tiên th?p debconf/priority=low, m?i thông ?i?p ???c hi?n th? (nó t??ng ???ng v?i ph??ng pháp kh?i ??ng nhà chuyên môn). V?i ?u tiên t?i h?n debconf/priority=critical, h? th?ng cài ??t s? hi?n th? ch? nh?ng thông ?i?p nghiêm tr?ng, s? c? g?ng làm vi?c ?úng, không t??ng tác nhi?u. DEBIAN_FRONTEND Tham s? kh?i ??ng này ?i?u khi?n ki?u giao di?n ng??i dùng ???c dùng cho b? cài ??t. Các giá tr? tham s? hi?n th?i có th?: * DEBIAN_FRONTEND=noninteractive (không t??ng tác) * DEBIAN_FRONTEND=text (v?n b?n) * DEBIAN_FRONTEND=newt (trình newt) * DEBIAN_FRONTEND=gtk (trình gtk) Giao di?n m?c ??nh là DEBIAN_FRONTEND=newt. DEBIAN_FRONTEND=text có l? thích h?p h?n cho ti?n trình cài ??t b?ng bàn ?i?u khi?n n?i ti?p. Th??ng ch? giao di?n newt có s?n trên v?t ch?a cài ??t m?c ??nh. Trên các ki?n trúc có ph?i h? tr? nó, b? cài ??t ki?u ?? h?a thì s? d?ng giao di?n gtk. BOOT_DEBUG Vi?c ??t tham s? kh?i ??ng này (g? l?i kh?i ??ng) thành 2 s? gây ra ti?n trình kh?i ??ng trình cài ??t s? ???c ghi l?u m?t cách chi ti?t. Còn vi?c ??t nó thành 3 làm cho trình bao g? l?i s?n sàng t?i m?t s? ?i?m th?i có ích trong ti?n trình kh?i ??ng. (Hãy thoát kh?i trình bao ?? ti?p t?c l?i ti?n trình kh?i ??ng.) BOOT_DEBUG=0 ?ây là giá tr? m?c ??nh. BOOT_DEBUG=1 Chi ti?t h?n c?p th??ng. BOOT_DEBUG=2 Xu?t r?t nhi?u thông tin g? l?i. BOOT_DEBUG=3 Ch?y trình bao t?i m?t s? ?i?m th?i khác nhau trong ti?n trình kh?i ??ng, ?? cho kh? n?ng g? l?i chi ti?t. Hãy thoát kh?i trình bao ?? ti?p t?c l?i kh?i ??ng. INSTALL_MEDIA_DEV Giá tr? c?a tham s? này (thi?t b? v?t ch?a cài ??t) là ???ng d?n ??n thi?t b? t? ?ó c?n t?i trình cài ??t Debian. Ví d?, INSTALL_MEDIA_DEV=/dev/floppy /0 ??a m?m kh?i ??ng, mà th??ng quét m?i ??a m?m có th? ?? tìm ??a m?m g?c, có th? b? l?c b?i tham s? này ?? phát hi?n ch? m?t thi?t b? thôi. debian-installer/framebuffer (fb) M?t s? ki?n trúc riêng s? d?ng b? ??m khung (framebuffer) c?a h?t nhân ?? cung c?p kh? n?ng cài ??t b?ng nhi?u ngôn ng? khác nhau. N?u b? ??m khung gây ra l?i trên h? th?ng, b?n v?n có th? t?t tính n?ng này b?ng tham s? fb= false. Tr??ng h?p ng? ý s? khó là thông ?i?p l?i v? bterm hay bogl, màn hình tr?ng hay h? th?ng ?ông ??c trong vòng vài phút sau khi kh?i ch?y ti?n trình cài ??t. ??i s? video=vga16:off c?ng có th? ???c dùng ?? t?t kh? n?ng dùng b? ??m khung c?a h?t nhân. L?i nh? v?y ?ã ???c thông báo trên máy ki?u Dell Inspiron ch?a th? Mobile Radeon. debian-installer/theme (theme) S?c thái xác ??nh di?n m?o c?a giao di?n ng??i dùng (màu s?c, bi?u t??ng v.v.). Nh?ng s?c thái có s?n ??c tr?ng cho l?i vào. HI?n th?i l?i vào ki?u c? newt l?n gtk ??u ch? có m?t s?c thái "dark" (t?i) ???c thi?t k? cho nh?ng ng??i dùng th? l?c kém. Hãy ??t s?c thái b?ng cách kh?i ??ng v?i tham s? theme=dark. debian-installer/probe/usb ??t thành false (th?m dò USB là sai) ?? ng?n c?n th?m dò USB khi kh?i ??ng, n?u tính n?ng này gây ra l?i. netcfg/disable_dhcp M?c ??nh là debian-installer th?m dò t? ??ng c?u hình m?ng qua d?ch v? DHCP. N?u vi?c th?m dò là thành công, b?n s? không có d?p xem l?i và thay ??i thi?t l?p ???c l?y. B?n có th? t?i b??c t? thi?t l?p m?ng ch? trong tr??ng h?p g?p l?i th?m dò DCHP. N?u b?n có máy DHCP ch?y trên m?ng c?c b?, nh?ng mu?n tránh nó vì, l?y thí d?, nó tr? l?i sai, b?n có kh? n?ng nh?p tham s? netcfg/disable_dhcp=true (t?t DHCP là ?úng) ?? ng?n c?n c?u hình m?ng b?ng DHCP, c?ng ?? t? nh?p thông tin ?ó. hw-detect/start_pcmcia ??t thành false (kh?i ch?y PCMCIA là sai) ?? ng?n c?n kh?i ch?y d?ch v? PCMCIA, n?u nó gây ra l?i. M?t s? máy tính xách tay là n?i ti?ng do tr??ng h?p l?i này. preseed/url (url) Hãy xác ??nh ??a ch? M?ng c?a t?p tin c?u hình s?n c?n t?i v? và s? d?ng ?? t? ??ng hoá ti?n trình cài ??t. Xem Ph?n 4.6, "Cài ??t t? ??ng". preseed/file (file) Hãy xác ??nh ???ng d?n ??n t?p tin c?u hình s?n c?n n?p ?? t? ??ng hoá ti?n trình cài ??t. Xem Ph?n 4.6, "Cài ??t t? ??ng". auto-install/enable (auto) Hoãn các câu bình th??ng ???c h?i tr??c khi có kh? n?ng chèn s?n, ??n sau khi m?ng ???c c?u hình. Xem Ph?n B.2.3, "Ch? ?? t? ??ng" ?? tìm chi ti?t v? cách s? d?ng tùy ch?n này ?? t? ??ng hoá ti?n trình cài ??t. cdrom-detect/eject (Phát hi?n ??a CD-ROM/??y ra) M?c ??nh là, tr??c khi kh?i ??ng l?i, debian-installer ??y ra t? ??ng v?t ch?a quang ???c dùng trong khi cài ??t. ?ng x? này có th? không ph?i c?n thi?t n?u h? th?ng không kh?i ??ng t? ??ng t? ??a CD. Trong m?t s? tr??ng h?p riêng, ?ng x? này ngay c? gây ra l?i, ví d? n?u ? ??a quang không có kh? n?ng n?p l?i v?t ch?a còn ng??i dùng không t?i ch? ?? t? n?p. Nhi?u ? ??a n?p khe, hình thon, và ki?u ng?n kéo không th? t?i l?i t? ??ng v?t ch?a. ??t thành false (sai) ?? t?t kh? n?ng ??y ra t? ??ng; c?ng ghi nh? r?ng b?n có l? s? c?n ph?i ??m b?o h? th?ng không kh?i ??ng t? ??ng t? ? ??a quang sau khi vi?c cài ??t ban ??u. mouse/left ??i v?i giao di?n gtk (b? cài ??t ki?u ?? h?a), ng??i dùng có kh? n?ng chuy?n ??i con chu?t sang thao tác thu?n tay trái, b?ng cách ??t tham s? này thành true (?úng). directfb/hw-accel ??i v?i l?i vào gtk (b? cài ??t ki?u ?? h?a), kh? n?ng t?ng t?c ?? ph?n c?ng trong directfb b? t?t theo m?c ??nh. ?? b?t nó, hãy ??t tham s? này thành true khi kh?i ??ng b? cài ??t. rescue/enable (C?u/b?t) ??t thành true (?úng) ?? vào ch? ?? c?u, h?n là ch?y ti?n trình cài ??t chu?n. Xem Ph?n 8.7, "Ph?c h?i h? th?ng b? h?ng". 5.2.1.1. Dùng tham s? kh?i ??ng ?? tr? l?i câu h?i Tr? vài th?, ? d?u nh?c kh?i ??ng v?n có kh? n?ng ??t giá tr? cho b?t c? câu nào ???c h?i trong ti?n trình cài ??t, dù kh? n?ng này th?t ch? có ích trong m?t s? tr??ng h?p riêng. debian-installer/locale (locale) Có th? ???c dùng ?? ??t c? ngôn ng? l?n qu?c gia ??u cho ti?n trình cài ??t. Vi?c này s? ho?t ??ng ???c ch? n?u mi?n ??a ph??ng (locale) ???c xác ??nh c?ng ???c h? tr? trong Debian. Ch?ng h?n, hãy ??t locale=vi_VN ?? ch?n ti?ng Vi?t là ngôn ng? và Vi?t Nam là qu?c gia. (Ghi chú : m?c dù m?t s? ngôn ng?, v.d. ti?ng Anh, ti?ng Pháp hay ti?ng Trung, ???c nói trong nhi?u qu?c gia khác nhau thì có nhi?u mi?n ??a ph??ng khác nhau, ti?ng Vi?t hi?n th?i ch? có m?t mi?n ??a ph??ng trong Debian: locale=vi_VN.) anna/choose_modules (modules) Có th? ???c dùng ?? t? ??ng n?p các thành ph?n cài ??t không ???c n?p theo m?c ??nh. Hai thành ph?n tùy ch?n có th? h?u ích là openssh-client-udeb (?? có kh? n?ng s? d?ng scp trong khi cài ??t) và ppp-udeb (?? h? tr? kh? n?ng c?u hình PPPoE). netcfg/disable_dhcp ??t thành true (?úng) n?u b?n mu?n t?t d?ch v? DHCP và ép bu?c c?u hình m?ng t?nh thay th?. mirror/protocol (protocol) M?c ??nh là b? cài ??t s? dùng giao th?c HTTP ?? t?i các t?p tin xu?ng máy nhân b?n Debian: không h? tr? vi?c chuy?n ??i sang FTP trong ti?n trình cài ??t có ?u tiên chu?n. B?ng cách ??t tham s? này thành ftp, b?n có kh? n?ng ép bu?c b? cài ??t s? d?ng giao th?c FTP thay th?. Ghi chú r?ng không th? ch?n máy nhân b?n FTP trong danh sách: c?n ph?i t? nh?p tên máy FTP. tasksel:tasksel/first (tasks) Có th? ???c dùng ?? ch?n các công vi?c không s?n sàng trong danh sách công vi?c t??ng tác, v.d. công vi?c kde-desktop. Xem Ph?n 6.3.5.2, "L?a ch?n và Cài ??t Ph?n m?m" ?? tìm thông tin thêm. 5.2.1.2. G?i tham s? cho mô-?un h?t nhân N?u trình ?iêu khi?n nào ???c biên d?ch vào h?t nhân, b?n có kh? n?ng g?i tham s? cho chúng, nh? ???c di?n t? trong tài li?u h??ng d?n v? cách s? d?ng h?t nhân. Tuy nhiên, n?u trình ?i?u khi?n ???c biên d?ch d?ng mô-?un, vì mô-?un h?t nhân ???c n?p khác trong ti?n trình cài ??t so sánh v?i ti?n trình kh?i ??ng h? th?ng ?ã cài ??t, không th? g?i tham s? cho mô-?un nh? bình th??ng. Thay vào ?ó, b?n c?n ph?i s? d?ng cú pháp ??c bi?t ???c b? cài ??t ch?p nh?n s? ??m b?o các tham s? ???c l?u vào t?p tin c?u hình ?úng thì ???c dùng khi mô-?un th?t ???c n?p. Các tham s? này c?ng s? t? ??ng ???c g?m trong c?u hình cho h? th?ng ?ã cài ??t. Ghi chú r?ng lúc bây gi? h?i ít khi c?n ph?i g?i tham s? cho mô-?un. Trong ph?n l?n tr??ng h?p, h?t nhân có th? th?m dò ph?n c?ng c?a h? th?ng thì ??t các giá tr? m?c ??nh có ích. Tuy nhiên, trong m?t s? tr??ng h?p riêng, v?n c?n ph?i t? ??t tham s?. ?? ??t tham s? cho mô-?un, hãy s? d?ng cú pháp: tên_mô-?un.tên_tham_s?=giá_tr? N?u b?n c?n ph?i g?i nhi?u tham s? cho cùng m?t mô-?un hay nhi?u mô-?un khác nhau, ??n gi?n hãy l?p l?i câu l?nh này. Ch?ng h?n, ?? ??t m?t th? giao di?n m?ng 3Com c? s? d?ng b? k?t n?i BNC (co-ax) và IRQ10, b?n c?n g?i: 3c509.xcvr=3 3c509.irq=10 5.2.1.3. C?m mô-?un h?t nhân ?ôi khi c?n ph?i c?m m?t mô-?un ?? ng?n c?n nó t? ??ng ???c n?p b?i h?t nhân và trình udev. M?t lý do có th? là mô-?un ?ó gây ra v?n ?? v?i ph?n c?ng. H?t nhân c?ng ?ôi khi li?t kê hai trình ?i?u khi?n khác nhau cho cùng m?t thi?t b?. Tr??ng h?p này có th? gây ra thi?t b? ?ó không ho?t ??ng ???c n?u nh?ng trình ?i?u khi?n xung ??t, ho?c n?u trình ?i?u khi?n không ?úng ???c n?p tr??c. B?n có kh? n?ng c?m mô-?un b?ng cú pháp này: tên_mô-?un.blacklist=yes (danh sách màu ?en = có). Câu l?nh này s? gây ra mô-?un ?ó b? c?m trong t?p tin /etc/ modprobe.d/blacklist.local, c? hai trong ti?n trình cài ??t, và trên h? th?ng ???c cài ??t. Ghi chú r?ng mô-?un ?ó v?n còn có th? ???c n?p b?i h? th?ng cài ??t chính nó. B?n v?n có th? ng?n c?n vi?c này c?y ra, b?ng cách ch?y ti?n trình cài ??t trong ch? ?? chuyên môn và b? ch?n mô-?un ?ó trong danh sách các mô-?un ???c hi?n th? trong nh?ng gi?i ?o?n phát hi?n ph?n c?ng. 5.3. Gi?i ?áp th?c m?c trong ti?n trình cài ??t 5.3.1. S? ?áng tin c?y c?a ??a CD-ROM Th?nh tho?ng, nh?t là ??i v?i ? ??a CD-ROM c?, b? cài ??t không kh?i ??ng ???c t? ??a CD-ROM. B? cài ??t c?ng -- ngay c? sau khi kh?i ??ng ???c t? ??a CD-ROM -- có th? không nh?n ra ??a CD-ROM ?ó, ho?c tr? l?i l?i trong khi ??c nó trong ti?n trình cài ??t. Có nhi?u nguyên nhân có th? khác nhau c?a nh?ng v?n ?? này. Chúng tôi ch? có th? li?t kê m?t s? v?n ?? th??ng và cung c?p l?i ?? ngh? chung v? cách quy?t ??nh chúng. Theo b?n s?a. Khuyên b?n tr??c tiên th? hai vi?c r?t ??n gi?n. * N?u ??a CD-ROM không kh?i ??ng ???c, hãy ki?m tra xem nó ?ã ???c n?p ?úng và nó không d? b?n. * N?u b? cài ??t không nh?n ra ??a CD-ROM nào, hãy th? ??n gi?n ch?y tùy ch?n Dò tìm và l?p ??a CD-ROM l?n th? hai. ??i v?i ? ??a CD-ROM c?, m?t s? v?n ?? liên quan ??n DMA ?ã ???c quy?t ??nh b?ng cách này. Ch?a s?a thì hãy th? nh?ng l?i ?? ngh? trong các ph?n ph? bên d??i. Ph?n l?n, nh?ng không ph?i t?t c? các l?i ?? ngh? ???c nói ? ?ó v?n còn h?p l? cho c? hai ??a CD và DVD, nh?ng nói v? ??a CD-ROM vì ??n gi?n h?n. Không cài ??t ???c t? ??a CD-ROM thì hãy th? m?t c?a nh?ng ph??ng pháp cài ??t khác s?n sàng. 5.3.1.1. V?n ?? th??ng g?p * M?t s? ? ??a CD-ROM c? không h? tr? kh? n?ng ??c t? ??a ?ã ???c chép ra ? t?c ?? cao b?ng b? ghi CD hi?n ??i. * N?u h? th?ng kh?i ??ng ???c t? ??a CD-ROM, không nh?t thi?t có ngh?a là Linux c?ng h? tr? ??a CD-ROM ?ó (ho?c, ?úng h?n, b? ?i?u khi?n t?i ?ó ? ??a CD-ROM ???c k?t n?i). * M?t s? ? ??a CD-ROM c? không ho?t ??ng ???c n?u "kh? n?ng truy c?p b? nh? tr?c ti?p" (DMA) ???c hi?u l?c. 5.3.1.2. Cách xem xét và có th? quy?t ??nh v?n ?? ??a CD-ROM không kh?i ??ng ???c thì hãy th? nh?ng l?i ?? ngh? bên d??i. * Ki?m tra xem BIOS th?t h? tr? kh? n?ng kh?i ??ng t? ??a CD-ROM (có l? h? th?ng c? không ph?i) và ? ??a CD-ROM h? tr? ki?u v?t ch?a ?ang ???c dùng. * N?u b?n ?ã t?i v? m?t ?nh ISO, hãy ki?m tra xem t?ng MD5SUM c?a ?nh c?ng kh?p v?i t?ng ???c li?t kê dành cho ?nh ?ó trong t?p tin MD5SUMS nên n?m trong cùng m?t v? trí v?i n?i t?i xu?ng ?nh. $ md5sum debian-testing-i386-netinst.iso a20391b12f7ff22ef705cee4059c6b92 debian-testing-i386-netinst.iso Sau ?ó, ki?m tra xem MD5SUM c?a ??a CD-ROM ?ã chép ra c?ng kh?p. L?nh theo ?ây nên ho?t ??ng ???c. Nó dùng kích c? c?a ?nh ?? ??c s? byte ?úng t? ??a CD-ROM. $ dd if=/dev/cdrom | \ > head -c `stat --format=%s debian-testing-i386-netinst.iso` | \ > md5sum a20391b12f7ff22ef705cee4059c6b92 - 262668+0 records in 262668+0 records out 134486016 bytes (134 MB) copied, 97.474 seconds, 1.4 MB/s [records in s? b?n ghi g?i ??n records out s? b?n ghi g?i ?i copied ?ã sao chép seconds giây] N?u, sau khi b? cài ??t kh?i ??ng ???c, ??a CD-ROM không ???c phát hi?n, ?ôi khi ??n gi?n th? l?i có th? quy?t ??nh v?n ??. Có nhi?u ? ??a CD-ROM thì hãy th? ??a CD-ROM sang ? ??a khác. N?u vi?c này không s?a v?n ??, ho?c n?u ??a CD-ROM ???c nh?n ra, nh?ng g?p l?i khi ??c t? nó, hãy th? nh?ng l?i ?? ngh? ???c li?t kê bên d??i. C?n ph?i hi?u bi?t Linux m?t cách c? b?n ?? làm nh? th?. ?? ch?y l?nh nào nói d??i, tr??c tiên b?n c?n chuy?n ??i sang b?n giao ti?p ?o th? hai (VT2) r?i kích ho?t trình bao ? ?ó. * Chuy?n ??i sang VT2 ho?c xem n?i dung c?a /var/log/syslog (dùng nano nh? là trình so?n th?o) ?? ki?m tra có thông ?i?p l?i d?t khoát không. Sau ?ó, ki?m tra k?t xu?t c?a l?nh dmesg. * Hãy ki?m tra k?t xu?t c?a l?nh dmesg xem n?u ? ??a CD-ROM ???c nh?n ra không. Nên có thông tin gi?ng nh? (nh?ng dòng không c?n liên ti?p): Probing IDE interface ide1... hdc: TOSHIBA DVD-ROM SD-R6112, ATAPI CD/DVD-ROM drive ide1 at 0x170-0x177,0x376 on irq 15 hdc: ATAPI 24X DVD-ROM DVD-R CD-R/RW drive, 2048kB Cache, UDMA(33) Uniform CD-ROM driver Revision: 3.20 [Probing ?ang th?m dò drive ? ??a Cache b? nh? t?mUniform ??ng d?ng driver trình ?i?u khi?n revision b?n s?a ??i] N?u b?n không xem thông tin nh? th?, r?t có th? là b? k?t n?i t?i ?ó ? ??a CD-ROM ???c k?t n?i ?ã không ???c nh?n ra, ho?c có th? không ???c h? tr? b?ng cách nào c?. N?u b?n bi?t trình ?i?u khi?n nào ???c dùng cho b? k?t n?i, b?n có th? th? t? n?p nó b?ng modprobe. * Ki?m tra xem có m?t nút thi?t b? (device node) dành cho ? ??a CD-ROM ?ó, n?m d??i th? m?c thi?t b? /dev/. Trong m?u thí d? bên trên, nút thi?t b? là /dev/hdc. C?ng c?n có m?t /dev/cdroms/cdrom0. * Hãy dùng l?nh mount (l?p) ?? ki?m tra xem n?u ??a CD-ROM ?ã ???c l?p ch?a. Không thì b?n th? t? l?p nó: $ mount /dev/hdc /cdrom Ki?m tra xem có thông ?i?p l?i nào ???c xu?t b?i l?nh ?ó. * Ki?m tra n?u DMA hi?n th?i ???c hi?u l?c không: $ cd /proc/ide/hdc $ grep using_dma settings using_dma 1 0 1 rw S? "1" trong c?t th? hai n?m sau ?o?n using_dma có ngh?a là nó ???c b?t. N?u có, hãy th? t?t nó : $ echo -n "using_dma:0" >settings ??m b?o b?n n?m trong th? m?c ch?a thi?t b? t??ng ?ng v?i ? ??a CD-ROM ?ó. * N?u b?n g?p l?i trong khi cài ??t, hãy th? ki?m tra s? tích h?p c?a ??a CD-ROM ?ó, dùng tùy ch?n n?m g?n cu?i trình ??n chính c?a b? cài ??t. Tùy ch?n này c?ng có th? ???c dùng nh? là vi?c th? ra chung n?u ??a CD-ROM v?n ???c ??c ?áng tin cây. 5.3.2. C?u hình kh?i ??ng N?u b?n g?p khó kh?n, h?t nhân treo c?ng trong ti?n trình kh?i ??ng, không nh?n di?n ngo?i vi th?t, hay không nh?n di?n ???c ? ??a, tr??c tiên b?n c?n ph?i xem l?i các tham s? kh?i ??ng, nh? ???c th?o lu?n trong Ph?n 5.2, "Tham s? kh?i ??ng". Th??ng, v?n ?? có th? gi?i quy?t b?ng cách g? b? ph?n thêm và ngo?i vi, r?i th? l?i kh?i ??ng. B? ?i?u gi?i n?i b?, th? âm thanh và thi?t b? c?m-và-ch?i có th? gây ra nhi?u v?n ??. N?u b?n có r?t nhi?u b? nh? ???c cài ??t trong máy tính, h?n 512M, và trình cài ??t treo c?ng trong khi kh?i ??ng h?t nhân, có l? b?n c?n ph?i thêm m?t ??i s? kh?i ??ng ?? h?n ch? s? l??ng b? nh? do h?t nhân xem, v.d. mem=512m (b? nh?). 5.3.3. V?n ?? cài ??t AMD64 th??ng Có m?t s? v?n ?? cài ??t th??ng có th? ???c gi?i quy?t hay ???c tránh b?ng cách g?i ??i s? kh?i ??ng riêng cho trình cài ??t. M?t s? h? th?ng riêng có ??a m?m v?i "DCL b? ??o". N?u b?n g?p l?i khi ??c ??a m?m, ngay c? khi b?n bi?t ???c ??a m?m ?ó là t?t, hãy th? nh?p tham s? floppy= thinkpad (??a m?m=vùng ngh?). Trên m?t s? h? th?ng riêng, nh? IBM PS/1 hay ValuePoint (mà có trình ?i?u khi?n ??a ki?u ST-506), có l? ? ??a IDE ch?a ???c nh?n di?n cho ?úng. L?n n?a, hãy th? ??u tiên không có tham s?, xem n?u ? ??a IDE có ???c nh?n di?n cho ?úng ch?a. N?u ch?a, ki?m tra xem có d?ng hình ? ??a nào (s? hình tr? [cylinders], s? ??u [heads] và s? rãnh ghi [sectors]) r?i nh?p tham s? hd=tr?,??u, rãnh ghi. N?u b?n có máy r?t c?, và h?t nhân treo c?ng sau khi nói Checking 'hlt' instruction... (?ang ki?m tra câu l?nh « ?ánh »), r?i b?n nên th? nh?p tham s? no-hlt (không ?ánh), mà t?t kh? n?ng ki?m tra này. N?u màn hình b?t ??u hi?n th? ?nh l? trong khi h?t nhân kh?i ??ng, v.d. màn hình hoàn toàn tr?ng, hoàn toàn ?èn hay có rác ?i?m ?nh màu s?c, có l? h? th?ng ch?a th? ?nh ??ng không chuy?n ??i ???c sang ch? ?? b? ??m khung. Trong tr??ng h?p này, b?n có th? nh?p tham s? kh?i ??ng fb=false video=vga16:off (b? ??m khung là sai, ?nh ??ng=vga16:t?t) ?? t?t bàn ?i?u khi?n b? ??m khung. Ch? m?t b? ngôn ng? b? gi?m s? s?n sàng trong ti?n trình cài ??t, do tính n?ng bàn ?i?u khi?n b? h?n ch?. Xem Ph?n 5.2, "Tham s? kh?i ??ng" ?? tìm chi ti?t. 5.3.3.1. H? th?ng ?ông ??c trong giai ?o?n c?u hình PCMCIA M?t s? mô hình máy tính xách tay ki?u Dell ???c bi?t do s?p ?? khi kh? n?ng phát hi?n thi?t b? PCMCIA th? truy c?p m?t s? ??a ch? ph?n c?ng riêng. Máy tính xách tay khác có th? g?p l?i t??ng t?. N?u b?n g?p l?i nh? v?y còn không c?n có kh? n?ng h? tr? PCMCIA trong khi cài ??t, b?n có th? t?t kh? n?ng PCMCIA b?ng tham s? kh?i ??ng hw-detect/start_pcmcia=false (phát hi?n ph?n c?ng/kh?i ch?y PCMCIA=sai). Sau khi cài ??t xong, b?n có th? c?u hình PCMCIA, và lo?i tr? ph?m v? tài nguyên gây ra l?i ?ó. Ho?c b?n có th? kh?i ??ng trình cài ??t trong ch? ?? nhà chuyên môn. Lúc ?ó, b?n s? ???c nh?c nh?p các tùy ch?n ph?m v? tài nguyên c?n thi?t cho ph?n c?ng ?ó. Ch?ng h?n, n?u b?n có máy tính xách tay ki?u Dell nêu trên, b?n nên nh?p ?o?n exclude port 0x800-0x8ff (lo?i tr? c?ng s? 0x800-0x8ff). C?ng có danh sách m?t s? tùy ch?n ph?m v? tài nguyên th??ng trong ti?t ?o?n thi?t l?p tài nguyên h? th?ng c?a tài li?u PCMCIA Th? Nào. Ghi chú r?ng b?n c?n ph?i b? d?u ph?y, n?u có, khi nh?p giá tr? này vào trình cài ??t. 5.3.3.2. H? th?ng ?ông ??c trong khi t?i mô-?un USB H?t nhân th??ng th? cài ??t các mô-?un USB và trình ?i?u khi?n bàn phím USB, ?? h? tr? m?t s? bàn phím USB không chu?n. Tuy nhiên, có m?t s? h? th?ng USB b? h?ng trong ?ó trình ?i?u khi?n treo c?ng trong khi t?i. S? ch?nh s?a có th? là vi?c t?t b? ?i?u khi?n USB trong thi?t l?p BIOS bo m?ch chính. M?t tùy ch?n khác là vi?c nh?p tham s? debian-installer/probe/usb=false (trình cài ??t Debian/th?m dò/USB=sai) t?i d?u nh?c kh?i ??ng, mà s? ng?n c?n t?i mô-?un USB. 5.3.4. Gi?i thích thông ?i?p kh?i ch?y h?t nhân Trong ti?n trình kh?i ??ng, có l? b?n th?y nhi?u thông ?i?p d?ng không tìm th?y cái gì , hay không có cái gì, không th? kh?i t?o cái gì , ngay c? b?n phát hành trình ?i?u khi?n này ph? thu?c vào cái gì . Ph?n l?n thông ?i?p này vô h?i. B?n th?y chúng ch? vì h?t nhân c?a h? th?ng cài ??t ???c xây d?ng ?? ch?y trên các máy tính có nhi?u thi?t b? ngo?i vi khác nhau. Không có máy tính riêng l? có t?t c? các thi?t b? ngo?i vi, vì v?y h? ?i?u hành có th? hi?n th? m?t s? thông ?i?p l?i trong khi tìm ngo?i vi không có. Có l? b?n c?ng xem h? th?ng t?m ng?ng m?t chút. Có x?y ra trong khi nó ??i thi?t b? ?áp ?ng, nh?ng thi?t b? ?ó không n?m trên h? th?ng c?a b?n. N?u ti?n trình kh?i ??ng h? th?ng ch?y quá lâu, b?n có th? t?o m?t h?t nhân riêng v? sau (xem Ph?n 8.6, "Biên d?ch h?t nhân m?i"). 5.3.5. Thông báo v?n ?? cài ??t N?u b?n ch?y ???c giai ?o?n kh?i ??ng ??u tiên, nh?ng không th? cài ??t xong, m?c trình ??n L?u các b?n ghi g? l?i có th? h?u ích. Nó cho b?n kh? n?ng c?t gi? vào ??a m?m các b?n ghi l?i h? th?ng và thông tin c?u hình c?a b? cài ??t, ho?c t?i v? chúng b?ng trình duy?t M?ng. Thông tin này có th? giúp ?? b?n tìm bi?t nguyên nhân l?i và cách s?a ch?a nó. Khi thông báo l?i, khuyên b?n ?ính kèm thông tin này. Thông ?i?p cài ??t thích h?p khác n?m trong th? m?c /var/log/ trong khi cài ??t, r?i trong th? m?c /var/log/installer/ sau khi máy tính ?ã kh?i ??ng vào h? th?ng m?i ???c cài ??t. 5.3.6. ?? trình báo cáo cài ??t N?u b?n v?n còn g?p khó kh?n, xin hãy ?? trình báo cáo cài ??t. Chúng tôi khuyên b?n g?i m?t báo cáo cài ??t, th?m chí n?u ti?n trình cài ??t là thành công, ?? t?p h?p càng nhi?u thông tin càng có th? v? các c?u hình ph?n c?ng khác nhau. [D?ch gi?: n?u b?n g?p khó kh?n vi?t ti?ng Anh, b?n vi?t b?ng ti?ng Vi?t và g?i báo cáo cho Nhóm Vi?t Hoá T? Do nhé. Chúng tôi s? d?ch cho b?n.] Ghi chú r?ng báo cáo cài ??t c?a b?n s? ???c xu?t b?n trong H? Th?ng Theo Dõi L?i Debian (BTS) và ???c chuy?n ti?p cho h?p th? chung công c?ng. Hãy ??m b?o b?n s? d?ng m?t ??a ch? th? ?i?n t? c?ng công c?ng. N?u b?n có h? th?ng Debian ho?t ??ng ???c, ph??ng pháp d? nh?t ?? g?i báo cáo cài ??t là cài ??t hai gói installation-report và reportbug packages (nh?p aptitude install installation-report reportbug) và c?u hình reportbug nh? ???c gi?i thích trong Ph?n 8.5.2, "G?i th? ra h? th?ng", r?i ch?y l?nh reportbug installation-reports. Ho?c b?n có th? dùng m?u này khi ?i?n báo cáo cài ??t, và ?? trình báo cáo nh? là báo cáo l?i ??i v?i gói ?o installation-reports (các báo cáo cài ??t), b?ng cách g?i nó cho ??a ch? . Package [Gói]: installation-reports Boot method [Ph??ng pháp kh?i ??ng]: Image version [Phiên b?n ?nh]: Date [Ngày]: Machine [Máy]: Processor [B? x? lý]: Memory [B? nh?]: Partitions [Phân vùng]: Output of lspci -nn and lspci -vnn [D? li?u xu?t khi nh?p m?i l?nh « lspci -nn » và « lspci -vnn »]: Base System Installation Checklist [Danh sách ki?m tra vi?c cài ??t h? th?ng c? s?): [O] = Ch?y ???c, [E] = L?i (xin hãy gi?i thích bên d??i), [ ] = Ch?a th? Initial boot [Vi?c kh?i ??ng ??u tiên]: [ ] Detect network card [Phát hi?n th? m?ng]: [ ] Configure network [C?u hình m?ng]: [ ] Detect CD [Phát hi?n ??a CD]: [ ] Load installer modules [T?i các mô-?un cài ??t]: [ ] Detect hard drives [Phát hi?n các ??a c?ng]: [ ] Partition hard drives [Phân vùng các ??a c?ng]: [ ] Install base system [Cài ??t h? th?ng c? s?]: [ ] Clock/timezone setup [Thi?t l?p ??ng h?/m?i gi?]: [ ] User/password setup [Thi?t l?p ng??i dùng/m?t kh?u]: [ ] Install tasks [Cài ??t các tác v?]: [ ] Install boot loader [Cài ??t b? n?p kh?i ??ng]: [ ] Overall install [Toàn b? ti?n trình cài ??t]: [ ] Comments/Problems [Chú thích/V?n ??]: Trong báo cáo l?i, xin hãy di?n t? v?n ??, g?m nh?ng thông ?i?p h?t nhân cu?i cùng ?ã hi?n th? n?u h?t nhân ?ã treo c?ng. Di?n t? nh?ng b??c ??n tình tr?ng v?n ?? này. -------------- ^[4] Trong m?t s? tr??ng h?p, nh?ng thi?t b? này c?n thi?t b?n gõ dãy phím thoát ??c bi?t ?? th?c hi?n vi?c b?m phím này, v.d. IRA s? d?ng Ctrl-F, 1. ^[5] ??i v?i các h?t nhân hi?n th?i (2.6.9 hay m?i h?n), b?n có kh? n?ng s? d?ng 32 tùy ch?n dòng l?nh và 32 tùy ch?n môi tr??ng. V??t quá s? này thì h?t nhân không th? ph?c h?i. Ch??ng 6. S? d?ng trình cài ??t Debian M?c l?c 6.1. Trình cài ??t ho?t ??ng nh? th? nào 6.2. Gi?i thi?u v? thành ph?n 6.3. S? d?ng thành ph?n riêng 6.3.1. Thi?t l?p trình cài ??t Debian và c?u hình ph?n c?ng 6.3.2. Phân vùng và ch?n ?i?m l?p 6.3.3. Thi?t l?p H? th?ng 6.3.4. Cài ??t H? th?ng C? b?n 6.3.5. Cài ??t ph?n m?m thêm 6.3.6. Cho h? th?ng kh? n?ng kh?i ??ng 6.3.7. Cài ??t xong 6.3.8. L?t v?t 6.1. Trình cài ??t ho?t ??ng nh? th? nào Trình cài ??t Debian là bao g?m m?t s? thành ph?n nh?m m?c ?ích ??c bi?t, ?? th?c hi?n m?i công vi?c cài ??t. M?i thành ph?n thi hành tác v? riêng c?a nó, h?i ng??i dùng nh?ng câu c?n thi?t. M?i câu h?i ???c gán ?u tiên, còn ?u tiên các câu c?n h?i có ???c ??t vào lúc kh?i ch?y trình cài ??t. Khi ch?y ti?n trình cài ??t m?c ??nh, ch? h?i nh?ng câu ch? y?u (?u tiên cao). K?t qu? là ti?n trình cài ??t r?t t? ??ng, t??ng tác ít v?i ng??i dùng. Các thành ph?n ???c ch?y t? ??ng theo th? t?; thành ph?n nào c?n ch?y ph? thu?c chính vào ph??ng pháp cài ??t ???c dùng, c?ng vào ph?n c?ng riêng c?a b?n. Trình cài ??t s? dùng giá tr? m?c ??nh cho m?i câu ch?a h?i. N?u ti?n trình cài ??t g?p l?i, trình cài ??t hi?n th? màn hình l?i, có l? c?ng là trình ??n cài ??t ?? ch?n hành ??ng xen k?. Còn n?u không g?p l?i, ng??i dùng s? không bao gi? xem trình ??n cài ??t, h? s? ??n gi?n tr? l?i câu h?i v? m?i thành ph?n l?n l??t. Thông báo l?i nghiêm tr?ng có ?u tiên "t?i h?n" thì ng??i dùng s? luôn luôn xem. Trình cài ??t dùng m?t s? giá tr? m?c ??nh có th? ???c s?a ??i b?ng cách g?i ??i s? kh?i ??ng vào lúc kh?i ch?y debian-installer. Ch?ng h?n, n?u b?n mu?n ép bu?c c?u hình m?ng ki?u t?nh (DHCP ???c dùng theo m?c ??nh n?u s?n sàng), b?n có kh? n?ng thêm tham s? kh?i ??ng netcfg disable_dhcp=true (t?t DHCP=?úng). Xem Ph?n 5.2.1, "Tham s? trình cài ??t Debian" ?? tìm các tùy ch?n có s?n. Ng??i dùng thành th?o có th? th?y tho?i mái h?n khi dùng giao di?n do trình ??n ?i?u khi?n, trong ?ó ng??i dùng ?i?u khi?n m?i b??c thay vì trình cài ??t th?c hi?n t? ??ng m?i b??c theo th? t?. ?? t? ?i?u khi?n trình cài ??t b?ng trình ??n, b?n hãy thêm ??i s? kh?i ??ng priority=medium (?u tiên=v?a). N?u ph?n c?ng riêng c?n thi?t b?n g?i tùy ch?n cho mô-?un h?t nhân vào lúc cài ??t, b?n c?n ph?i kh?i ch?y trình cài ??t trong ch? ?? "nhà chuyên môn". Làm nh? th? b?ng cách ho?c nh?p l?nh expert (nhà chuyên môn) ?? kh?i ch?y trình cài ??t, ho?c thêm ??i s? kh?i ??ng priority=low (?u tiên=th?p). Ch? ?? nhà chuyên môn cho b?n kh? n?ng ?i?u khi?n ??y ?? debian-installer. Trình cài ??t hi?n th? d? li?u bình th??ng d?a vào ký t? (nh? trái ng??c v?i giao di?n ?? h?a thông th??ng h?n). Con chu?t không ho?t ??ng ???c trong môi tr??ng này. ?ây là các phím b?n có th? s? d?ng ?? di chuy?n bên trong nh?ng h?p tho?i khác nhau. Phím Tab hay phím m?i tên bên ph?i di "t?i", còn t? h?p phím Shift-Tab hay phím m?i tên bên trái di "lùi", gi?a các cái nút và vùng ch?n ???c hi?n th?. Phím m?i tên lên và xu?ng ch?n m?c khác nhau bên trong danh sách cu?n ???c, c?ng cu?n danh sách ?ó. H?n n?a, trong danh sách dài, b?n có kh? n?ng gõ ch? nào ?? gây ra danh sách cu?n tr?c ti?p t?i ph?n ch?a m?c b?t ??u v?i ch? ?ó, c?ng s? d?ng phím Pg-Up (trang lên) và Pg-Down (trang xu?ng) ?? cu?n danh sách theo ph?n riêng. Phím dài ch?n m?c nh? h?p ch?n. Hãy s? d?ng phím Enter ?? kích ho?t ?i?u ?ã ch?n. Các thông ?i?p l?i và b?n ghi l?i ???c chuy?n ti?p t?i bàn giao ti?p th? t?. B?n có kh? n?ng truy c?p bàn giao ti?p này b?ng cách b?m t? h?p phím Alt trái- F4 (b?m gi? phím Alt bên trái trong khi b?m phím ch?c n?ng F4); còn có th? tr? v? ti?n trình cài ??t chính b?ng t? h?p phím Alt trái-F1. Các thông ?i?p này c?ng n?m trong b?n ghi h? th?ng /var/log/syslog. M?t khi cài ??t xong, b?n ghi này ???c sao chép vào th? m?c /var/log/installer/syslog trong h? th?ng m?i. Thông ?i?p cài ??t ki?u khác c?ng n?m trong th? m?c /var/log/ trong khi cài ??t, r?i trong th? m?c /var/log/installer/ sau khi máy tính ?ã kh?i ??ng vào h? th?ng m?i cài ??t. 6.2. Gi?i thi?u v? thành ph?n ?ây là danh sách các thành ph?n cài ??t, cùng v?i mô t? ng?n v? m?c ?ích c?a m?i ?i?u. Chi ti?t v? cách s? d?ng thành ph?n riêng nào n?m trong Ph?n 6.3, "S? d?ng thành ph?n riêng". main-menu Thành ph?n này hi?n th? danh sách các thành ph?n cho ng??i dùng xem trong khi ch?y trình cài ??t, r?i kh?i ch?y m?i thành ph?n ?ã ???c ch?n. Các câu h?i c?a thành ph?n « main-menu » ???c ??t là ?u tiên v?a, v?y n?u b?n ?ã ??t ?u tiên cài ??t cao hay t?i h?n (cao là giá tr? m?c ??nh), b?n s? không xem trình ??n. M?t khác, n?u ti?n trình g?p l?i c?n thi?t b?n can thi?p, ?u tiên c?a câu h?i có th? ???c h? c?p t?m th?i ?? cho b?n kh? n?ng gi?i quy?t v?n ??: trong tr??ng h?p ?ó, trình ??n có th? xu?t hi?n. B?n có kh? n?ng t?i trình ??n chính b?ng cách b?m cái nút "Lùi" nhi?u l?n ?? lùi l?i hoàn toàn ra thành ph?n ?ang ch?y. localechooser Thành ph?n này cho b?n kh? n?ng ch?n tùy ch?n ??a ph??ng hoá cho ti?n trình cài ??t, c?ng cho h? th?ng s? cài ??t: ngôn ng?, qu?c gia và mi?n ??a ph??ng (locale). Trình cài ??t s? hi?n th? thông ?i?p trong ngôn ng? ?ã ch?n, tr? có b?n d?ch ch?a hoàn toàn sang ngôn ng? ?ó, trong tr??ng h?p ?ó m?t s? thông ?i?p riêng v?n còn có th? ???c hi?n th? b?ng ti?ng Anh. kbd-chooser Thành ph?n này hi?n th? danh sách các bàn phím, trong ?ó ng??i dùng h?n ?i?u thích h?p. hw-detect Thành ph?n này phát hi?n t? ??ng h?u h?t ph?n c?ng c?a máy tính, g?m th? m?ng, ? ??a và PCMCIA. cdrom-detect Thành ph?n này phát hi?n và g?n k?t ??a CD cài ??t Debian. netcfg Thành ph?n này c?u hình các s? k?t n?i m?ng c?a máy tính ?? cho nó có kh? n?ng liên l?c qua M?ng. iso-scan Thành ph?n này tìm h? th?ng t?p tin ki?u ISO, mà có th? n?m ho?c trên ??a CD-ROM ho?c trên ??a c?ng. choose-mirror Thành ph?n này hi?n th? danh sách các máy nhân b?n Debian. V?y ng??i dùng có th? ch?n ngu?n c?a các gói cài ??t. cdrom-checker Thành ph?n này ki?m tra s? nguyên v?n c?a ??a CD-ROM. B?ng cách này, ng??i dùng có kh? n?ng ki?m tra xem ??a CD-ROM cài ??t ch?a b? h?ng. lowmem Thành ph?n này th? phát hi?n h? th?ng không có ?? b? nh?, r?i th?c hi?n m?t s? vi?c ??c bi?t ?? g? b? ph?n debian-installer không c?n thi?t ra b? nh? ?ó (c?ng m?t vài tính n?ng). anna APT: thành ph?n này cài ??t gói ???c l?y t? máy nhân b?n ?ã ch?n, hay t? ??a CD. partman Thành ph?n này cho ng??i dùng kh? n?ng phân vùng ??a ???c g?n k?t vào h? th?ng, t?o h? th?ng t?p tin trên nh?ng phân vùng ?ã ch?n, và g?n k?t chúng vào nh?ng ?i?m l?p. C?ng g?m có m?t s? tính n?ng có ích nh? ch? ?? t? ??ng hoàn toàn hay kh? n?ng h? tr? LVM (b? qu?n lý kh?i tin h?p lý). Thành ph?n partman là công c? phân vùng ?a thích trong Debian. autopartkit Thành ph?n này phân vùng t? ??ng toàn b? ??a tùy theo tùy thích ng??i dùng ??nh s?n. partitioner Thành ph?n này cho ng??i dùng kh? n?ng phân vùng ??a ???c g?n k?t vào h? th?ng. Nó ch?n ch??ng trình thích h?p v?i ki?n trúc c?a m?i máy tính. partconf Thành ph?n này hi?n th? danh sách các phân vùng, c?ng t?o h? th?ng t?p tin trên nh?ng phân vùng ?ã ch?n, tùy theo nh?ng h??ng d?n c?a ng??i dùng. lvmcfg Thành ph?n này giúp ?? ng??i dùng c?u hình LVM (b? qu?n lý kh?i tin h?p lý). mdcfg Thành ph?n này cho ng??i dùng kh? n?ng thi?t l?p RAID ki?u ph?n m?m. RAID ph?n m?m này th??ng là t?t h?n các b? ?i?u khi?n RAID IDE (ph?n c?ng gi?) r? n?m trên bo m?ch ch? m?i h?n. tzsetup Thành ph?n này ch?n múi gi?, d?a vào ??a ?i?m ?ã ch?n tr??c. clock-setup Thành ph?n này xác ??nh n?u ??ng h? ???c ??t theo UTC (th?i gian th? gi?i) hay không. user-setup Thành ph?n này thi?t l?p m?t kh?u ch? (root), c?ng thêm m?t ng??i dùng khác ng??i ch?. base-installer Thành ph?n này cài ??t b? gói c? b?n nh?t cho máy tính kh? n?ng ho?t ??ng ???c d??i Linux khi ???c kh?i ??ng l?i. apt-setup Thành ph?n này c?u hình ch??ng trình « apt », m?t cách ph?n l?n t? ??ng, d?a vào v?t ch?a n?i trình cài ??t ch?y. pkgsel Thành ph?n này s? d?ng ch??ng trình tasksel ?? ch?n và cài ??t ph?n m?m thêm. os-prober Thành ph?n này phát hi?n h? th?ng ?ã ???c cài ??t trên máy tính và g?i thông tin này cho trình cài ??t b? t?i kh?i ??ng, mà có th? cung c?p cho b?n kh? n?ng thêm h? th?ng ?ã có vào trình ??n b?t ??u c?a b? t?i kh?i ??ng. B?ng cách này, vào lúc kh?i ??ng ng??i dùng có th? ch?n d? dàng h? ?i?u hành nào c?n kh?i ch?y. bootloader-installer M?i trình cài ??t b? t?i kh?i ??ng có cài ??t m?t ch??ng trình t?i kh?i ??ng vào ??a c?ng, mà c?n thi?t ?? máy tính kh?i ??ng ???c b?ng Linux, không dùng ??a m?m hay ??a CD-ROM. Nhi?u b? t?i kh?i ??ng cho ng??i dùng có kh? n?ng ch?n h? ?i?u hành xen k? vào lúc kh?i ??ng máy tính. shell Thành ph?n này cho ng??i dùng kh? n?ng th?c hi?n trình bao t? trình ??n, ho?c trong bàn giao ti?p th? hai. save-logs Thành ph?n này cung c?p cho ng??i dùng có kh? n?ng ghi thông tin vào ??a m?m, qua m?ng, vào ??a c?ng hay vào v?t ch?a khác khi g?p l?i, ?? thông báo chính xác các v?n ?? ph?n m?m cài ??t cho nhà phát tri?n xem vào lúc sau. 6.3. S? d?ng thành ph?n riêng Trong ph?n này có di?n t? m?i thành ph?n cài ??t m?t cách chi ti?t. Các thành ph?n ?ã ???c nhóm l?i theo giai ?o?n riêng d? hi?u, ???c trình di?n theo th? t? xu?t hi?n trong ti?n trình cài ??t. Ghi chú r?ng không ph?i t?t c? các mô-?un s? ???c dùng trong m?i vi?c cài ??t; nh?ng mô-?un th?t s? ???c dùng ph? thu?c vào ph??ng pháp cài ??t và ph?n c?ng riêng. 6.3.1. Thi?t l?p trình cài ??t Debian và c?u hình ph?n c?ng Gi? s? là trình cài ??t Debian m?i kh?i ??ng, và b?n xem màn hình th? nh?t. Vào lúc ?ó, kh? n?ng c?a debian-installer v?n còn h?i b? h?n ch?. Nó ch?a bi?t ?? v? ph?n c?ng, v? ngôn ng? ?a thích c?a b?n, hay ngay c? v? công vi?c c?n th?c hi?n. Không có sao ?ó, vì debian-installer h?i thông minh. Nó có kh? n?ng th?m dò t? ??ng ph?n c?ng, tìm các thành ph?n còn l?i c?a nó, và nâng c?p t? nó lên m?t h? th?ng cài ??t có ?? kh? n?ng. Tuy nhiên, b?n v?n còn c?n ph?i giúp ?? debian-installer t?p h?p vài thông tin nó không th? quy?t ??nh t? ??ng (v.d. b?ng cách ch?n ngôn ng? ?a thích, b? trí bàn phím thích h?p hay máy nhân b?n riêng trên m?ng). B?n s? th?y bi?t r?ng debian-installer th?c hi?n vi?c phát hi?n ph?n c?ng vài l?n trong giao ?o?n này. L?n ??u tiên nh?m m?c ?ích tìm ph?n c?ng c?n thi?t ?? t?i các thành ph?n cài ??t (v.d. ? ??a CD-ROM hay th? m?ng). Vì không ph?i t?t c? các trình ?i?u khi?n luôn luôn s?n sàng trong vi?c ch?y ??u tiên này, vi?c phát hi?n ph?n c?ng c?n ph?i ???c l?p l?i vào ?i?m sau trong ti?n trình. 6.3.1.1. Ki?m tra b? nh? có s?n / ch? ?? thi?u b? nh? M?t c?a nh?ng hành ??ng th? nh?t c?a debian-installer là vi?c ki?m tra s? l??ng b? nh? có s?n. N?u không có ?? b? nh? có s?n, thành ph?n này s? s?a ??i ti?n trình cài ??t ?? (mong mu?n) cho b?n kh? n?ng cài ??t Debian GNU/Linux trên máy tính c?a mình. ?? gi?m b? nh? ???c chi?m, b? cài ??t tr??c tiên s? t?t các b?n d?ch nên ch? có kh? n?ng cài ??t b?ng ti?ng Anh. T?t nhiên, b?n v?n còn có kh? n?ng ch?y h? th?ng ?ã b?n ??a hoá sau khi cài ??t xong. ?? gi?m b? nh? thêm, b? cài ??t s? n?p ch? nh?ng thành ph?n ch? y?u ?? ch?y xong ti?n trình cài ??t c? b?n. Vi?c này c?ng gi?m kh? n?ng c?a h? th?ng cài ??t. B?n s? có d?p t? n?p các thành ph?n thêm, nh?ng ghi chú r?ng m?i thành ph?n b?n ch?n s? chi?m b? nh? thêm thì có th? gây ra ti?n trình cài ??t b? l?i do h?t b? nh?. N?u b? cài ??t ch?y trong ch? ?? thi?u b? nh?, khuyên b?n t?o m?t vùng trao ??i t??ng ??i l?n (64-128MB). Vùng trao ??i này s? ???c dùng nh? là b? nh? ?o thì t?ng s? l??ng b? nh? s?n sàng cho h? th?ng. B? cài ??t s? kích ho?t vùng trao ??i càng s?m càng có th? trong ti?n trình cài ??t. Ghi chú r?ng cách s? d?ng vùng trao ??i n?ng s? gi?m hi?u su?t c?a h? th?ng và có th? ??a t?i ho?t ??ng ??a cao. B?t ch?p nh?ng bi?n pháp này, v?n còn có th? g?p h? th?ng ?ông ??c, l?i b?t th??ng hay ti?n trình b? gi?t b?i h?t nhân do h? th?ng h?t b? nh? (k?t qu? là thông ?i?p "H?t b? nh?" trên VT4 và trong b?n ghi h? th?ng). Ch?ng h?n, ng??i dùng ?ã thông báo r?ng vi?c t?o m?t h? th?ng t?p tin d?ng ext3 l?n b? l?i trong ch? ?? thi?u b? nh? khi không có ?? s?c ch?a trao ??i. N?u vùng trao ??i l?n h?n không quy?t ??nh v?n ?? này, hãy th? t?o h? th?ng t?p tin d?ng ext2 (thành ph?n ch? y?u c?a b? cài ??t) thay th?. V?n có th? thay ??i phân vùng ext2 sang ext3 sa khi cài ??t. 6.3.1.2. Ch?n tùy ch?n ??a ph??ng hoá Trong ph?n l?n tr??ng h?p, tr??c tiên b?n s? ???c nh?c ch?n các tùy ch?n ??a ph??ng hoá c?n dùng trong c? ti?n trình cài ??t l?n h? th?ng ?ã cài ??t. Nh?ng tùy ch?n ??a ph??ng hoá là ngôn ng?, qu?c gia và mi?n ??a ph??ng. Ngôn ng? b?n ch?n s? ???c dùng trong ph?n còn l?i c?a ti?n trình cài ??t, mi?n là có s?n b?n d?ch c?a các h?p tho?i khác nhau. N?u ch?a có b?n d?ch sang ngôn ng? ?ã ch?n, trình cài ??t s? tr? v? ngôn ng? m?c ??nh: ti?ng Anh. Vào ?i?m sau trong ti?n trình cài ??t, qu?c gia ?ã ch?n s? ???c dùng ?? ch?n múi gi? m?c ??nh và m?t máy nhân b?n Debian thích h?p v?i ch? ??a lý c?a b?n. C? ngôn ng? l?n qu?c gia ??u s? ???c dùng ?? ??t mi?n ??a ph??ng m?c ??nh cho h? th?ng c?a b?n, c?ng ?? giúp ?? ch?n b? trí bàn phím. Tr??c tiên, b?n s? ???c nh?c ch?n ngôn ng? ?a thích. Các tên ngôn ng? ???c li?t kê b?ng c? ti?ng Anh (bên trái) l?n ti?ng g?c (bên ph?i); các tên bên ph?i c?ng ???c in ra b?ng ch? vi?t ?úng c?a ngôn ng? ?ó. Danh sách ?ó ???c s?p x?p theo tên ti?ng Anh. Bên trên danh sách có m?t tùy ch?n thêm cho b?n kh? n?ng ch?n mi?n ??a ph??ng "C" thay cho ngôn ng? riêng. Vi?c ch?n mi?n ??a ph??ng "C" s? gây ra ti?n trình cài ??t ti?p t?c l?i b?ng ch? ti?ng Anh; h? th?ng ?ã cài ??t s? không có kh? n?ng h? tr? ??a ph??ng hoá (không có ngôn ng? khác v.v.) vì gói locales s? không ???c cài ??t. N?u b?n ch?n ngôn ng? ???c ch?p nh?n là ngôn ng? chính th?c c?a nhi?u qu?c gia^ [6], l?n k? ti?p b?n s? ???c nh?c ch?n qu?c gia riêng. N?u b?n ch?n m?c Khác bên d??i danh sách ?ó, trình cài ??t s? hi?n th? danh sách m?i qu?c gia, ???c nhóm l?i theo châu. N?u ngôn ng? ?ã ch?n ch? có m?t qu?c gia t??ng ?ng v?i nó, qu?c gia ?ó s? ???c ch?n t? ??ng. Mi?n ??a ph??ng s? ???c ch?n, d?a vào ngôn ng? và qu?c gia ?ã ch?n. N?u b?n ?ang cài ??t t?i ?u tiên v?a hay th?p, b?n có kh? n?ng ch?n m?t mi?n ??a ph??ng m?c ??nh khác, và m?t s? mi?n ??a ph??ng thêm ?? ???c t?o ra cho h? th?ng ???c cài ??t. 6.3.1.3. Ch?n bàn phím Bàn phím th??ng ???c thi?t k? ?? nh?p các ký t? ??i di?n ngôn ng? riêng. Hãy ch?n m?t b? trí bàn phím thích h?p v?i bàn phím hàng ngày c?a b?n, ho?c ch?n ?i?u t??ng t? n?u không có b? trí trùng. M?t khi cài ??t xong h? th?ng, b?n có kh? n?ng ch?n b? trí bàn phím trong ph?m v? s? ch?n r?ng h?n (ch?y ti?n ích kbdconfig v?i t? cách ng??i ch?, m?t khi cài ??t xong). Hãy di chuy?n vùng tô sáng t?i b? trí bàn phím ?ã mu?n, r?i b?m phím Enter. Dùng các phím m?i tên ?? di chuy?n vùng tô sáng -- chúng n?m t?i cùng m?t v? trí trên m?i b? trí bàn phím ngôn ng? qu?c gia, v?y chúng không ph? thu?c vào c?u hình bàn phím. Bàn phím « ?ã m? r?ng » ('extended') có các phím ch?c n?ng F1 ??n F10 n?m bên trên. 6.3.1.4. Tìm ?nh ISO cài ??t Debian Trong ti?n trình cài ??t b?ng ph??ng pháp hd-media, có th?i ?i?m khi b?n c?n ph?i tìm và g?n k?t ?nh ISO c?a trình cài ??t Debian, ?? l?y các t?p tin cài ??t còn l?i. Thành ph?n iso-scan th?c hi?n chính xác công vi?c này. Tr??c tiên, thành ph?n iso-scan g?n k?t t? ??ng m?i thi?t b? kh?i tin (v.d. phân vùng) ch?a h? th?ng t?p tin ?ã bi?t, r?i tìm ki?m tính liên t?c tên t?p tin nào k?t thúc b?ng .iso (hay .ISO). Ghi chú r?ng vi?c th? ??u tiên quét ch? t?p tin n?m trong th? m?c g?c và l?p ??u c?a th? m?c con (t?c là nó tìm /cái_gì .iso và /data/cái_gì.iso, nh?ng không ph?i /data/tmp/cái_gì.iso). Sau khi tìm ?nh ISO, thành ph?n iso-scan ki?m tra n?i dung c?a nó, ?? quy?t ??nh n?u nó là ?nh ISO Debian h?p l? hay không. N?u có, thì vi?c ?ã xong, còn n?u không thì thành ph?n iso-scan tìm ?nh khác. Trong tr??ng h?p vi?c th? tìm ?nh ISO cài ??t không ph?i là thành công, thành ph?n iso-scan s? h?i n?u b?n mu?n th?c hi?n vi?c tìm ki?m t??ng t?n h?n. Vi?c tìm ki?m ?ó không ph?i ch? tìm trong nh?ng th? m?c lên trên: nó th?t s? ?i qua toàn b? h? th?ng t?p tin. N?u thành ph?n iso-scan không tìm ???c ?nh ISO cài ??t c?a b?n, hãy kh?i ??ng l?i v? h? ?i?u hành ?ã có, r?i ki?m tra xem n?u ?nh có tên ?úng (k?t thúc b?ng .iso), n?u nó n?m trong h? th?ng t?p tin do debian-installer ch?p nh?n, và n?u nó b? h?ng (th?m tra t?ng ki?m checksum). Ng??i dùng UNIX kinh nghi?m có th? làm nh? th?, không c?n kh?i ??ng l?i, b?ng bàn giao ti?p th? hai. 6.3.1.5. C?u hình m?ng Khi b?n vào b??c này, n?u trình cài ??t phát hi?n nhi?u thi?t b? m?ng trong máy tính, nó s? nh?c b?n ch?n thi?t b? nào là giao di?n m?ng chính, t?c là ?i?u b?n mu?n s? d?ng ?? cài ??t. Các giao di?n khác s? không ???c c?u hình vào lúc ?ó. B?n có kh? n?ng c?u hình giao di?n thêm m?t khi cài ??t xong; xem trang h??ng d?n « man » interfaces(5). M?c ??nh là debian-installer th? t? ??ng c?u hình m?ng c?a máy tính b?ng DHCP. Vi?c th?m dò DHCP là thành công thì b?n ?ã làm xong. Th?m dò b? l?i có th? ???c gây ra b?i nhi?u nhân t? khác nhau, t? cáp m?ng ch?a c?m phít ???c, ??n thi?t l?p DHCP c?u hình sai. Ho?c có l? b?n ch?a có trình ph?c v? DHCP ch?y trên m?ng c?c b?. ?? tìm bi?t nguyên nhân, hãy ki?m tra xem các thông ?i?p l?i trên bàn giao ti?p th? t?. Trong b?t k? tr??ng h?p nào, b?n s? ???c h?i n?u b?n mu?n th? l?i ho?c t? thi?t l?p. Trình ph?c v? DHCP ?ôi khi ?áp ?ng r?t ch?m, v?y n?u b?n có ch?c là m?i th? ?n, hãy th? l?i. L?n l??t, ti?n trình t? thi?t l?p m?ng s? h?i b?n m?t s? câu v? m?ng, ??c bi?t v? ??a ch? IP, m?t n? m?ng (netmask), c?ng ra (gateway), các ??a ch? máy ph?c v? tên, và tên máy. H?n n?a, n?u b?n có giao di?n m?ng vô tuy?n, nó s? nh?c b?n nh?p ESSID vô tuy?n và khoá WEP. Hãy ?i?n vào các tr? l?i t? Ph?n 3.3, "Thông tin c?n thi?t". Ghi chú Có vài chi ti?t k? thu?t có th? có ích: ch??ng trình gi? s? là ??a ch? IP trên m?ng là giá tr? VÀ cách m?t ví tr? bit (bitwise AND) c?a ??a ch? IP h? th?ng và m?t n? m?ng. Nó s? ?oán r?ng ??a ch? qu?ng bá là HAY cách m?t v? trí bit (bitwise OR) c?a ??a ch? IP h? th?ng v?i s? ph? ??nh c?a m?t n? m?ng. Nó s? c?ng ?oán c?ng ra. N?u b?n không tìm th?y thông tin trong các tr? l?i này, hãy s? d?ng các s? ?oán c?a h? th?ng -- b?n v?n còn có kh? n?ng thay ??i chúng m?t khi h? th?ng ???c cài ??t, n?u c?n thi?t, b?ng cách ch?nh s?a t?p tin /etc/ network/interfaces. 6.3.2. Phân vùng và ch?n ?i?m l?p Vào th?i ?i?m này, sau khi vi?c phát hi?n ph?n c?ng ?ã ???c th?c hi?n l?n cu?i cùng, debian-installer nên có kh? n?ng ??y ??, ???c tùy ch?nh thích h?p v?i s? c?n c?a ng??i dùng riêng và s?n sàng làm vi?c th?c. Nh? tên ph?n này ng? ý, nh?ng công vi?c chính c?a vài thành ph?n k? ti?p là phân vùng ??a, t?o h? th?ng t?p tin, gán ?i?m l?p và (tùy ch?n) c?u hình v?n ?? r?t liên quan ??n nhau nh? LVM hay thi?t b? RAID. 6.3.2.1. Phân vùng ??a Lúc này nên phân vùng các ??a c?a b?n. N?u b?n ch?a quen v?i công vi?c phân vùng, ho?c ch? mu?n bi?t thêm, xem Ph? l?c C, Phân vùng cho Debian. Tr??c tiên, b?n s? nh?n d?p phân vùng t? ??ng ho?c toàn b? ??a, ho?c s?c ch?a còn r?nh có s?n trên ??a. Ti?n trình này c?ng ???c g?i nh? là phân vùng "?ã h??ng d?n". N?u b?n không mu?n phân vùng t? ??ng, hãy ch?n m?c B?ng tay trong trình ??n. N?u b?n ch?n ti?n trình phân vùng ?ã h??ng d?n, có l? b?n có ba tùy ch?n n?a: t?o phân vùng m?t cách tr?c ti?p trên ??a c?ng (ph??ng pháp truy?n th?ng), ho?c t?o phân vùng b?ng kh? n?ng qu?n lý kh?i tin h?p lý (LVM), ho?c t?o phân vùng b?ng LVM ?ã m?t mã^[7]. Ghi chú Tùy ch?n s? d?ng LVM (?ã m?t mã) có l? không s?n sàng trên m?i ki?n trúc. Khi s? d?ng LVM ho?c LVM ?ã m?t mã, b? cài ??t s? t?o ph?n l?n phân vùng bên trong cùng m?t phân vùng l?n; l?i ích c?a ph??ng pháp này là các phân vùng bên trong phân vùng l?n này có th? ???c thay ??i kích c? h?i d? dàng v? sau. Trong tr??ng h?p LVM ?ã m?t mã, phân vùng l?n s? không có kh? n?ng ??c n?u ng??i dùng không có c?m t? khoá ??c bi?t, thì cung c?p b?o m?t thêm cho d? li?u (riêng) c?a b?n. Khi s? d?ng LVM ?ã m?t mã, b? cài ??t s? c?ng t? ??ng xoá ??a b?ng cách ghi d? li?u ng?u nhiên vào nó. Vi?c này c?i ti?n thêm b?o m?t (vì nó t?o tr??ng h?p không th? tìm bi?t ph?n ??a nào ho?t ??ng và ??m b?o m?i v?t c?a b?n cài ??t tr??c ?ã ???c xoá hoàn toàn), nh?ng có th? kéo dài m?t lát ph? thu?c vào kích c? c?a ??a. Ghi chú N?u b?n ch?n ti?n trình phân vùng ?ã h??ng d?n b?ng LVM ho?c LVM ?ã m?t mã, m?t s? thay ??i trong b?ng phân vùng s? c?n ph?i ???c ghi vào ??a ?ã ch?n trong khi LVM ???c thi?t l?p. Các thay ??i này có k?t qu? là xoá h?t d? li?u n?m trên ??a c?ng ?ã ch?n, và b?n không th? h?y b??c này. Tuy niên, b? cài ??t s? nh?c b?n xác nh?n các thay ??i này tr??c khi ghi vào ??a. N?u b?n ch?n ti?n trình phân vùng ?ã h??ng d?n (ho?c truy?n th?ng ho?c b?ng LVM (?ã m?t mã)) cho toàn b? ??a, tr??c tiên b?n s? ???c nh?c ch?n ??a b?n mu?n s? d?ng. Hãy ki?m tra xem t?t c? các ??a ???c li?t kê và, n?u b?n có vài ??a, xem b?n ?ã ch?n ?i?u ?úng. Th? t? danh sách có th? khác v?i th? t? b?n th??ng xem. Kích c? c?a ??a có th? giúp ?? b?n nh?n di?n m?i ?i?u. M?i d? li?u n?m trên ??a b?n ch?n s? cu?i cùng b? m?t hoàn toàn, nh?ng b?n s? luôn luôn ???c nh?c xác nh?n thay ??i nào tr??c khi ghi vào ??a. N?u b?n ?ã ch?n ph??ng pháp phân vùng truy?n th?ng, b?n s? có kh? n?ng h?y b??c thay ??i nào ?úng ??n k?t thúc; còn khi s? d?ng LVM (?ã m?t mã), không có. Sau ?ó, b?n có kh? n?ng ch?n trong nh?ng gi?n ?? ???c li?t kê trong b?ng bên d??i. M?i gi?n ?? có thu?n và ch?ng, m?t s? ?i?u này ???c th?o lu?n trong Ph? l?c C, Phân vùng cho Debian. N?u b?n ch?a ch?c, hãy ch?n gi?n ?? th? nh?t. Ghi nh? r?ng ti?n trình phân vùng ?ã h??ng d?n c?n thi?t m?t s?c ch?a còn r?nh t?i thi?u ?? thao tác. N?u b?n không gán cho nó ít nh?t kho?ng 1 GB s?c ch?a (ph? thu?c vào gi?n ?? ?ã ch?n), ti?n trình phân vùng ?ã h??ng d?n s? không thành công. +-----------------------------------------------------------------------------+ | B? trí phân vùng | Ch? t?i | Phân vùng ?ã t?o | | | thi?u | | |------------------------------------+----------+-----------------------------| |M?i t?p tin trên m?t phân vùng |600MB |/, trao ??i | |------------------------------------+----------+-----------------------------| |Phân vùng /home riêng |500MB |/, /home, trao ??i | |------------------------------------+----------+-----------------------------| |Các phân vùng /home, /usr, /var, và |1GB |/, /home, /usr, /var, /tmp, | |/tmp riêng | |trao ??i | +-----------------------------------------------------------------------------+ N?u b?n ch?n ti?n trình phân vùng ?ã h??ng d?n b?ng LVM (?ã m?t mã), b? cài ??t s? c?ng t?o m?t phân vùng /boot riêng. Các phân vùng khác, tr? phân vùng trao ??i, s? ???c t?o bên trong phân vùng LVM. Sau khi b?n ch?n b? trí, màn hình k? ti?p s? hi?n th? b?ng phân vùng m?i, g?m có thông tin v? tr?ng thái ki?u ??nh d?ng và g?n k?t c?a m?i phân vùng. Danh sách các phân vùng có th? hình nh? : IDE1 master (hda) - 6.4 GB WDC AC36400L #1 primary 16.4 MB B f ext2 /boot #2 primary 551.0 MB swap swap #3 primary 5.8 GB ntfs pri/log 8.2 MB FREE SPACE IDE1 slave (hdb) - 80.0 GB ST380021A #1 primary 15.9 MB ext3 #2 primary 996.0 MB fat16 #3 primary 3.9 GB xfs /home #5 logical 6.0 GB f ext3 / #6 logical 1.0 GB f ext3 /var #7 logical 498.8 MB ext3 #8 logical 551.5 MB swap swap #9 logical 65.8 GB ext2 [primary=chính; swap=trao ??i; FREE SPACE=s?c ch?a còn r?nh; logical=h?p lý (không ph?i v?t lý)] M?u này hi?n th? hai ??a c?ng ki?u IDE ???c chia ra vài phân vùng; ??a th? nh?t có s?c ch?a còn r?nh. M?i dòng phân vùng có d?ng: s? hi?u phân vùng, ki?u nó, kích c? nó, c? tùy ch?n nào, h? th?ng t?p tin, ?i?m láp (n?u có). Ghi chú : thi?t l?p riêng này không th? ???c t?o khi dùng kh? n?ng phân vùng ?ã h??ng d?n, nh?ng nó có ph?i hi?n th? tr??ng h?p khác có th? ???c ??t khi t? phân vùng. ? ?ây k?t thúc ti?n trình phân vùng ?ã h??ng d?n. N?u b?n th?y b?ng phân vùng ?ã t?o ra là ?n ??nh, sau ?ó b?n có kh? n?ng ch?n m?c Phân vùng xong và ghi các thay ??i vào ??a trong trình ??n, ?? th?c hi?n b?ng phân vùng m?i (nh? ???c di?n t? t?i cu?i ph?n này). Còn n?u b?n ch?a th?a chí, b?n có th? ch?n m?c H?y các b??c thay ??i phân vùng ?? chay l?i ti?n trình phân vùng ?ã h??ng d?n, ho?c s?a ??i các thay ??i ?ã ?? ngh? (nh? ???c di?n t? bên d??i) cho vi?c t? phân vùng. M?t màn hình t??ng t? v?i ?i?u ???c hi?n th? ?úng trên ?ây s? ???c hi?n th? n?u b?n ch?n t? phân vùng, tr? là b?ng phân vùng ?ã có s? ???c di?n t?, không có ?i?m l?p. Ph?n còn l?i c?a ti?t ?o?n này s? di?n t? cách t? thi?t l?p b?ng phân vùng và cách s? d?ng phân vùng cho h? th?ng Debian m?i. N?u b?n ch?n m?t ??a r?ng không có phân vùng, c?ng không có s?c ch?a r?nh, b?n s? ???c nh?c t?o m?t b?ng phân vùng m?i (c?n thi?t ?? t?o phân vùng m?i). Sau ?ó, m?t dòng m?i tên "CH? R?NG" nên xu?t hi?n trong b?ng, bên d??i tên ??a ?ã ch?n. N?u b?n ch?n m?t ph?n s?c ch?a còn r?nh, b?n s? có d?p t?o m?t phân vùng m?i. Ti?n trình s? h?i vài câu v? kích c?, ki?u (chính hay h?p lý) và v? trí (??u hay cu?i c?a s?c ch?a còn r?nh) c?a phân vùng m?i này. Sau ?ó, b?n s? xem toàn c?nh chi ti?t v? phân vùng m?i. Thi?t l?p chính là Dùng làm:, mà quy?t ??nh n?u phân vùng s? ch?a h? th?ng t?p tin, ???c dùng nh? là vùng trao ??i, RAID ph?n m?m, LVM, h? th?ng t?p tin ?ã m?t mã, ho?c không ???c dùng b?ng cách nào c?. Các thi?t l?p khác g?m ?i?m l?p, các tùy ch?n l?p, c? kh? n?ng kh?i ??ng; nh?ng thi?t l?p ???c hi?n th? ph? thu?c vào m?c ?ích c?a phân vùng. N?u b?n không thích nh?ng giá tr? m?c ??nh ??nh s?n, ch?nh s?a nhé. Ch?ng h?n, b?ng cách ch?n tùy ch?n Dùng làm:, b?n có kh? n?ng ch?n h? th?ng t?p tin khác cho phân vùng này, g?m tùy ch?n dùng phân vùng cho vùng trao ??i, RAID ph?n m?m, LVM, ho?c không dùng nó b?ng cách nào c?. M?t tính n?ng ??p khác là kh? n?ng sao chép d? li?u t? phân vùng t?n t?i sang ?i?u m?i. Khi phân vùng m?i ?n th?a, hãy ch?n Phân vùng ?ã ???c thi?t l?p r?i ti?n trình s? tr? v? màn hình chính c?a partman . Mu?n s?a ??i phân vùng này thì ??n gi?n hãy ch?n phân vùng, vi?c ?ó hi?n th? trình ??n c?u hình phân vùng. ?ây là cùng m?t màn hình v?i ?i?u cho kh? n?ng t?o phân vùng m?i, vì th? b?n có th? s?a ??i cùng nh?ng tùy ch?n. B?n c?ng có kh? n?ng thay ??i kích c? c?a phân vùng b?ng cách ch?n m?c hi?n th? kích c? phân vùng. Nh?ng h? th?ng t?p tin ???c bi?t là ho?t ??ng ???c trong tr??ng h?p này là ít nh?t fat16, fat32, ext2, ext3 và vùng trao ??i. Trình ??n này c?ng cho b?n có kh? n?ng xoá phân vùng. Hãy ki?m tra xem b?n ?ã t?o ít nh?t hai phân vùng: m?t ?i?u cho h? th?ng t?p tin g?c (mà ph?i ???c g?n k?t nh? là /) và ?i?u khác cho b? nh? trao ??i. N?u b?n quên g?n k?t h? th?ng t?p tin g?c, ch??ng trình partman s? không cho phép b?n ti?p t?c, cho ??n khi b?n s?a tr??ng h?p này. Các kh? n?ng c?a ch??ng trình partman có th? ???c kéo dài b?ng mô-?un cài ??t, ph? thu?c vào ki?n trúc c?a h? th?ng b?n. Vì v?y n?u b?n không th? xem m?i tính n?ng ?ã di?n t?, hãy ki?m tra xem n?u b?n ?ã t?i m?i mô-?un c?n thi?t ch?a (v.d. partman-ext3, partman-xfs, hay partman-lvm). Sau khi b?n th?y tr??ng h?p phân vùng là ?n th?a, hãy ch?n Phân vùng xong và ghi các thay ??i vào ??a trong trình ??n phân vùng. B?n s? xem b?n tóm t?t các thay ??i trên ??a, và ???c nh?c xác nh?n các h? th?ng t?p tin nên ???c t?o nh? ???c yêu c?u. 6.3.2.2. C?u hình thi?t b? ?a ??a (RAID ph?n m?m) N?u b?n có nhi?u ??a c?ng^[8] n?m trong máy tính c?a mình, b?n có th? s? d?ng ti?n ích mdcfg ?? thi?t l?p các ??a ?ó ?? làm hi?u su?t t?t h?n và/hay duy trì d? li?u tin cây h?n. K?t qu? ???c g?i là Thi?t B? ?a ??a (hay theo bi?n th? ph? bi?n nh?t, RAID ph?n m?m). Thi?t b? ?a ??a là c? b?n m?t b? phân vùng n?m trên nhi?u ??a khác nhau, ???c k?t h?p v?i nhau ?? t?o m?t thi?t b? h?p lý. Vì v?y thi?t b? này có th? ???c dùng nh? m?t phân vùng chu?n (t?c là trong ch??ng trình partman b?n có th? ??nh d?ng nó, gán ?i?m l?p v.v.). L?i ích ???c nh?n ph? thu?c vào ki?u thi?t b? ?a ?ích b?n ?ang t?o. HI?n th?i có h? tr? : RAID0 ???c thi?t k? chính cho hi?u su?t t?t. RAID0 chia tách các d? li?u ???c g?i ??n ra nhi?u lát r?i phân ph?i chúng m?t cách b?ng nhau ra m?i ??a n?m trong m?ng ?ó. C?u trúc này có th? t?ng t?c ?? c?a thao tác ??c/ghi, nh?ng mà khi ??a nào h?ng hóc, b?n s? m?t t?t c? (ph?n thông tin v?n còn n?m trên [nh?ng] ??a ho?t ??ng ???c, nh?ng ph?n khác ?ã n?m trên ??a m?i h?ng hóc). Cách s? d?ng ?i?n hình RAID0 là m?t phân vùng riêng ?? so?n th?o ?nh ??ng. RAID1 thích h?p v?i thi?t l?p gán ?u tiên cao nh?t cho s? ?áng tin c?y. Nó g?m có vài (th??ng là hai) phân vùng cùng kích c? mà m?i phân vùng ch?a chính xác cùng d? li?u. Tr??ng h?p này có ba k?t qu? chính: 1. n?u ??a nào h?ng hóc, b?n v?n còn có cùng d? li?u ???c nhân ?ôi trên các ??a còn l?i; 2. b?n có th? s? d?ng ch? m?t phân s? c?a s?c ch?a s?n sàng (chính xác h?n, nó là kích c? c?a phân vùng nh? nh?t trong RAID ?ó); 3. các vi?c ??c t?p tin ???c chia b?ng nhau ra các ??a khác nhau, mà có th? t?ng hi?u su?t trên máy ph?c v?, nh? máy ph?c v? t?p tin mà th??ng ph?i th?c hi?n nhi?u vi?c ??c ??a h?n vi?c ghi. Tùy ch?n m?ng có th? g?m m?t ??a thêm s? thay th? ??a m?i h?ng hóc trong tr??ng h?p ?ó. RAID5 là tho? hi?p h?u ích t?c ??, s? ?áng tin c?y và s? th?a d? li?u. RAID5 chia tách t?t c? các d? li?u ???c g?i ??n ra nhi?u lát r?i phân ph?i b?ng nhau ra c? ??a tr? m?t (t??ng t? v?i RAID0). Không nh? RAID0, RAID5 c?ng tính thông tin ch?n l?, mà ???c ghi vào ??a còn l?i. ??a tính ch?n l? không ph?i t?nh (có ph?i thì RAID4): nó thay ??i theo ??nh k?, vì th? thông tin tính ch?n l? ???c phân ph?i b?ng nhau trên m?i ??a. Khi ??a nào h?ng hóc, ph?n thông tin b? thi?u có th? ???c tính t? d? li?u còn l?i và tính ch?n l? c?a nó. RAID5 ph?i g?m có ít nh?t ba phân vùng ho?t ??ng. Tùy ch?n m?ng có m?t ??a thêm s? thay th? ??a m?i h?ng hóc. Nh? b?n th?y ???c, RAID5 có ?? ?áng tin cây t??ng t? v?i RAID1 còn ??t ???c ít s? th?a h?n. M?t khác, có l? nó ch?y ít ch?m trong thao tác ghi h?n RAID0 do vi?c tính thông tin ch?n l?. ?? tóm t?t: +-----------------------------------------------------------------------------+ | |Thi?t b?|Thi?t b?|V?n còn ho?t ??ng | | |Ki?u | t?i |ph? tùng| sau khi ??a th?t | Ch? s?n sàng | | | thi?u | | b?i ? | | |-----+--------+--------+------------------+----------------------------------| |RAID0|2 |không |không |Kích c? c?a phân vùng nh? nh?t | | | | | |???c nhân s? thi?t b? trong RAID | |-----+--------+--------+------------------+----------------------------------| |RAID1|2 |tùy ch?n|có |Kích c? c?a phân vùng nh? nh?t | | | | | |trong RAID | |-----+--------+--------+------------------+----------------------------------| | | | | |Kích c? c?a phân vùng nh? nh?t | |RAID5|3 |tùy ch?n|có |???c nh?n (s? thi?t b? trong RAID | | | | | |tr? m?t) | +-----------------------------------------------------------------------------+ Mu?n bi?t thêm v? RAID ki?u ph?n m?m, hãy xem tài li?u RAID ph?n m?m Th? Nào Software RAID HOWTO. ?? t?o m?t thi?t b? ?a ??a, b?n c?n ph?i chu?n b? b?ng cách ?ánh d?u các phân vùng ?ã mu?n. (Làm nh? th? trong trình partman, trong trình ??n Thi?t l?p phân vùng n?i b?n nên ch?n m?c Dùng làm:->kh?i tin v?t lý cho RAID.) C?nh báo Kh? n?ng h? tr? thi?t b? ?a ??a v?a ???c thêm vào trình cài ??t. Có l? b?n s? g?p v?n ?? v?i m?t s? l?p RAID và cùng v?i m?t s? b? t?i kh?i ??ng n?u b?n c? g?ng s? d?ng thi?t b? ?a ??a là h? th?ng t?p tin g?c (/). Có l? ng??i dùng giàu kinh nghi?m có kh? n?ng ch?nh s?a m?t s? v?n ?? nh? th? b?ng cách t? th?c hi?n m?t s? b??c c?u hình hay cài ??t trong h? v?. Sau ?ó, b?n nên ch?n m?c C?u hình RAID ph?n m?m trong trình ??n partman chính. (Trình ??n này s? xu?t hi?n ch? sau khi b?n ?ánh d?u ít nh?t m?t phân vùng s? ???c dùng là kh?i tin v?t lý cho RAID.) Trên màn hình th? nh?t c?a ti?n ích mdcfg, ??n gi?n hãy ch?n m?c T?o thi?t b? ?a ??a (MD). B?n s? xem danh sách các thi?t b? ?a ??a ???c h? tr?, trong ?ó b?n nên ch?n m?t thi?t b? (v.d. RAID1). K?t qu? ph? thu?c vào ki?u thi?t b? ?a ??a b?n ?ã ch?n. * RAID0 là ??n gi?n -- b?n s? xem danh sách các phân vùng RAID s?n sàng, và công vi?c duy nh?t c?a b?n là vi?c ch?n nh?ng phân vùng s? t?o thành thi?t b? ?a ??a. * RAID1 là ph?c t?p h?n m?t chút. Tr??c tiên, b?n s? ???c nh?c nh?p s? thi?t b? ho?t ??ng, và s? thi?t b? ph? tùng s? t?o thành thi?t b? ?a ??a. Sau ?ó, trong danh sách các phân vùng RAID s?n sàng, b?n c?n ph?i ch?n nh?ng phân vùng s? là ho?t ??ng, và nh?ng phân vùng s? là ph? tùng. S? ??m phân vùng ?ã ch?n ph?i b?ng s? ???c cung c?p vài giây tr??c. ??ng lo l?ng: n?u b?n làm l?i, ch?n s? phân vùng khác, debian-installer s? không cho phép b?n ti?p t?c cho ??n khi b?n s?a v?n ??. * RAID5 có th? t?c thi?t l?p t??ng t? v?i RAID1, tr? b?n c?n ph?i s? d?ng ít nh?t ba phân vùng ho?t ??ng. R?t có th? s? d?ng ??ng th?i vài ki?u thi?t b? ?a ??a (MD). Ch?ng h?n, n?u b?n có ba ??a c?ng 200 GB c? dành cho thi?t b? ?a ??a, m?i ??a ch?a hai phân vùng 100 GB, trong tr??ng h?p này b?n có kh? n?ng k?t h?p phân vùng th? nh?t trên c? ba ??a c?ng ?? t?o RAID0 (phân vùng so?n th?o ?nh ??ng 300 GB nhanh) và s? d?ng ba phân vùng khác (2 ho?t ??ng và 1 ph? tùng) nh? là RAID1 (phân vùng 100 GB h?i ?áng tin c?y cho /home). Sau khi b?n thi?t l?p ???c các thi?t b? ?a ??a, b?n có th? K?t thúc ti?n ích mdcfg ?? lùi l?i v? trình partman, ?? t?o h? th?ng t?p tin trên các thi?t b? ?a ??a m?i, và gán cho chúng nh?ng thu?c tính th??ng nh? ?i?m l?p. 6.3.2.3. C?u hình B? Qu?n lý Kh?i Tin H?p Lý (LVM) N?u b?n làm vi?c v?i máy tính t?i l?p qu?n tr? h? th?ng hay ng??i dùng "c?p cao", ch?c là b?n ?ã xem tr??ng h?p mà phân vùng nào (th??ng ?i?u quan tr?ng nh?t) không có ?? s?c ch?a còn r?nh, còn phân vùng khác nào ???c dùng r?t ít, nên b?n ph?i qu?n lý tr??ng h?p ?ó b?ng cách di chuy?n các th?, t?o liên k?t t??ng tr?ng v.v. ?? tránh tr??ng h?p nh? v?y, b?n có th? s? d?ng B? Qu?n Lý Kh?i Tin H?p Lý (LVM). Nói ??n gi?n, b?ng LVM b?n có th? k?t h?p các phân vùng (kh?i tin v?t lý trong thu?t ng? LVM) ?? t?o m?t ??a ?o (???c g?i nh? là nhóm kh?i tin), mà do ?ó có th? ???c chia cho nhi?u phân vùng ?o (kh?i tin h?p lý). ?i?m có ích là kh?i tin h?p lý (và các nhóm kh?i tin c? s?) có th? chi?u dài qua vài ??a v?t lý. Nh? th? thì khi b?n th?y bi?t c?n thi?t s?c ch?a thêm cho phân vùng /home 160GB c?, b?n có th? thêm ??n gi?n m?t ??a 300GB m?i vào máy tính, n?i l?i nó v?i nhóm kh?i tin t?n t?i, r?i thay ??i kích c? c?a kh?i tin h?p lý ch?a h? th?ng t?p tin /home và thì ??y -- các ng??i dùng l?i có ch? còn r?nh trên phân vùng 460GB ?ã gia h?n. (M?u này là h?i ??n gi?n.) Có thông tin chi ti?t trong tài li?u LVM Th? Nào LVM HOWTO. Ti?n trình thi?t l?p LVM trong debian-installer là h?i ??n gi?n, hoàn toàn ???c h? tr? bên trong partman. ??u tiên, b?n c?n ph?i ?ánh d?u (nh?ng) phân vùng c?n dùng nh? là kh?i tin v?t lý cho LVM.. (Làm nh? th? trong trình ??n Thi?t l?p phân vùng n?i b?n nên ch?n m?c Dùng làm:->kh?i tin v?t lý cho LVM.) Khi b?n tr? v? màn hình partman chính, b?n s? xem m?t tùy ch?n m?i C?u hình B? Qu?n lý Kh?í tin H?p lý. Khi b?n ch?n m?c ?ó, ti?n trình s? nh?c b?n xác nh?n thay ??i nào s?p làm trong b?ng phân vùng, sau ?ó s? hi?n th? trình ??n c?u hình LVM. Bên trên trình ??n có hi?n th? m?t b?n tóm t?t c?u hình LVM. Trình ??n chính nó tùy thu?c ng? c?nh, ch? hi?n th? nh?ng hành ??ng h?p l?. Nh?ng hành ??ng có th? là: * Hi?n th? chi ti?t c?u hình: hi?n th? c?u trúc thi?t b? LVM, các tên và kích c? c?a kh?i tin h?p lý, v.v. * T?o nhóm kh?i tin * T?o kh?i tin h?p l? * Xóa b? nhóm kh?i tin * Xóa b? kh?i tin h?p l? * Kéo dài nhóm kh?i tin * Gi?m nhóm kh?i tin * K?t thúc: tr? v? màn hình partman chính Hãy s? d?ng nh?ng tùy ch?n trong trình ??n ?ó ?? t?o m?t nhóm kh?i tin, r?i t?o các kh?i tin h?p lý bên trong nó. Sau khi b?n lùi l?i v? màn hình partman chính, kh?i tin h?p lý ?ã t?o nào s? ???c hi?n th? ?úng nh? phân vùng chu?n (b?n c?ng nên thao tác nó nh? v?y). 6.3.2.4. C?u hình kh?i tin ???c m?t mã debian-installer cho b?n kh? n?ng thi?t l?p kh?i tin ???c m?t mã. M?i t?p tin b?n ghi vào phân vùng nh? v?y ???c l?u m?t mã ngay vào thi?t b? ?ó. Ch? ng??i dùng nh?p c?m t? m?t kh?u ???c nh?p ?? t?o phân vùng g?c có quy?n truy c?p d? li?u ?ã m?t mã trên nó. Tính n?ng này b?o v? d? li?u nh?y c?m, trong tr??ng h?p máy tính xách tay hay ??a c?ng b? m?t c?p. K? tr?m có th? truy c?p ??a c?ng m?t cách v?t lý, nh?ng mà n?u ta không bi?t c?m t? m?t kh?u ?úng, d? li?u n?m trên ??a c?ng s? hình nh? ký t? ng?u nhiên thôi. Hai phân vùng quan tr?ng nh?t c?n m?t mã là phân vùng chính (ch?a d? li?u riêng c?a b?n) và phiên b?n trao ??i (có th? ch?a d? li?u nh?y c?m trong khi thao tác). T?t nhiên, b?n c?ng có th? m?t mã phân vùng khác. Ch?ng h?n, /var (n?i trình ph?c v? co s? d? li?u, th? tín và in ?n c?t gi? d? li?u) hay /tmp (do ch??ng trình khác nhau dùng ?? c?t gi? t?p tin t?m th?i có th? h?p d?n). M?t s? ng??i riêng có th? mu?n m?t mã toàn b? h? th?ng. Ngo?i l? duy nh?t là phân vùng /boot (kh?i ??ng) mà ph?i còn l?i không ???c m?t mã, vì hi?n th?i không có kh? n?ng t?i h?t nhân t? phân vùng ???c m?t mã. Ghi chú Ghi chú r?ng phân vùng ???c m?t mã có hi?u su?t ít h?n phân vùng không m?t mã, vì d? li?u c?n ph?i ???c gi?i m?t mã hay m?t mã trong m?i vi?c ??c hay ghi. Tác ??ng hi?u su?t ph? thu?c vào t?c ?? c?a CPU, ki?u m?t mã và ?? dài c?a khoá. ?? s? d?ng kh? n?ng m?t mã, b?n c?n ph?i t?o m?t phân vùng m?i b?ng cách ch?n m?t ph?n s?c ch?a còn r?nh trong trình ??n phân vùng chính. Ho?c có th? ch?n m?t phân vùng t?n t?i (v.d. m?t phân vùng chu?n, m?t kh?i tin h?p lý LVM hay m?t kh?i tin RAID). Trong trình ??n Thi?t l?p phân vùng, b?n c?n ch?n m?c kh?i tin v?t lý cho s? m?t mã t?i tùy ch?n Dùng làm:. Trình ??n lúc ?ó thay ??i ?? hi?n th? vài tùy ch?n m?t mã cho phân vùng ?ó. debian-installer h? tr? vài ph??ng pháp m?t mã. Ph??ng pháp m?c ??nh là dm-crypt (???c g?m trong h?t nhân Linux m?i h?n, có kh? n?ng h? tr? kh?i tin v?t lý LVM); ph??ng pháp khác là loop-AES (c? h?n, ???c b?o t?n riêng v?i cây h?t nhân Linux). Khuyên b?n dùng ph??ng pháp m?c ??nh, n?u b?n không b?t bu?c ph?i làm khác. Tr??c tiên, hãy th?y nh?ng tùy ch?n s?n sàng khi b?n ch?n Device-mapper (dm-crypt) là ph??ng pháp m?t mã. Lúc nào c?ng dùng m?c ??nh, khi b?n ch?a ch?c, vì m?i giá tr? m?c ??nh ?ã ???c ch?n c?n th?n tùy theo b?o m?t. M?t mã: aes Tùy ch?n này cho b?n kh? n?ng ch?n thu?t toán m?t mã (cipher) s? ???c dùng ?? m?t mã d? li?u n?m trên phân vùng ?ó. debian-installer hi?n th?i h? tr? nh?ng thu?t toán m?t mã kh?i này: aes, blowfish, serpent, twofish. Kh? n?ng c?a m?i thu?t toán ? ngo?i ph?m v? c?a tài li?u này, nh?ng mà thông tin có thê giúp ?? b?n quy?t ??nh là trong n?m 2000, AES ???c ch?n b?i Vi?n Tiêu Chu?n và K? Thu?t Qu?c Gia M? (American National Institute of Standards and Technology) là thu?t toán m?t mã tiêu chu?n ?? b?o v? thông tin nh?y c?m trong th? k? th? hai m??i m?t. Dài khoá:256 ? ?ây b?n có kh? n?ng xác ??nh ?? dài c?a khoá m?t mã. Khoá dài h?n th??ng m?t mã m?nh h?n. M?t khác, khoá dài h?n th??ng c?ng gi?m hi?u su?t. Nh?ng ?? dài khoá s?n sàng ph? thu?c vào thu?t toán m?t mã. Thu?t toán IV: cbc-essiv:sha256 Thu?t toán Véc-t? s? kh?i hay IV ???c dùng khi m?t mã ?? ??m b?o vi?c áp d?ng thu?t toán cho cùng m?t ?o?n thô v?i cùng m?t khoá s? luôn luôn t?o ?o?n m?t mã duy nh?t. M?c ?ích là ch?n ng??i t?n công suy lu?n thông tin nào ra m?u x?y ra nhi?u l?n trong d? li?u ?ã m?t mã. Trong nh?ng xen k? ???c cung c?p, cbc-essiv:sha256 hi?n th?i khó nh?t b? t?n công b?ng cách ???c bi?t. Hãy dùng xen k? khác ch? khi b?n c?n ph?i ch?c là t??ng thích v?i h? th?ng ???c cài ??t tr??c mà không có kh? n?ng dùng thu?t toán m?i h?n. Khoá m?t mã: C?m t? m?t kh?u ? ?ây b?n có th? ch?n ki?u khoá m?t mã cho phân vùng này. C?m t? m?t kh?u Khoá m?t mã s? ???c tính^[9] d?a vào c?m t? m?t kh?u b?n có th? nh?p vào lúc sau trong ti?n trình. Khoá ng?u nhiên M?t khoá m?t mã m?i s? ???c t?o ra t? d? li?u ng?u nhiên khi nào b?n th? l?p phân vùng ???c m?t mã. T?c là khi nào t?t máy tính, n?i dung c?a phân vùng này s? b? m?t khi khoá b? xoá b? ra b? nh?. (T?t nhiên, b?n có th? th? ?oán khoá ?ó, dùng ch??ng trình ?oán, s? t?n công s?c m?nh v? phu, nh?ng mà n?u thu?t toán m?t mã không có s? ?o?n ch?a ???c bi?t, s? t?n công ki?u này không th? thành công trong ??i s?ng c?a b?n.) Khoá ng?u nhiên có ích ??i v?i phân vùng trao ??i, vì b?n không c?n nh? c?m t? m?t kh?u ho?c nh? xoá s?ch thông tin nh?y c?m ra phân vùng trao ??i tr??c khi t?t máy tính. Tuy nhiên, b?n s? c?ng không có kh? n?ng dùng ch?c n?ng "ng?ng ??n ??a" (suspend-to-disk) do h?t nhân Linux m?i h?n cung c?p, vì không th? ph?c h?i d? li?u ???c ng?ng ?ã ???c ghi vào phân vùng trao ??i, khi kh?i ??ng l?i. Xoá b? d? li?u : có Quy?t ??nh n?u n?i dung c?a phân vùng này nên ???c ghi ?è b?ng d? li?u ng?u nhiên tr??c khi thi?t l?p m?t mã. Khuyên b?n dùng tính n?ng này, n?u không thì ng??i t?n công có th? tím bi?t ph?n nào c?a phân vùng ?ang ???c dùng hay không. H?n n?a, tính n?ng này làm cho khó h?n vi?c ph?c h?i d? li?u còn l?i c?a b?n cài ??t tr??c.^[10]. N?u b?n ch?n m?c Encryption method:->Vòng l?p (loop-AES), trình ??n thay ??i ?? cung c?p nh?ng tùy ch?n này: M?t mã: AES256 ??i v?i loop-AES, không gi?ng nh? dm-crypt, k?t h?p nh?ng tùy ch?n v? thu?t toán m?t mã và ?? dài khoá, cho phép b?n ch?n c? hai ?i?u cùng lúc. ?? tìm thông tin thêm, xem nh?ng ti?t ?o?n bên trên di?n t? thu?t toán m?t mã và ?? dài khoá. Khoá m?t mã: T?p tin khoá (GnuPG) ? ?ây b?n có th? ch?n ki?u m?t mã cho phân vùng này. T?p tin khoá (GnuPG) Khoá m?t mã s? ???c t?o ra t? d? li?u ng?u nhiên trong khi cài ??t. H?n n?a, khoá này s? do GnuPG m?t mã, v?y ?? s? d?ng nó, b?n c?n ph?i nh?p c?m t? m?t kh?u ?úng (b?n s? ???c nh?c cung c?p m?t ?i?u vào lúc sau trong ti?n trình). Khoá ng?u nhiên Xem ph?n bên trên di?n t? khoá ng?u nhiên. Xoá b? d? li?u : có Xem ti?t ?o?n bên trên di?n t? cách xoá s?ch d? li?u. Ghi chú Ghi chú r?ng phiên b?n ?? h?a c?a b? cài ??t v?n còn b? h?n ch?, so v?i phiên b?n ki?u v?n b?n. ??i v?i m?t mã, có ngh?a là b?n có kh? n?ng thi?t l?p kh?i tin ch? dùng c?m t? m?t kh?u nh? là khoá m?t mã. Sau khi b?n ch?n nh?ng tham s? thích h?p v?i nh?ng phân vùng ?ã m?t mã, hãy tr? v? trình ??n phân vùng chính. Lúc ?ó, nên có m?t m?c trình ??n m?i: C?u hình kh?i tin ?ã m?t mã. Sau khi ch?n nó, b?n s? ???c nh?c xác nh?n vi?c xoá b? d? li?u n?m trên phân vùng nào ???c ?ánh d?u ?? b? xoá s?ch, c?ng có l? m?t s? hành ??ng khác, nh? vi?c ghi m?t b?ng phân vùng m?i. ??i v?i phân vùng l?n, có th? kéo dài m?t lát. Sau ?ó, b?n s? ???c nh?c nh?p m?t c?m t? m?t kh?u cho phân vùng nào ???c c?u hình ?? s? d?ng nó. C?m t? m?t kh?u t?t: * có ?? dài h?n 8 ký t? (dài h?n là m?nh h?n) * ph?i h?p v?i nhau c? ch? hoa/th??ng, ch? s? và ký t? khác * không ch?a t? nào n?m trong t? ?i?n, hay t? nào liên quan d? ??n b?n (v.d. ngày sinh, s? thích, tên c?a gia ?ình hay b?n bè): không ch?a t? nào ch??ng trình có th? tìm ki?m ho?c ng??i khác có th? ?oán. C?nh báo Tr??c khi nh?p c?m t? m?t kh?u nào, b?n nên ch?c là bàn phím ???c c?u hình ?úng, ?? t?o ra nh?ng ký t? thích h?p. N?u ch?a ch?c, b?n có th? chuy?n ??i sang bàn giao ti?p ?o th? hai, r?i gõ m?t s? ch? t?i d?u nh?c. S? th? ra này ??m b?o b?n s? không b? ng?c nhiên sau này, ch?ng h?n b?ng cách th? nh?p c?m t? m?t kh?u b?ng b? trí bàn phím ti?ng Vi?t, khi b?n ?ã s? d?ng b? trí ti?ng Anh (hay b? trí ti?ng Vi?t khác) ?? nh?p c?m t? m?t kh?u g?c trong khi cài ??t. Có l? b?n ?ã chuy?n ??i sang b? trí khác vào lúc nào trong ti?n trình cài ??t, ho?c b? trí th??ng dùng ch?a ???c thi?t l?p khi b?n nh?p c?m t? m?t kh?u cho h? th?ng t?p tin g?c. Khuyên b?n luôn luôn ki?m tra xem b? trí bàn phím nào ???c dùng, tr??c khi nh?p m?t kh?u ki?u nào. N?u b?n ?ã ch?n dùng ph??ng pháp khác v?i c?m t? m?t kh?u ?? t?o nh?ng khoá m?t mã, chúng s? ???c t?o ra vào lúc này. Vì h?t nhân có l? ch?a t?p h?p ?? d? li?u ng?u nhiên trong giai ?o?n cài ??t s?m này, ti?n trình này có th? m?t nhi?u th?i gian. B?n có th? t?ng t?c ?? b?ng cách t?o ra d? li?u ng?u nhiên: v.d. b?m phím ng?u nhiên, ho?c chuy?n ??i sang trình bao trên bàn giao ti?p ?o th? nh?t r?i t?o ra giao thông trên m?ng và ??a (t?i v? t?p tin, n?p t?p tin l?n vào / dev/null). Ti?n trình này ???c l?p l?i cho m?i phân vùng c?n m?t mã. Sau khi tr? v? trình ??n phân vùng chính, b?n se xem m?i kh?i tin ?ã m?t mã nh? là phân vùng thêm có th? ???c c?u hình b?ng cùng m?t cách v?i phân vùng chu?n. M?u theo ?ây hi?n th? hai kh?i tin khác nhau : ?i?u th? nh?t ???c m?t mã b?ng dm-crypt, ?i?u th? hai b?ng loop-AES. Encrypted volume (sda2_crypt) - 115.1 GB Linux device-mapper #1 115.1 GB F ext3 Loopback (loop0) - 515.2 MB AES256 keyfile #1 515.2 MB F ext3 Bay gi? là gi?i ?o?n gán ?i?m l?p cho m?i kh?i tin, và tùy ch?n thay ??i các ki?u h? th?ng n?u giá tr? m?c ??nh ch?a thích h?p. Hãy ghi l?u nh?ng d?u nh?n di?n n?m trong d?u ngo?c (sda2_crypt và loop0 trong tr??ng h?p này), và ?i?m l?p b?n ?ã gán cho m?i kh?i tin ?ã m?t mã. B?n s? c?n bi?t thông tin này vào lúc sau, khi kh?i ??ng h? th?ng m?i. Nh?ng s? khác nhau gi?a ti?n trình kh?i ??ng chu?n và ti?n trình kh?i ??ng v?i kh? n?ng m?t mã s? ???c di?n t? sau này trong Ph?n 7.2, "G?n k?t kh?i tin ?ã m?t mã". M?t khi b?n th?y s? ?? phân vùng là ?n tho?, hãy ti?p t?c cài ??t. 6.3.3. Thi?t l?p H? th?ng Sau khi phân vùng, trình cài ??t h?i vài câu thêm s? ???c dùng ?? thi?t l?p h? th?ng nó s?p cài ??t. 6.3.3.1. C?u hình Múi gi? C?c b? Ph? thu?c vào ??a ?i?m ???c ch?n t?i ??u c?a ti?n trình cài ??t, b?n có th? xem danh sách các múi gi? thích h?p v?i ??a ?i?m ?ó. N?u ch? b?n ch? có m?t múi gi?, trình cài ??t s? không h?i gì và h? th?ng s? gi? s? múi gi? ?ó. 6.3.3.2. C?u hình ??ng h? Có l? trình cài ??t s? h?i b?n n?u ??ng h? c?a máy tính ???c ??t thành th?i gian th? gi?i (UTC) không. Bình th??ng trình ?ó tránh h?i câu này, n?u có th?, và c? g?ng tính bi?t n?u ??ng h? ???c ??t thành th?i gian th? gi?i (UTC) d?a vào th? nh? h? ?i?u hành khác ?ã ???c cài ??t. Trong ch? ?? nhà chuyên môn, b?n luôn luôn có kh? n?ng ch?n n?u ??ng h? c?a máy tính ???c ??t thành th?i gian th? gi?i (UTC) không. H? th?ng (c?ng) ch?y DOS hay Windows th??ng ???c ??t thành gi? c?c b?. N?u b?n mu?n kh?i ??ng ?ôi, hãy ch?n gi? c?c b? h?n GMT (hay UTC). Ghi chú r?ng trình cài ??t hi?n th?i không cho phép b?n th?t ??t gi? trong ??ng h? c?a máy tính. B?n có th? ??t ??ng h? thành gi? hi?n th?i sau khi cài ??t, n?u nó không ?úng, hay n?u nó ch?a ???c ??t thành gi? UTC. 6.3.3.3. Thi?t l?p Ng??i và M?t kh?u 6.3.3.3.1. ??t m?t kh?u ch? Tài kho?n ch? (root) c?ng ???c g?i là siêu ng??i dùng; nó là cách ??ng nh?p mà ?i qua toàn b? s? b?o v? b?o m?t trên máy tính. Tài kho?n ch? nên ???c dùng ch? ?? qu?n tr? h? th?ng, và trong th?i l??ng càng ng?n càng có th?. M?i m?t kh?u b?n t?o ph?i ch?a ít nh?t 6 ký t? (nhi?u h?n là m?nh h?n), g?m ch? c? hoa l?n th??ng, cùng v?i ký t? ch?m câu. Hãy r?t c?n th?n khi ??t m?t kh?u ch? (root) vì tài kho?n ?ó có nhi?u quy?n quan tr?ng. B?n nên tránh ch?n t? n?m trong b?t k? t? ?i?n hay thông tin cá nhân có th? ???c ?oán. N?u ng??i nào xin m?t kh?u ch? c?a b?n, hãy r?t c?n th?n. Bình th??ng, ??ng cho ai bi?t m?t kh?u ch?, tr? b?n qu?n lý máy có nhi?u qu?n tr? h? th?ng. 6.3.3.3.2. T?o ng??i dùng chu?n H? th?ng s? h?i n?u b?n mu?n t?o m?t tài kho?n ng??i dùng chu?n t?i ?i?m th?i này. Tài kho?n này nên là s? ??ng nh?p cá nhân chính c?a b?n. B?n không nên dùng tài kho?n ng??i ch? ?? làm vi?c hàng ngày hay nh? là s? ??ng nh?p cá nhân. T?i sao không? M?t lý do là ?? tránh s? d?ng các quy?n c?a ng??i ch?, vì các quy?n này làm cho r?t d? dàng làm h?i không th? s?a ch?a. M?t lý do khác là b?n có th? b? m?c m?u ch?y ch??ng trình Trojan mà nh? d?p các quy?n c?a siêu ng??i dùng ?? h?i th?m s? b?o m?t c?a h? th?ng b?n m?t cách bí m?t. B?t k? cu?n sách t?t v? cách qu?n lý h? th?ng UNIX s? di?n t? ch? ?? này b?ng chi ti?t: ?? ngh? b?n ??c nó n?u b?n ch?a quen v?i v?n ?? này. Tr??c tiên, b?n s? ???c nh?c nh?p h? tên c?a ng??i dùng. Sau ?ó, b?n c?n nh?p tên c?a tài kho?n ng??i dùng, nh? tên c?a b?n hay tên riêng khác nào (tên c?a b?n là giá tr? m?c ??nh). Cu?i cùng, b?n nên nh?p m?t kh?u dành cho tài kho?n này. N?u t?i b?t k? ?i?m th?i sau khi cài ??t, b?n mu?n t?o tài kho?n thêm, hãy s? d?ng l?nh adduser (thêm ng??i dùng). 6.3.4. Cài ??t H? th?ng C? b?n M?c dù giai ?o?n này là ??n gi?n nh?t, nó chi?m m?t ph?n ?áng k? c?a ti?n trình cài ??t vì nó t?i v?, th?m tra và gi?i nén toàn b? h? th?ng c? b?n. N?u máy tính hay s? k?t n?i m?ng c?a b?n có ch?y ch?m, giai ?o?n này có th? kéo dài m?t lát. Trong khi cài ??t h? th?ng c? b?n, các thông ?i?p v? cách gi?i nén gói và thi?t l?p ???c chuy?n ti?p t?i thi?t b? cu?i tty4. Có th? truy c?p nó b?ng cách b?m t? h?p phím Alt trái-F4, và lùi l?i v? ti?n trình cài ??t chính b?ng Alt trái- F1. Các thông ?i?p ki?u gi?i nén/thi?t l?p ???c t?o ra trong gi?i ?o?n này c?ng ???c l?u vào b?n ghi h? th?ng /var/log/syslog. B?n v?n có kh? n?ng ki?m tra nh?ng thông ?i?p ? ?ó n?u ti?n trình cài ??t ???c ch?y qua bàn giao ti?p n?i ti?p. Trong khi cài ??t c? b?n, m?t h?t nhân Linux s? ???c cài ??t. T?i ?u tiên m?c ??nh, trình cài ??t s? ch?n cho b?n h?t nhân kh?p t?t nh?t ph?n c?ng c?a b?n. Trong ch? ?? ?u tiên th?p h?n, b?n có kh? n?ng ch?n trong danh sách các h?t nhân có s?n. 6.3.5. Cài ??t ph?n m?m thêm Sau khi cài ??t h? th?ng c? b?n, b?n có m?t h? th?ng có ích nh?ng còn b? h?n ch?. Ph?n l?n ng??i dùng s? mu?n cài ??t ph?n m?m thêm vào h? th?ng, ?? ?i?u h??ng tinh nó ?? t??ng thích v?i nh?ng nhu c?u c?a h?, và b? cài ??t cho kh? n?ng ?ó. B??c này có th? m?t ngay c? lâu h?n vi?c cài ??t h? th?ng c? b?n n?u máy tính hay m?ng ch?y ch?m. 6.3.5.1. C?u hình apt M?t c?a nh?ng công c? dùng ?? cài ??t gói vào h? th?ng Debian GNU/Linux là m?t ch??ng trình tên apt-get, thu?c v? gói apt^[11]. C?ng có giao di?n qu?n lý gói nh? aptitude và synaptic. Khuyên ng??i dùng (nh?t là ng??i dùng m?i) s? d?ng giao di?n nh? th?, vì nó h?p nh?t m?t s? tính n?ng thêm trong giao di?n ??p và d? dùng. aptitude ??c bi?t là ti?n ích qu?n lý gói khuy?n khích. Ch??ng trình apt ph?i ???c c?u hình ?? bi?t n?i nên l?y gói. Trình cài ??t làm t? ??ng ph?n chính c?a công vi?c này, d?a vào thông tin ?ã bi?t v? v?t ch?a trình cài ??t. K?t qu? c?a vi?c c?u hình này ???c ghi vào t?p tin /etc/apt/ sources.list, và b?n có th? xem l?i nó và s?a ??i nó sau khi cài ??t xong. 6.3.5.2. L?a ch?n và Cài ??t Ph?n m?m Trong ti?n trình cài ??t, b?n có d?p ch?n ph?n m?m thêm c?n cài ??t. H?n là ch?n m?i gói ph?n m?m riêng trong 17850 gói s?n sàng, giai ?o?n này c?a ti?n trình cài ??t t?p trung vào công vi?c ch?n và cài ??t t?p h?p ph?n m?m ??nh s?n ?? thi?t l?p nhanh máy tính c?a b?n ?? th?c hi?n nhi?u tác v? khác nhau. V?y b?n có kh? n?ng ch?n công vi?c vào lúc tr??c, r?i thêm gói riêng v? sau. M?i công vi?c ??i di?n vi?c ??c bi?t b?n mu?n làm b?ng máy tính, nh? "môi tr??ng làm vi?c", "trình ph?c v? M?ng", hay "trình ph?c v? in"^[12]. Ph?n D.2, "S?c ch?a trên ??a c?n thi?t cho công vi?c" xác ??nh s?c ch?a c?n thi?t cho các công vi?c có s?n. M?t s? công vi?c riêng có th? ???c ch?n s?n, d?a vào các ??c tính c?a máy tính vào ?ó b?n cài ??t h? th?ng. Không ??ng ý v?i các công vi?c ch?n s?n thì có kh? n?ng b? ch?n ?i?u nào. T?i ?i?m th?i này, b?n v?n còn có th? ch?n không cài ??t gì c?. Ghi chú Công vi?c "môi tr??ng làm vi?c" s? cài ??t môi tr??ng làm vi?c GNOME. Nh?ng tùy ch?n ???c cung c?p b?i ti?n trình cài ??t hi?n th?i không cho phép ng??i dùng ch?n môi tr??ng làm vi?c khác (v.d. KDE, Xfce). V?n còn có th? cài ??t KDE trong ti?n trình cài ??t, dùng kh? n?ng chèn s?n (xem Ph?n B.4.11, "Ch?n gói ph?n m?m"), ho?c b?ng cách thêm tasks="standard, kde-desktop" ? d?u nh?c kh?i ??ng khi kh?i ch?y trình cài ??t. Tuy nhiên, vi?c này s? ch? ho?t ??ng ???c n?u nh?ng gói c?n thi?t cho KDE th?c s? s?n sàng. N?u b?n cài ??t t? ?nh ??a CD ??y ??, c?n ph?i t?i các gói này xu?ng m?t máy nhân b?n Debian, vì các gói KDE không n?m trong ??a CD ??y th? nh?t; s? d?ng ?nh DVD hay ph??ng pháp cài ??t khác thì vi?c cài ??t KDE b?ng cách này nên ch?y t?t. Nh?ng công vi?c trình ph?c v? khác nhau s? cài ??t ph?n m?m kho?ng nh? theo:bind9; Trình ph?c v? t?p tin: samba, nfs; Trình ph?c v? th? tín: exim4, spamassassin, uw-imap; Trình ph?c v? in ?n: cups; C? s? d? li?u SQL: postgresql; Trình ph?c v? M?ng: apache. M?t khi ch?n các công vi?c, hãy b?m cái nút ???c. T?i ?i?m th?i này, ch??ng trình aptitude s? cài ??t các gói thu?c v? nh?ng công vi?c ?ã ch?n. Ghi chú Trong giao di?n ng??i dùng chu?n c?a trình cài ??t, b?n có th? s? d?ng phím dài ?? (b?) ch?n công vi?c nào. Ghi chú r?ng công vi?c « Môi tr??ng làm vi?c » r?t l?n. ??c bi?t khi cài ??t t? ??a CD-ROM chu?n c?ng v?i máy nhân b?n cho các gói không n?m trên ??a CD-ROM, trình cài ??t có th? l?y r?t nhi?u gói qua m?ng. K?t n?i M?ng ch?y h?i ch?m thì vi?c này m?t nhi?u th?i gian. Không có tùy ch?n d?ng ch?y ti?n trình cài ??t gói m?t khi kh?i ch?y ???c. Ngay c? khi các gói n?m trên ??a CD-ROM, trình cài ??t v?n còn có th? l?y t? máy nhân b?n n?u máy nhân b?n có gói phiên b?n m?i h?n ?i?u trên ??a CD-ROM. N?u b?n ?ang cài ??t b?n phân ph?i ?n ??nh (stable), tr??ng h?p này có th? x?y ra sau khi phân ph?i b?n « ?i?m » (b?n c?p nh?t b?n phân ph?i ?n ??nh chính). Còn n?u b?n ?ang cài ??t b?n phân ph?i th? ra (testing), nó có th? x?y ra n?u b?n s? d?ng ?nh c?. M?i gói b?n ?ã ch?n b?ng tasksel s? ???c t?i v?, gi?i nén r?i cài ??t l?n l??t b?i ch??ng trình apt-get và dpkg. N?u ch??ng trình nào c?n thi?t thông tin thêm, nó s? nh?c b?n trong ti?n trình này. 6.3.6. Cho h? th?ng kh? n?ng kh?i ??ng Cài ??t máy tr?m không có ??a thì rõ ràng không có ích khi kh?i ??ng t? ??a c?c b? nên b??c này s? b? b? qua. 6.3.6.1. Phát hi?n h? ?i?u hành khác Tr??c khi t?i b? t?i kh?i ??ng, trình cài ??t s? c? g?ng th?m dò h? ?i?u hành khác ?ã ???c cài ??t trên máy tính này. N?u nó tìm ???c h? ?i?u hành ???c h? tr?, nó s? báo b?n bi?t nh? th? trong b??c cài ??t b? t?i kh?i ??ng, và máy tính s? ???c c?u hình ?? kh?i ??ng h? ?i?u hành khác này thêm vào Debian. Ghi chú r?ng nhi?u h? ?i?u hành kh?i ??ng trên cùng m?t máy ch?a ???c hi?u hoàn toàn. Cách h? tr? t? ??ng kh? n?ng phát hi?n và thi?t l?p b? t?i kh?i ??ng ?? kh?i ??ng h? ?i?u hành khác có thay ??i theo ki?n trúc và ngay c? theo ki?n trúc ph?. N?u nó không ho?t ??ng ???c, b?n nên xem tài li?u h??ng d?n s? d?ng b? t?i kh?i ??ng riêng ?? tìm thông tin thêm. 6.3.6.2. Cài ??t b? t?i kh?i ??ng Grub vào ??a c?ng B? t?i kh?i ??ng chính cho ki?n trúc amd64 có tên "grub". GRUB là m?t b? t?i kh?i ??ng d?o và m?nh, m?t s? ch?n m?c ??nh h?u ích cho c? ng??i dùng m?i l?n nhà chuyên môn. M?c ??nh là GRUB s? ???c cài ??t vào M?c Ghi Kh?i ??ng Cái (MBR) n?i nó s? ?i?u khi?n hoàn toàn ti?n trình kh?i ??ng. Ho?c b?n có th? cài ??t nó vào n?i khác. Xem s? tay GRUB ?? tìm thông tin ??y ??. N?u b?n không mu?n cài ??t GRUB, hãy b?m cái nút Lùi ?? tr? v? trình ??n chính, và t? ?ó, ch?n b? t?i kh?i ??ng ?ã mu?n. 6.3.6.3. Cài ??t b? t?i kh?i ??ng LILO vào ??a c?ng B? t?i kh?i ??ng th? nh?t cho ki?n trúc amd64 có tên "LILO". Nó là m?t ch??ng trình ph?c t?p c? mà cung c?p nhi?u kh? n?ng, g?m cách qu?n lý cách kh?i ??ng h? ?i?u hành DOS, Windows, và OS/2. Hãy ??c c?n th?n nh?ng h??ng d?n trong th? m?c /usr/share/doc/lilo/ n?u b?n c?n gì ??c bi?t, c?ng xem tài li?u nh? LILO Th? Nào LILO mini-HOWTO. Ghi chú Hi?n th?i, vi?c cài ??t LILO s? t?o m?c trình ??n cho h? ?i?u hành khác ch? n?u chúng có th? ???c t?i dây. Có ngh?a là có l? b?n ph?i t? thêm m?c trình ??n cho h? ?i?u hành nh? GNU/Linux và GNU/Hurd, sau khi cài ??t. debian-installer cung c?p ba s? ch?n v? n?i vào ?ó c?n cài ??t b? t?i kh?i ??ng LILO: M?c ghi kh?i ??ng cái (MBR) Cách này, LILO s? ?i?u khi?n hoàn toàn ti?n trình kh?i ??ng. phân vùng Debian m?i Hãy ch?n ?i?u này n?u b?n mu?n s? d?ng b? t?i kh?i ??ng khác. LILO s? cài ??t chính nó t?i ??u c?a phân vùng Debian m?i, và s? làm vi?c nh? b? t?o kh?i ??ng ph?. Khác Có ích cho ng??i dùng c?p cao mà mu?n cài ??t LILO vào n?i khác. Trong tr??ng h?p này, b?n s? ???c nh?c nh?p ??a ?i?m ?ã mu?n. B?n có th? nh?p tên ki?u devfs, nh? ?i?u b?t ??u v?i /dev/ide, /dev/scsi, và /dev/discs, c?ng nh? tên truy?n th?ng, nh? /dev/hda hay /dev/sda. Không còn có th? kh?i ??ng l?i vào Windows 9x (hay DOS) sau b??c này thì b?n s? c?n ph?i s? d?ng ??a kh?i ??ng Windows 9x (MS-DOS), và ch?y l?nh fdisk /mbr ?? cài ??t l?i m?c ghi kh?i ??ng cái MS-DOS -- tuy nhiên, có ngh?a là b?n c?n ph?i s? d?ng ph??ng pháp khác ?? tr? v? Debian. 6.3.6.4. Ti?p t?c không có b? t?i kh?i ??ng Tùy ch?n này có th? ???c dùng ?? làm xong ti?n trình cài ??t ngay c? khi không có b? t?i kh?i ??ng c?n cài ??t, ho?c vì ki?n trúc/ki?n trúc ph? không cung c?p, ho?c vì không mu?n nó (v.d. b?n s? dùng b? t?i kh?i ??ng ?ã có). N?u b?n ??nh t? c?u hình b? t?i kh?i ??ng, b?n nên ki?m tra xem tên c?a h?t nhân ?ã ???c cài ??t vào /target/boot. B?n c?ng nên ki?m tra xem n?u th? m?c ?ó ch?a initrd không; n?u có, b?n r?t có th? ph?i báo b? t?i kh?i ??ng s? d?ng nó. Thông tin khác c?n thi?t là tên ??a và phân vùng ?ã ch?n cho h? th?ng t?p tin /, và n?u b?n ?ã ch?n cài ??t /boot vào phân vùng riêng, tên h? th?ng t?p tin / boot. 6.3.7. Cài ??t xong ?ây là các b??c cu?i cùng tr??c khi kh?i ??ng l?i vào h? th?ng m?i: ph?n chính là làm s?ch theo sau debian-installer. 6.3.7.1. Cài ??t xong và kh?i ??ng l?i ?ây là b??c cu?i cùng trong ti?n trình cài ??t Debian ??u tiên. B?n s? ???c nh?c g? b? v?t ch?a kh?i ??ng (??a CD, ??a m?m v.v.) ???c dùng ?? kh?i ??ng trình cài ??t. Trình cài ??t s? làm công vi?c cu?i cùng nào, r?i kh?i ??ng l?i vào h? th?ng Debian m?i. 6.3.8. L?t v?t Nh?ng thành ph?n ???c li?t kê trong ph?n này th??ng không ???c dùng trong ti?n trình cài ??t, vì chúng ??i phía sau ?? giúp ?? ng??i dùng n?u h? g?p khó kh?n. 6.3.8.1. L?u b?n ghi cài ??t N?u vi?c cài ??t là thành công, các t?p tin b?n ghi ??? t?o trong ti?n trình cài ??t s? ???c l?u t? ??ng vào th? m?c /var/log/installer/ trong h? th?ng Debian m?i. Vi?c ch?n m?c L?u các b?n ghi g? l?i trong trình ??n chính s? cho b?n kh? n?ng l?u các b?n ghi ?ó vào ??a m?m, m?ng, ??a c?ng hay v?t ch?a khác. Tính n?ng này có ích n?u b?n g?p l?i nghiêm tr?ng trong ti?n trình cài ??t và mu?n xem l?i b?n ghi trên máy tính khác, hay ?ính nó kèm báo cáo cài ??t. 6.3.8.2. S? d?ng h? v? và xem b?n ghi Có vài ph??ng pháp khác nhau cho b?n s? d?ng ?? tuy c?p trình bao trong khi ch?y ti?n trình cài ??t. Trên ph?n l?n h? th?ng, n?u b?n không cài ??t qua bàn giao ti?p n?i ti?p, ph??ng pháp d? nh?t là chuy?n ??i sang bàn giao ti?p ?o th? hai b?ng cách b?m t? h?p phím Alt trái-F2^[13] (trên bàn phím Mac, t? h?p phím option-F2: các máy Mac m?i h?n c?ng có t? « alt » trên phím option.). R?i b?m t? h?p phím Alt trái-F1 ?? tr? v? b? cài ??t chính nó. N?u b?n không th? chuy?n ??i bàn giao ti?p, trình ??n chính v?n còn có m?c Ch?y trình bao có th? dùng ?? kh?i ch?y m?t trình bao. ?? tr? v? b? cài ??t chính nó, gõ l?nh exit (thoát) ?? ?óng trình bao ?ó. Vào lúc này, b?n ???c kh?i ??ng t? ??a RAM nên có s?n m?t b? ti?n ích UNIX b? h?n ch? ?? s? d?ng. Có th? xem các ch??ng trình s?n sàng b?ng cách ch?y l?nh ls /bin /sbin /usr/bin /usr/sbin (ls = li?t kê) hay help (tr? giúp). Trình bao này là b? nhái trình bao Bourne tên ash có m?t s? tính n?ng t?t ??p nh? kh? n?ng t? ??ng gõ và l??c s?. ?? so?n th?o và xem t?p tin, hãy dùng trình so?n th?o v?n b?n nano. Các t?p tin ghi l?u cho h? th?ng cài ??t n?m trong th? m?c /var/log. Ghi chú M?c dù b?n có th? s? d?ng b?t c? l?nh có s?n trong trình bao, tùy ch?n dùng trình bao ch? s?n sàng ?? giúp ?? trong tr??ng h?p b? l?i hay g? l?i. Vi?c t? ch?y l?nh t? trình bao có th? gây tr? ng?y cho ti?n trình cài ??t nên gây ra l?i hay vi?c cài ??t ch?a hoàn thành. ??c bi?t b?n ph?i cho phép trình cài ??t kích ho?t vùng trao ??i, không bao gi? t? làm nh? th? t? trình bao. 6.3.8.3. Cài ??t qua m?ng M?t c?a nh?ng thành ph?n hay h?n là network-console. Nó cho b?n kh? n?ng làm ph?n l?n ti?n trình cài ??t qua m?ng thông qua SSH. Vi?c s? d?ng m?ng ng? ý là b?n s? ph?i th?c hi?n nh?ng b??c cài ??t ?âù tiên t? bàn ?i?u khi?n, ít nh?t ??n khi thi?t l?p kh? n?ng ch?y m?ng (dù b?n có th? t? ??ng hoá ph?n ?ó b?ng ph?n Ph?n 4.6, "Cài ??t t? ??ng".) Thành ph?n này không ???c t?i vào trình cài ??t chính theo m?c ??nh, v?y b?n ph?i yêu c?u nó m?t cách d?t khoát. N?u b?n ?ang cài ??t t? ??a CD, b?n c?n ph?i kh?i ??ng t?i ?u tiên v?a, hay n?u không, g?i trình ??n cài ??t chính và ch?n m?c T?i thành ph?n cài ??t t? ??a CD, và trong danh sách các thành ph?n thêm hãy ch?n m?c Tùy ch?n bàn giao ti?p m?ng: Ti?p t?c l?i cài ??t t? xa b?ng SSH. Vi?c t?i thành công ???c ng? ý b?ng m?t m?c nh?p trình ??n m?i : Ti?p t?c l?i cài ??t t? xa b?ng SSH. Sau khi ch?n m?c nh?p m?i này, b?n s? ???c nh?c nh?p m?t m?t kh?u m?i s? ???c s? d?ng ?? k?t n?i ??n h? th?ng cài ??t và ?? xác nh?n nó. ?ó là t?t c? thôi. Lúc này b?n nên xem màn hình h??ng d?n b?n ??ng nh?p t? xa v?i t? cách là ng??i dùng installer v?i m?t kh?u m?i cung c?p. M?t chi ti?t quan tr?ng khác c?n th?y bi?t trên màn hình này là vân tay c?a h? th?ng này. B?n c?n ph?i truy?n vân tay này m?t cách b?o m?t cho "ng??i s? ti?p t?c cài ??t t? xa". N?u b?n ch?n ti?p t?c cài ??t c?c b?, vào lúc nào b?n có th? b?m phím Enter, mà s? mang b?n v? trình ??n chính n?i b?n có th? ch?n thành ph?n khác. T?i ??u khác, b?n c?n ph?i c?u hình thi?t b? cu?i ?? s? d?ng b?ng mã UTF-8, vì h? th?ng cài ??t s? d?ng ?ó. N?u b?n không làm nh? th?, v?n còn có th? cài ??t t? xa, nh?ng mà b?n có th? g?p m?t s? ?? t?o tác l? nh? vi?n h?p tho?i b? h?y hay ký t? khác ASCII không th? ??c. Cách k?t n?i ??n h? th?ng cài ??t là d? nh? gõ : $ ssh -l installer máy_cài_??t mà máy_cài_??t là ho?c tên ho?c ??a ch? IP c?a máy tính ?ang ???c cài ??t. Tr??c khi th?t ??ng nh?p, vân tay c?a h? th?ng ? xa s? ???c hi?n th?, và b?n s? ph?i xác nh?n n?u nó là ?úng không. Ghi chú N?u b?n cài ??t vài máy tính l?n l??t, và chúng có cùng m?t ??a ch? IP hay tên máy, ph?n m?m ssh s? t? ch?i k?t n?i ??n máy nh? v?y. Lý do là nó s? có vân tay khác, mà th??ng ng? ý s? t?n công l?a g?t. N?u b?n có ch?c là nó không ph?i ng? ý s? t?n công, b?n s? c?n ph?i xoá b? dòng thích h?p ra t?p tin li?t kê các máy ???c bi?t ~/.ssh/known_hosts r?i th? l?i. Sau khi ??ng nh?p, b?n s? xem màn hình ??u tiên ch?a hai kh? n?ng: Kh?i ch?y trình ??n và Kh?i ch?y h? v?. ?i?u th? nh?t mang b?n t?i trình ??n cài ??t chính, n?i b?n có th? ti?p t?c cài ??t nh? th??ng. Còn ?i?u th? hai kh?i ch?y m?t h? v? n?i b?n có th? th?m tra và có l? s?a ch?a h? th?ng ? xa. B?n nên s? kh?i ch? m?t phiên ch?y SSH cho trình ??n cài ??t, nh?ng có th? ch?y nhi?u phiên ch?y cho các h? v?. C?nh báo Sau khi b?n ?ã kh?i ch?y ti?n trình cài ??t m?t cách t? xa thông qua SSH. b?n không nên tr? v? phiên ch?y cài ??t ?ang ch?y trên bàn ?i?u khi?n c?c b?. Làm nh? th? có th? h?ng c? s? d? li?u ch?a c?u hình c?a h? th?ng m?i, mà l?n l??t có th? gây ra vi?c cài ??t b? l?i hay l?i trong h? th?ng ?ã ???c cài ??t. H?n n?a, n?u b?n làm phiên ch?y SSH t? thi?t b? cu?i X, b?n không nên thay ??i kích c? c?a c?a s?, vì làm nh? th? s? gây ra s? k?t n?i b? k?t thúc. -------------- ^[6] T?c là khi có nhi?u mi?n ??a ph??ng v?i mã qu?c gia khác nhau cho cùng m?t ngôn ng?. ^[7] B? cài ??t s? m?t mã hoá nhóm kh?i tin LVM b?ng m?t khoá AES 256 bit, và s? d?ng kh? n?ng h? tr? "dm-crypt" c?a h?t nhân. ^[8] Th?c ra b?n có th? c?u t?o thi?t b? ?a ??a ngay c? t? phân vùng n?m trên cùng m?t ??a v?t lý, nh?ng mà vi?c ?ó s? không gây ra k?t qu? có ích. ^[9] Dùng c?m t? m?t kh?u là khoá hi?n th?i có ngh?a là phân vùng s? ???c thi?t l?p b?ng LUKS. ^[10] Tuy nhiên, ??ng gi? s? nhà chuyên môn không th? ph?c h?i d? li?u, ngay c? sau khi v?t ch?a quang t? b? ghi l?i vài l?n. ^[11] Ghi chú r?ng ch??ng trình th?t cài ??t các gói có tên dpkg. Tuy nhiên, ch??ng trình này là công c? ch?y ? c?p th?p h?n. apt-get là công c? ch?y ? c?p cao h?n, và s? g?i dpkg trong tr??ng h?p thích h?p. Nó có kh? n?ng l?y các gói t? ??a CD, m?ng hay n?i khác nào. Nó c?ng có th? t? ??ng cài ??t các gói khác c?n thi?t ?? cho gói ?ã ch?n ??u tiên ho?t ??ng ???c. ^[12] ?? hi?n th? danh sách các công vi?c này, trình cài ??t ??n gi?n g?i ch??ng trình tasksel. V?n có th? ch?y nó vào b?t c? ?i?m th?i nào sau khi cài ??t h? th?ng, ?? cài ??t (hay g? b?) gói thêm, ho?c b?n có th? s? d?ng m?t công c? x? lý m?i gói nh? aptitude. N?u b?n tìm m?t gói riêng, sau khi cài ??t h? th?ng, ??n gi?n hãy ch?y l?nh aptitude install gói, mà gói là tên c?a gói b?n tìm. ^[13] T?c là: b?m ??ng th?i phím s?a ??i Alt bên trái phím dài và phím ch?c n?ng F2. Ch??ng 7. Kh?i ??ng vào h? th?ng Debian m?i M?c l?c 7.1. Gi? phút th? thách 7.2. G?n k?t kh?i tin ?ã m?t mã 7.2.1. dm-crypt 7.2.2. loop-AES 7.2.3. Gi?i ?áp th?c m?c 7.3. ??ng nh?p 7.1. Gi? phút th? thách Vi?c kh?i ??ng m?t mình ban ??u c?a h? th?ng là tr??ng h?p do k? s? ?i?n t? g?i "th? thách khói". N?u b?n ?ã ch?y m?t ti?n trình cài ??t ki?u m?c ??nh, khi kh?i ??ng h? th?ng tr??c h?t b?n nên th?y trình ??n c?a grub hay b? t?i kh?i ??ng lilo. Nh?ng m?c ??u trong trình ??n này dành cho h? th?ng Debian m?i c?a b?n. N?u ti?n trình cài ??t ?ã phát hi?n h? ?i?u hành khác nào trên cùng máy (v.d. Windows hay Mac), chúng s? ???c li?t kê bên d??i trong trình ??n. N?u h? th?ng không kh?i ??ng ???c, hãy bình t?nh. N?u ti?n trình cài ??t ?ã ch?y thành công, r?t có th? có ch? m?t l?i nh? hi?n th?i ng?n c?n h? th?ng kh?i ??ng Debian. Trong ph?n l?n tr??ng h?p, v?n ?? nh? v?y có th? ???c s?a, không c?n ch?y l?i ti?n trình cài ??t. M?t tùy ch?n s?n sàng ?? s?a v?n ?? kh?i ??ng là s? d?ng ch? ?? c?u (rescue mode) có s?n c?a b? cài ??t (xem Ph?n 8.7, "Ph?c h?i h? th?ng b? h?ng"). N?u b?n ch?a quen v?i Debian và Linux, có l? b?n c?n có s? giúp ?? c?a nh?ng ng??i dùng kinh nghi?m. ?? ???c tr? giúp tr?c tuy?n tr?c ti?p, hãy vào kênh IRC #debian hay #debian-boot trên m?ng OFTC. Ho?c b?n có th? ??ng ký v?i h?p th? chung c?a ng??i dùng Debian debian-user. B?n c?ng có d?p g?i m?t báo cáo cài ??t, nh? ???c di?n t? trong Ph?n 5.3.6, "?? trình báo cáo cài ??t". N?u ti?n trình cài ??t ?ã không phát hi?n ???c h? ?i?u hành khác nào c?ng n?m trên máy tính ?ó, hãy g?i m?t báo cáo cài ??t. 7.2. G?n k?t kh?i tin ?ã m?t mã N?u b?n ?ã t?o kh?i tin ?ã m?t mã trong ti?n trình cài ??t, c?ng ?ã gán chúng cho ?i?m l?p, b?n s? ???c nh?c n?p c?m t? m?t kh?u dành cho m?i kh?i tin trong khi kh?i ??ng. Thu t?c th?t khác bi?t m?t ít gi?a dm-crypt và loop-AES. 7.2.1. dm-crypt ??i v?i phân vùng ???c m?t mã thông qua dm-crypt, ti?n trình kh?i ??ng s? hi?n th? d?u nh?c này: Starting early crypto disks... ph?n_crypt(starting) Enter LUKS passphrase: (?ang kh?i ??ng các ??a m?t mã s?m... m?t mã [ph?n] (?ang kh?i ??ng) Nh?p c?m t? m?t kh?u LUKS:) Trên dòng ??u tiên c?a ?o?n này, ph?n là tên phân vùng c? s?, v.d. « sda2 » ho?c « md0 ». R?t có th? là b?n t? h?i dành cho kh?i tin nào b?n th?c s? nh?p c?m t? m?t kh? nàyu? Nó có liên quan ??n phân vùng /home c?a b?n? Ho?c ??n phân vùng /var? T?t nhiên, n?u b?n có ch? m?t kh?i tin ???c m?t mã, ??n gi?n hãy nh?p c?m t? m?t kh?u b?n ?ã dùng khi thi?t l?p kh?i tin ?ó. Còn n?u b?n ?ã thi?t l?p nhi?u kh?i tin ?ã m?t mã trong khi cài ??t, b?n c?ng ?ã ghi nh? thông tin trong b??c cu?i cùng c?a Ph?n 6.3.2.4, "C?u hình kh?i tin ???c m?t mã" s? có ích. N?u b?n ch?a ghi nh? s? ánh x? gi?a ph?n_crypt và nh?ng ?i?m l?p, b?n v?n còn có th? tìm nó trong t?p tin /etc/crypttab và /etc/fstab c?a h? th?ng m?i. D?u nh?c có th? có hình khác khi h? th?ng t?p tin g?c ?ã m?t mã ???c g?n k?t. Hình này ph? thu?c vào b? t?o ra initramfs nào ???c dùng ?? t?o ra initrd ???c dùng l?n l??t ?? kh?i ??ng h? th?ng ?ó. M?u bên d??i thu?c v? initrd ???c t?o ra b?ng initramfs-tools: Begin: Mounting root file system... ... Begin: Running /scripts/local-top ... Enter LUKS passphrase: [B?t ??u : ?ang g?n k?t h? th?ng t?p tin g?c ... ... B?t ??u : ?ang ch?y /t?p_l?nh/local-top ... Nh?p c?m t? m?t kh?u LUKS:] Không có ký t? nào (ngay c? d?u sao) s? ???c hi?n th? trong khi nh?p c?m t? m?t kh?u. N?u b?n nh?p sai, b?n có hai l?n th? l?i ?? s?a nó. Sau l?n th? th? ba, ti?n trình kh?i ??ng s? b? qua kh?i tin này, ti?p t?c l?i g?n k?t h? th?ng t?p tin t?i. Xem Ph?n 7.2.3, "Gi?i ?áp th?c m?c" ?? tìm thông tin thêm. Sau khi nh?p t?t c? các c?m t? m?t kh?u, ti?n trình kh?i ??ng nên ti?p t?c nh? bình th??ng. 7.2.2. loop-AES ??i v?i phân vùng ???c m?t mã b?ng loop-AES, b?n s? xem d?u nh?c này trong khi kh?i ??ng: Checking loop-encrypted file systems. Setting up /dev/loopX (/mountpoint) Password: [?ang ki?m tra các h? th?ng t?p tin t?p tin ???c m?t mã b?ng loop. ?ang thi?t l?p X M?t kh?u :] Không có ký t? nào (ngay c? d?u sao) s? ???c hi?n th? trong khi nh?p c?m t? m?t kh?u. N?u b?n nh?p sai, b?n có hai l?n th? l?i ?? s?a nó. Sau l?n th? th? ba, ti?n trình kh?i ??ng s? b? qua kh?i tin này, ti?p t?c l?i g?n k?t h? th?ng t?p tin t?i. Xem Ph?n 7.2.3, "Gi?i ?áp th?c m?c" ?? tìm thông tin thêm. Sau khi nh?p t?t c? các c?m t? m?t kh?u, ti?n trình kh?i ??ng nên ti?p t?c nh? bình th??ng. 7.2.3. Gi?i ?áp th?c m?c N?u ti?n trình kh?i ??ng không th? g?n k?t kh?i tin ?ã m?t mã nào, vì c?m t? m?t kh?u b? nh?p sai, b?n s? c?n ph?i t? g?n k?t m?i kh?i tin nh? v?y sau khi kh?i ??ng. Có vài tr??ng h?p có th?. * Tr??ng h?p th? nh?t liên quan ??n phân vùng g?c. Khi nó không ???c g?n k?t ?úng, ti?n trình kh?i ??ng s? t?m d?ng l?i nên b?n c?n ph?i kh?i ??ng l?i máy tính ?? th? l?i. * Tr??ng h?p d? nh?t liên quan ??n kh?i tin ?ã m?t mã ch?a d? li?u, v.d. / home hay /srv. B?n có kh? n?ng ??n gi?n t? g?n k?t m?i kh?i tin sau khi kh?i ??ng. ??i v?i loop-AES, ?ây là thao tác b??c ??n: # mount /?i?m_l?p Password: (g?n k?t; m?t kh?u) mà /?i?m_l?p nên ???c thay th? b?ng th? m?c riêng (v.d. /home). S? khác duy nh?t v?i vi?c g?n k?t bình th??ng là b?n s? ???c nh?c nh?p c?m t? m?t kh?u dành cho kh?i tin này. ??i v?i dm-crypt, tr??ng h?p là ph?c t?p h?n m?t ít. Tr??c tiên, b?n c?n ph?i ??ng ký nh?ng kh?i tin v?i ?ng d?ng device mapper b?ng cách ch?y: # /etc/init.d/cryptdisks start (???ng d?n; b?t ??u) Ti?n trình này s? quét m?i kh?i tin ???c li?t kê trong t?p tin /etc/crypttab, và s? t?o nh?ng thi?t b? thích h?p d??i th? m?c /dev sau khi nh?p nh?ng c?m t? m?t kh?u ?úng. (Kh?i tin ?ã ???c ??ng ký s? b? b? qua, vì v?y b?n có th? ch?y l?nh này vài l?n, không có sao.) Sau khi ??ng ký ???c, b?n có kh? n?ng ??n gi?n g?n k?t nh?ng kh?i tin b?ng cách bình th??ng. # mount /?i?m_l?p * N?u kh?i tin nào ch?a t?p tin h? th?ng khác t?i h?n không th? ???c g?n k?t (/usr hay /var), h? th?ng v?n còn nên kh?i ??ng ???c; b?n c?ng v?n nên có kh? n?ng t? g?n k?t m?i kh?i tin gi?ng nh? trong tr??ng h?p tr??c. Tuy nhiên, b?n c?ng c?n ph?i kh?i ch?y (l?i) d?ch v? nào th??ng ch?y t?i c?p ch?y m?c ??nh c?a b?n, vì r?t có th? là nó ch?a ???c kh?i ch?y. Ph??ng pháp d? nh?t ?? làm nh? th? là chuy?n ??i sang c?p ch?y th? nh?t r?i ng??c l?i b?ng cách nh?p # init 1 vào d?u nh?c trình bao, r?i b?m t? h?p phím Control-D khi m?t kh?u ch? ???c yêu c?u. 7.3. ??ng nh?p M?t khi h? th?ng kh?i ??ng ???c, b?n s? th?y d?u nh?c ??ng nh?p. Hãy ??ng nh?p, dùng tên ??ng nh?p cá nhân và m?t kh?u b?n ?ã ch?n trong ti?n trình cài ??t. H? th?ng c?a b?n lúc bây gi? s?n sàng s? d?ng. N?u b?n là ng??i m?i dùng Debian, khuyên b?n ??c tài li?u h??ng d?n có s?n liên quan ??n m?i b??c m?i. Hi?n th?i có vài h? th?ng tài li?u, c?ng có ti?n trình c? g?ng h?p nh?t nh?ng ki?u tài li?u khác nhau. ?ây là m?t s? ?i?m b?t ??u ??c. Tài li?u h??ng d?n cách s? d?ng ch??ng trình nào ?ã ???c cài ??t thì n?m trong th? m?c /usr/share/doc/, d??i m?t th? m?c con có tên theo tên c?a gói Debian ch?a ch??ng trình ?ó. Tuy nhiên, tài li?u r?ng rãi h?n th??ng ???c ?óng gói riêng trong gói tài li?u ??c bi?t th??ng không ???c cài ??t theo m?c ??nh. Ch?ng h?n, tài li?u v? công c? qu?n lý gói apt n?m trong nh?ng gói apt-doc và apt-howto. H?n n?a, có m?t s? th? m?c ??c bi?t ? trong phân c?p /usr/share/doc/. Nh?ng tài li?u Linux Th? Nào ???c cài ??t d?ng nén .gz vào th? m?c /usr/share/doc/HOWTO/ en-txt/. Sau khi cài ??t gói gói dhelp, b?n s? tìm th?y m?t m?c l?c tài li?u có kh? n?ng duy?t qua n?m trong /usr/share/doc/HTML/index.html. Có th? xem d? dàng các tài li?u này b?ng trình duy?t d?a vào v?n b?n, b?ng cách nh?p nh?ng l?nh này: $ cd /usr/share/doc/ $ w3c . D?u ch?m n?m sau l?nh w3c thì báo nó hi?n th? n?i dung c?a th? m?c hi?n có. N?u máy tính có môi tr??ng ?? h?a ???c cài ??t, b?n c?ng có kh? n?ng s? d?ng trình duy?t M?ng ?? xem tài li?u. Hãy kh?i ch?y trình duy?t M?ng t? trình ??n ?ng d?ng, r?i gõ ??a ch? /usr/share/doc/ vào thanh ??a ch?. B?n c?ng có th? gõ info l?nh hay man l?nh ?? xem tài li?u h??ng d?n v? ph?n l?n l?nh s?n sàng ? d?u nh?c l?nh. Vi?c gõ l?nh help (tr? giúp) s? hi?n th? tr? giúp v? các l?nh trình bao. H?n n?a, vi?c gõ l?nh nào v?i --help theo sau s? th??ng hi?n th? b?n tóm t?t ng?n v? cách s? d?ng l?nh ?ó. N?u k?t qu? c?a l?nh cu?n qua c?nh trên c?a màn hình, hãy gõ | more sau l?nh ?ó ?? dùng ch??ng trình more ?? gây ra k?t qu? t?m d?ng tr??c khi cu?n qua c?nh trên c?a màn hình. ?? xem danh sách các l?nh s?n sàng b?t ??u v?i m?t ch? nào ?ó, hãy gõ ch? ?ó r?i hai d?u cách ki?u Tab. Ch??ng 8. B??c ti?p và ?i ?âu v?y? M?c l?c 8.1. T?t h? th?ng 8.2. Cho ng??i dùng UNIX m?i 8.3. Gi?i thi?u v? Debian 8.3.1. H? th?ng qu?n lý gói Debian 8.3.2. Qu?n lý phiên b?n ?ng d?ng 8.3.3. Qu?n lý công vi?c ??nh k? 8.4. Thông tin thêm 8.5. Thi?t l?p th? ?i?n t? trên h? th?ng 8.5.1. C?u hình th? ?i?n t? m?c ??nh 8.5.2. G?i th? ra h? th?ng 8.5.3. C?u hình tác nhân truy?n th? tín Exim4 8.6. Biên d?ch h?t nhân m?i 8.6.1. Qu?n lý ?nh h?t nhân 8.7. Ph?c h?i h? th?ng b? h?ng 8.1. T?t h? th?ng ?? t?t h? th?ng Linux ?ang ch?y, b?n không nên kh?i ??ng l?i b?ng cái nút ??t l?i trên m?t ho?c v? sau máy tính, ho?c ??n gi?n t?t ?i?n. H? th?ng Linux nên ???c t?t b?ng cách ???c ?i?u khi?n, không thì t?p tin có th? b? m?t và/ho?c ??a b? h?ng. N?u b?n ch?y môi tr??ng ? trên (v.d. GNOME, KDE, Xfce), th??ng có tùy ch?n "??ng xu?t" n?m trong trình ??n ?ng d?ng mà cho b?n có kh? n?ng t?t (ho?c kh?i ??ng l?i) h? th?ng. Ho?c b?n có kh? n?ng b?m t? h?p phím Ctrl-Alt-Del . M?t tùy ch?n cu?i cùng là vi?c ??ng nh?p nh? là ng??i ch? (root) và gõ m?t c?a nh?ng l?nh này: poweroff (t?t ?i?n), halt (d?ng) ho?c shutdown -h now (t?t máy -h bây gi?), n?u t? h?p phím không ho?t ??ng ???c, ho?c n?u b?n thích gõ l?nh h?n; hãy s? d?ng l?nh reboot (kh?i ??ng l?i) ?? kh?i ??ng l?i h? th?ng. 8.2. Cho ng??i dùng UNIX m?i N?u b?n ch?a quen v?i UNIX, khuyên b?n ??c m?t s? cu?n sách và tài li?u. R?t nhi?u thông tin h?u ích n?m trong Tham Kh?o Debian Debian Reference. Danh sách các H?i ?áp UNIX list of Unix FAQs này ch?a m?t s? tài li?u UseNet cung c?p tham kh?o l?ch s? t?t. Linux là m?t b?n th?c hi?n UNIX riêng. D? án tài li?u Linux Linux Documentation Project (LDP) t?p h?p m?t s? tài li?u Th? Nào và cu?n sách tr?c tuy?n liên quan ??n Linux. Ph?n l?n tài li?u này có th? ???c cài ??t m?t cách c?c b?: ch? ??n gi?n hãy cài ??t gói doc-linux-html (ki?u HTML) hay gói doc-linux-text (ki?u ASCII), r?i tìm trong th? m?c Th? Nào /usr/share/doc/HOWTO. Phiên b?n ?ã d?ch c?a nh?ng tài li?u Th? Nào LDP (n?u có) c?ng ???c công b? d?ng gói Debian. 8.3. Gi?i thi?u v? Debian Debian khác m?t ít v?i nh?ng b?n phát hành khác. Th?m chí n?u b?n quen v?i Linux trong b?n phát hành khác, có m?t s? ?i?u c?n bi?t v? Debian ?? giúp ?? b?n b?o qu?n m?t h? th?ng t?t ??p. Ch??ng này ch?a thông tin ?? giúp ?? b?n b?t ??u dùng Debian; nó không ph?i là tr? lý h??ng d?n v? cách s? d?ng Debian, ch? là tóm t?t r?t v?n cho ng??i quá b?n thôi. 8.3.1. H? th?ng qu?n lý gói Debian Khái ni?m quan tr?ng nh?t c?n hi?u ???c là h? th?ng gói Debian. V? c? b?n thì nhi?u ph?n l?n c?a h? th?ng c?a b?n ???c ?i?u khi?n b?i h? th?ng qu?n lý gói này. Nh?ng ph?n này g?m: * /usr (tr? /usr/local) * /var (b?n có th? làm /var/local và ho?t ??ng trong ?ó m?t cách an toàn) * /bin * /sbin * /lib L?y thí d?, b?n có th? thay th? /usr/bin/perl ???c, nh?ng mà n?u b?n nâng c?p gói perl, t?p tin b?n ?ã chèn s? b? thay th?. Nhà chuyên môn có th? tránh s? khó này b?ng cách ??t gói riêng ?ã "gi? l?i" trong ch??ng trình aptitude. M?t c?a nh?ng ph??ng pháp cài ??t t?t nh?t là « apt ». B?n có th? s? d?ng phiên b?n ki?u dòng l?nh apt-get ho?c phiên b?n nh?p ch? toàn màn hình aptitude. Hãy ghi chú r?ng apt s? c?ng cho phép b?n h?p nh?t phân lo?i Chính (main), ?óng góp (contrib.) và Khác t? do (non-free) ?? cho b?n truy c?p gói b? h?n ch? khi xu?t, c?ng nh? phiên b?n chu?n. 8.3.2. Qu?n lý phiên b?n ?ng d?ng Phiên b?n ?ng d?ng khác nhau ???c qu?n lý b?i « update-alternatives ». N?u b?n có b?o t?n ??ng th?i nhi?u phiên b?n khác nhau c?a cùng m?t ?ng d?ng, xem trang h??ng d?n cho ch??ng trình này, b?ng l?nh: « man update-alternatives ». 8.3.3. Qu?n lý công vi?c ??nh k? Công vi?c nào n?m trong ph?m v? ho?t ??ng c?a qu?n tr? h? th?ng nên ???c ghi vào th? m?c /etc, vì chúng là t?p tin c?u hình. N?u b?n t?o công vi?c ??nh k? (cron) v?i quy?n ng??i ch? (root) c?n ch?y hàng ngày (daily), hàng tu?n (weekly) hay hàng tháng (monthly), hãy chèn chúng vào /etc/cron. {daily,weekly,monthly}. Nh?ng công vi?c này ???c g?i t? /etc/crontab: chúng s? ch?y theo th? t? abc, mà s?p x?p chúng. M?t khác, n?u b?n t?o m?t công vi?c ??nh k? (cron job): * c?n ch?y v?i t? cách ng??i dùng ??c bi?t, hay * c?n ch?y vào lúc ??c bi?t ho?c v?i t?n s? ??c bi?t, b?n v?n có kh? n?ng s? d?ng ho?c /etc/crontab, ho?c còn t?t h?n, /etc/cron.d/ cái_nào. Nh?ng t?p tin riêng này c?ng có m?t tr??ng thêm cho phép b?n qui ??nh tài kho?n ng??i dùng d??i ?ó công vi?c ??nh k? s? ch?y. Trong m?i tr??ng h?p, b?n ch? hi?u ch?nh nh?ng t?p tin ?ó, r?i ch??ng trình cron s? nh?n bi?t chúng m?t cách t? ??ng. Không c?n ch?y l?nh ??c bi?t nào. ?? tìm thông tin thêm, xem hai trang h??ng d?n cron(8) và crontab(5), và t?p tin ??c ?i /usr/share/doc/cron/README.Debian. 8.4. Thông tin thêm ?? tìm thông tin v? ch??ng trình riêng nào, tr??c tiên b?n hãy th? nh?p l?nh man tên_ch??ng_trình, ho?c info tên_ch??ng_trình. C?ng có r?t nhi?u tài li?u h?u ích n?m trong th? m?c /usr/share/doc. C? th? là th? m?c con Th? Nào /usr/share/doc/HOWTO và H?i ?áp /usr/share/doc/FAQ ch?a nhi?u thông tin h?u d?ng. ?? thông báo l?i, xem /usr/share/doc/debian/bug*. ?? ??c thông tin v? v?n ?? ??c tr?ng cho Debian trong ch??ng trình riêng, xem t?p tin ??c ?i /usr/share/doc/(tên_gói)/README.Debian. N?i M?ng Debian ch?a r?t nhi?u tài li?u v? Debian. C? th? là H?i ?áp Debian GNU /Linux FAQ và tham kh?o Debian Reference. Có m?t b?ng li?t kê nhi?u tài li?u h??ng d?n Debian thêm n?m t?i d? án tài li?u Debian Debian Documentation Project. C?ng ??ng Debian h? tr? v?i nhau : ?? ??ng ký tham gia m?t hay nhi?u h?p th? chung Debian, xem trang Mail List Subscription. Cu?i cùng nh?ng không kém ph?n quan tr?ng là khi h?p th? chung Debian Debian Mailing List Archives mà ch?a r?t nhi?u thông tin phong phú v? Debian. M?t ngu?n thông tin t?ng quát v? GNU/LInux là d? án tài li?u Debian Linux Documentation Project. T?i ?ó, b?n s? tìm các tài li?u Th? Nào và liên k?t ch? ??n thông tin r?t qúy giá khác v? nhi?u ph?n c?a h? th?ng GNU/Linux. 8.5. Thi?t l?p th? ?i?n t? trên h? th?ng Th? ?i?n t? là vi?c hàng ngày cho r?t nhi?u ng??i trên kh?p th? gi?i. Vì có nhi?u tùy ch?n thi?t l?p, và thi?t l?p ?úng có tác ??ng m?t s? ti?n ích Debian, ph?n này gi?i thích nh?ng ?i?m c? b?n v? cách thi?t l?p kh? n?ng th? ?i?n t?. Có ba ch?c n?ng chính c?u t?o m?t h? th?ng th? ?i?n t?. ?i?u th? nh?t là Tác nhân ng??i dùng th? tín (MUA), ch??ng trình ng??i dùng th?t s? d?ng ?? vi?t và ??c các bài th?. ?i?u th? hai là Tác nhân truy?n th? tín (MTA) mà truy?n các bài th? t? máy này sang máy khác. ?i?u th? ba là Tác nhân phát th? tín (MDA) mà truy?n các bài th? g?i ??n vào H?p ??n c?a ng??i dùng. Ba ch?c n?ng này có th? ???c th?c hi?n b?ng ch??ng trình khác nhau, nh?ng c?ng có th? ???c k?t h?p trong m?t hay hai ch??ng trình. C?ng có th? thi?t l?p ch??ng trình khác nhau qu?n lý nh?ng ch?c n?ng này cho các ki?u th? khác nhau. Trên h? th?ng ki?u Linux và Unix, r?t nhi?u ng??i ?ã dùng mutt nh? là MUA. Gi?ng nh? ph?n l?n ch??ng trình Linux truy?n th?ng, nó d?a vào v?n b?n. Nó th??ng ???c dùng cùng v?i exim hay sendmail nh? là MTA và procmail nh? là MDA. Tuy nhiên, r?t nhi?u ng??i hi?n th?i thích s? d?ng ch??ng trình ?? h?a h?n ch??ng trình d?a vào v?n b?n. V?y ch??ng trình th? ?i?n t? ?? h?a nh? evolution c?a GNOME, kmail c?a KDE hay thunderbird c?a Mozilla (trong Debian có s?n nh? là icedove^[14]) ?ã tr? thành r?t ph? bi?n h?n. Nh?ng ch??ng trình này k?t h?p ch?c n?ng c?a MUA, MTA và MDA, nh?ng v?n có th? ???c dùng cùng v?i công c? LInux truy?n th?ng. 8.5.1. C?u hình th? ?i?n t? m?c ??nh Th?m chí n?u b?n ??nh s? d?ng ch??ng trình th? ?i?n t? ?? h?a, quan tr?ng là m?t MTA/MDA truy?n th?ng c?ng ???c cài ??t và thi?t l?p ?úng trên h? th?ng Linux. Lý do là nh?ng ti?n ích khác nhau ch?y trên h? th?ng^[15]c?ng có kh? n?ng g?i thông báo quan tr?ng qua th? ?i?n t?, ?? báo qu?n tr? h? th?ng bi?t v? v?n ?? hay thay ??i. Vì lý do này, hai gói exim4 và mutt s? ???c cài ??t theo m?c ??nh (mi?n là b?n ?ã không b? ch?n công vi?c "chu?n" trong khi cài ??t). exim4 là ch??ng trình c? hai MTA/MDA h?i nh? còn r?t d?o. M?c ??nh là nó s? ???c c?u hình ?? thao tác ch? nh?ng th? c?c b? v?i h? th?ng chính nó, và các th? ???c g?i cho qu?n tr? h? th?ng (tài kho?n ng??i ch?) s? ???c phát cho tài kho?n ng??i dùng chu?n ???c t?o trong ti?n trình cài ??t^[16]. Khi các th? h? th?ng ???c phát, chúng ???c thêm vào m?t t?p tin trong /var/mail /tên_tài_kho?n. Có th? ??c các th? này b?ng mutt. 8.5.2. G?i th? ra h? th?ng Nh? nói trên, h? th?ng Debian ?ã cài ??t ch? ???c thi?t l?p ?? thao tác các th? c?c b? v?i h? th?ng, không ph?i ?? g?i th? cho ng??i khác, c?ng không ph?i ?? nh?n th? t? ng??i khác. N?u b?n mu?n ch??ng trình exim4 qu?n lý các th? bên ngoài, xem ph?n ph? k? ti?p tìm nh?ng tùy ch?n c?u hình c? b?n. Hãy th? ra vi?c g?i và nh?n th? ch?y ?úng không. N?u b?n ??nh s? d?ng ch??ng trình th? ?i?n t? ki?u ?? h?a và s? d?ng máy ph?c v? th? tín c?a nhà cung c?p d?ch v? M?ng (ISP) hay ch? làm, không c?n c?u hình exim4 ?? qu?n lý các th? bên ngoài. Ch? c?n c?u hình ch??ng trình th? ?? h?a ?? s? d?ng nh?ng máy ph?c v? ?úng ?? g?i và nh?n th? ?i?n t? (các h??ng d?n này n?m ? ngo?i ph?m v? c?a s? tay này). Tuy nhiên, trong tr??ng h?p ?ó, b?n có th? c?n ph?i c?n c?u hình ti?n ích riêng ?? g?i ?úng th? ?i?n t?. M?t ti?n ích nh? v?y là reportbug, m?t ch??ng trình làm cho d? dàng vi?c thông báo l?i trong gói Debian. M?c ??nh là nó ch? ??i g?i th? qua exim4. ?? thi?t l?p ?úng reportbug ?? s? d?ng máy ph?c v? th? tín bên ngoài, hãy ch?y l?nh c?u hình reportbug --configure và tr? l?i "không" khi h?i n?u có s?n MTA không. Sau ?ó, b?n s? ???c nh?c nh?p máy ph?c v? SMTP (g?i th?) c?n dùng ?? ?? trình báo cáo l?i. 8.5.3. C?u hình tác nhân truy?n th? tín Exim4 Mu?n h? th?ng c?ng thao tác các th? ?i?n t? bên ngoài thì c?n ph?i c?u hình l?i gói exim4^[17]: # dpkg-reconfigure exim4-config Sau khi nh?p l?nh này (d??i ng??i ch?), ti?n trình s? h?i n?u b?n mu?n chia c?u hình ra nhi?u t?p tin nh?. Ch?a ch?c thì b?t tùy ch?n m?c ??nh. Ti?p theo hi?n th? vài tr??ng h?p th? tín th??ng g?p. Hãy ch?n ?i?u thích h?p v?i nh?ng nhu c?u c?a b?n. n?i M?ng H? th?ng c?a b?n có k?t n?i ??n m?ng, và th? tín ???c g?i và nh?n tr?c ti?p b?ng SMTP. Trên nh?ng màn hình theo sau, b?n s? ???c h?i vài câu c? b?n, nh? tên th? tín c?a máy tính này, hay danh sách mi?n cho chúng b?n ch?p nh?n hay chuy?n ti?p l?i th? tín. th? ???c g?i b?i máy thông minh Trong tr??ng h?p này, các th? g?i ?i ???c chuy?n ti?p t?i máy khác, tên "máy khéo", mà g?i th? ?ó cho ?ích. Máy khéo c?ng th??ng c?t gi? các th? g?i ??n máy tính c?a b?n, v?y b?n không c?n lên M?ng su?t. C?ng c?n t?i các th? xu?ng máy khéo b?ng ch??ng trình nh? fetchmail. Trong nhi?u tr??ng h?p, máy khéo là máy ph?c v? th? tín c?a nhà cung c?p d?ch v? M?ng (ISP) thì tùy ch?n này r?t thích h?p v?i ng??i dùng quay s?. Máy khéo c?ng có th? là máy ph?c v? th? tín ? ch? làm, ho?c ngay c? m?t h? th?ng khác trên cùng m?ng. th? g?i b?i máy khéo; không có th? c?c b? Tùy ch?n này c? b?n b?ng ?i?u tr??c, tr? h? th?ng s? không ???c thi?t l?p ?? thao tác th? cho mi?n th? ?i?n t? c?c b?. Các th? trên h? th?ng chính nó (v.d. cho qu?n tr? h? th?ng) v?n còn s? ???c x? lý. ch? phát c?c b? ?ây là tùy ch?n m?c ??nh trong c?u hình h? th?ng. ch?a c?u hình Hãy ch?n ?i?u này ch? n?u b?n bi?t chính xác b?n làm gì. Nó s? ?? l?i h? th?ng th? ch?a c?u hình: tr??c khi b?n c?u hình nó, b?n không có kh? n?ng g?i hay nh?n th? nào, thì có th? m?t m?t s? thông ?i?p quan trong t? ti?n ích h? th?ng. N?u không có tr??ng h?p trong nh?ng tr??ng h?p này là thích h?p v?i nh?ng nhu c?u c?a b?n, ho?c n?u b?n c?n m?t thi?t l?p chi ti?t h?n, c?n ph?i ch?nh s?a t?p tin c?u hình n?m d??i th? m?c /etc/exim4 sau khi cài ??t xong. Thông tin thêm v? exim4 n?m d??i th? m?c /usr/share/doc/exim4; t?p tin ??c ?i README.Debian.gz ch?a chi ti?t thêm v? cách thi?t l?p exim4, và gi?i thích tìm tài li?u thêm nh? th? nào. Ghi chú r?ng vi?c g?i th? tr?c ti?p cho M?ng khi b?n không có tên mi?n chính th?c có th? gây ra th? b? t? ch?i do bi?n pháp ch?ng th? rác trên máy ph?c v? nh?n th?. T?t h?n khi dùng máy ph?c v? th? tín c?a nhà cung c?p d?ch v? M?ng (ISP). N?u b?n v?n còn mu?n g?i th? m?t cách tr?c ti?p, có l? b?n mu?n s? d?ng m?t ??a ch? th? ?i?n t? khác v?i ?i?u ???c t?o ra theo m?c ??nh. Dùng exim4 nh? là MTA, thì có th? làm nh? th? b?ng cách thêm m?t m?c nh?p vào t?p tin /etc/ email-addresses. 8.6. Biên d?ch h?t nhân m?i T?i sao biên d?ch h?t nhân m?i? Th??ng không c?n, vì h?t nhân m?c ??nh có s?n trong Debian có kh? n?ng qu?n lý ???c h?u h?t c?u hình máy tính. H?n là Debian cung c?p vài h?t nhân xen k?. V?y tr??c tiên, khuyên b?n ki?m tra xem n?u có gói ?nh h?t nhân xen k? thích h?p h?n v?i ph?n c?ng c?a b?n. Tuy nhiên, m?t s? ng??i s? mu?n biên d?ch m?t h?t nhân m?i ??: * qu?n lý v?n ?? ph?n c?ng ??c bi?t, ho?c ch?nh s?a s? xung ??t gi?a ph?n c?ng và h?t nhân có s?n * s? d?ng tùy ch?n h?t nhân nào ch?a ???c h? tr? trong h?t nhân có s?n (nh? kh? n?ng h? tr? b? nh? cao) * t?i ?u hóa h?t nhân b?ng cách g? b? các trình ?i?u khi?n vô ích, ?? t?ng t?c ?? kh?i ??ng * t?o h?t nhân c? m?t ph?n, thay cho h?t nhân ch?a nhi?u mô-?un riêng * ch?y h?t nhân ?ã c?p nh?t hay h?t nhân phiên b?n phát tri?n * h?c bi?t thêm v? h?t nhân Linux 8.6.1. Qu?n lý ?nh h?t nhân ??ng s? th? biên d?ch h?t nhân: kinh nghi?m này là thú v? và h?u d?ng. ?? biên d?ch h?t nhân b?ng cách Debian, b?n c?n l?y m?t s? gói: fakeroot, kernel-package, linux-source-2.6 và m?t s? ?i?u khác r?t có th? ?ã ???c cài ??t (xem tài li?u ??c ?i /usr/share/doc/kernel-package/README.gz ?? tìm danh sách ??y ??). Ph??ng pháp này s? t?o gói d?ng .deb ch?a mã ngu?n h?t nhân riêng c?a b?n, c?ng t?o m?t gói d?ng .deb ki?u ph? thu?c vào ?ã ??ng b? ch?a m?i mô-?un khác chu?n (n?u có). Nó là ph??ng pháp t?t h?n ?? qu?n lý ?nh h?t nhân; /boot s? ch?a h?t nhân, t?p tin « System.map », và b?n ghi c?a t?p tin c?u hình ho?t ??ng c?a b?n xâu d?ng ?ó. Ghi chú r?ng b?n không c?n ph?i biên d?ch h?t nhân b?ng "cách Debian"; nh?ng mà chúng tôi cho là d? h?n và an toàn h?n khi s? d?ng h? th?ng qu?n lý gói ?? qu?n lý h?t nhân riêng. T?c là, b?n có th? l?y mã ngu?n h?t nhân m?t cách tr?c ti?p t? b?c Linus thay cho linux-source-2.6, còn v?n s? d?ng ph??ng pháp biên d?ch kernel-package. Ghi chú r?ng tài li?u h??ng d?n hoàn toàn v? cách s? d?ng kernel-package n?m d??i th? m?c /usr/share/doc/kernel-package. Ti?t ?o?n này ch? ch?a tr? lý h??ng d?n v?n thôi. K? t? câu này, gi? s? là b?n ?i?u khi?n hoàn toàn máy tính, c?ng s? gi?i nén mã ngu?n h?t nhân vào n?i nào trong th? m?c chính c?a mình. ^[18]. C?ng gi? s? là phiên b?n h?t nhân là 2.6.18. Hãy ch?c là (trên dòng l?nh) b?n n?m trong th? m?c vào ?ó b?n mu?n gi?i nén mã ngu?n h?t nhân, r?i gi?i nén nó b?ng l?nh tar xjf /usr/src/linux-source-2.6.18.tar.bz2 và chuy?n ??i sang th? m?c linux-source-2.6.18 m?i t?o. Lúc ?ó b?n có kh? n?ng c?u hình h?t nhân m?i. N?u b?n ?ã cài ??t và c?u hình X11, mà ho?t ??ng, hãy ch?y l?nh make xconfig; n?u không thì ch?y l?nh make menuconfig (c?n thi?t cài ??t gói libncurses5-dev). B?n nên m?t th?i gian ?? ??c tr? giúp tr?c tuy?n: b?n hãy c?n th?n khi ch?n c?u hình h?t nhân. Khi ch?a ch?c, khuyên b?n bao g?m trình ?i?u khi?n thi?t b? (ph?n m?m qu?n lý ph?n c?ng ngo?i vi: th? Ethernet, b? ?i?u khi?n SCSI v.v.) v? ?ó b?n ch?a ch?c. L?i c?n th?n: các tùy ch?n khác, không liên quan ??n ph?n c?ng ??c tr?ng, nên v?n gi? giá tr? m?c ??nh n?u b?n không hi?u chúng. ??ng quên ch?n "Kernel module loader" (b? t?i mô-?un h?t nhân) trong ph?n "Loadable module support" (kh? n?ng h? tr? mô-?un t?i ???c): m?c ??nh là nó ch?a ch?n. N?u không g?m thì b?n cài ??t Debian ?ó s? g?p l?i. Sau ?ó, b?n nên làm s?ch cây ngu?n và ??t l?i các tham s? kernel-package. ?? làm nh? th?, hãy ch?y l?nh make-kpkg clean. B??c theo, hãy biên d?ch h?t nhân, b?ng l?nh fakeroot make-kpkg --initrd --revision=custom.1.0 kernel_image. S? hi?u phiên b?n "1.0" có th? thay ??i: nó ch? là s? phiên b?n dùng ?? theo dõi các b?n xây d?ng h?t nhân. H?n là b?n có kh? n?ng thay th? t? "custom" (riêng) b?ng b?t c? t? khác nào (v.d. tên máy). Ti?n trình biên d?ch h?t nhân có th? h?i lâu, tùy thu?c vào t?c ?? c?a máy tính. M?t khi biên d?ch xong, b?n có kh? n?ng cài ??t h?t nhân riêng gi?ng nh? b?t c? gói ph?n m?m nào. Nh? là ng??i ch?, hãy ch?y l?nh dpkg -i ../ linux-image-2.6.18-ki?n trúc ph?_custom.1.0_amd64.deb. Ph?n ki?n trúc ph? là m?t ki?n trúc ph? tùy ch?n, ph? thu?c vào nh?ng tùy ch?n h?t nhân nào b?n ??t. dpkg -i s? cài ??t h?t nhân, cùng v?i m?t s? t?p tin h? tr? t?t ??p khác. Ch?ng h?n, t?p tin System.map s? ???c cài ??t ?úng (có ích ?? g? l?i h?t nhân), và / boot/config-2.6.18 s? ???c cài ??t, ch?a b? c?u hình hi?n th?i c?a b?n. Gói h?t nhân m?i c?ng có kh? n?ng c?p nh?t t? ??ng b? t?i kh?i ??ng ?? s? d?ng h?t nhân m?i. N?u b?n ?ã t?o m?t gói modules (các mô-?un), b?n c?ng c?n ph?i cài ??t nó. Lúc này c?n kh?i ??ng l?i h? th?ng: hãy ??c c?n th?n c?nh báo nào mà b??c tr??c m?i t?o, r?i ch?y l?nh shutdown -r now (t?t bây gi?, r?i kh?i ??ng l?i). ?? tìm thông tin thêm v? h?t nhân Debian và ph??ng pháp biên d?ch h?t nhân, xem S? Tay H?t Nhân Linux Debian Debian Linux Kernel Handbook. Còn ?? tìm chi ti?t v? gói h?t nhân kernel-package, ??c nh?ng tài li?u h??ng d?n t?t ??p n?m trong th? m?c /usr/share/doc/kernel-package. 8.7. Ph?c h?i h? th?ng b? h?ng Th?nh tho?ng g?p l?i nên h? th?ng ???c cài ??t c?n th?n không còn kh?i ??ng ???c l?i. Có l? c?u hình b? t?i kh?i ??ng b? h?ng trong khi th? ra s? thay ??i, ho?c có l? m?t h?t nhân m?i cài ??t s? không kh?i ??ng ???c, ho?c gì ?ó r?t l? ?ã x?y ra, b?n ch?a bi?t sao. Trong m?i tr??ng h?p ??u, b?n c?n có h? th?ng ho?t ??ng trong khi s?a ?i?u b? h?ng thì ch? ?? c?u có ích. ?? truy c?p ch? ?? c?u, hãy gõ rescue (c?u) t?i d?u nh?c boot:, ho?c kh?i ??ng v?i tham s? rescue/enable=true (c?u b?t là ?úng). B?n s? xem vài màn hình ??u c?a trình cài ??t, góc màn hình hi?n th? chú thích ng? ý là ch? ?? c?u, không ph?i ti?n trình cài ??t ??y ??. ??ng lo, h? th?ng c?a b?n ?âu có s?p b? ghi ?è. Ch? ?? c?u ??n gi?n s? d?ng nh?ng kh? n?ng phát hi?n ph?n c?ng có s?n trong trình cài ??t ?? ch?c là các ??a, thi?t b? m?ng v.v. s?n sàng cho b?n trong khi s?a ch?a h? th?ng. Thay cho công c? phân vùng, màn hình k? ti?p nên hi?n th? danh sách các phân vùng n?m trong h? th?ng, yêu c?u b?n ch?n m?t ?i?u. Bình th??ng, b?n nên ch?n phân vùng ch?a h? th?ng t?p tin g?c mà b?n c?n ph?i s?a ch?a. B?n có kh? n?ng ch?n phân vùng n?m trên thi?t b? ki?u RAID và LVM c?ng nh? ?i?u ???c t?o tr?c ti?p trên ??a. N?u có th?, trình cài ??t lúc bây gi? hi?n th? d?u nh?c trình bao trong h? th?ng t?p tin m?i ch?n, cho b?n th?c hi?n vi?c s?a ch?a. Ví d?, n?u b?n c?n ph?i cài ??t l?i b? t?i kh?i ??ng GRUB vào m?c ghi kh?i ??ng chính c?a ??a c?ng th? nh?t, b?n có th? gõ l?nh grub-install '(hd0)' ?? làm nh? th?. N?u trình cài ??t không th? ch?y trình bao có ích trong h? th?ng t?p tin g?c ?ã ch?n, có l? vì h? th?ng t?p tin b? h?ng, nó s? hi?n th? c?nh báo và ??a ra trình bao trong môi tr??ng cài ??t thay th?. Môi tr??ng này có th? cung c?p s? công c? ít h?n, mà th??ng v?n còn là ?? ?? s?a ch?a h? th?ng. H? th?ng t?p tin g?c m?i ch?n s? ???c g?n k?t vào th? m?c /target. Trong m?i tr??ng h?p, sau khi b?n thoát kh?i trình bao, h? th?ng s? kh?i ??ng l?i. Cu?i cùng, ghi chú r?ng ti?n trình s?a ch?a h? th?ng b? h?ng có th? là khó : tài li?u h??ng d?n này không ph?i nh?m di?n t? m?i l?i có th? hay cách s?a nó. N?u b?n g?p l?i, hãy h?i nhà chuyên môn. -------------- ^[14] thunderbird có tên icedove trong Debian vì lý do c?p quy?n; chi ti?t v? tr??ng h?p này n?m ? ngo?i ph?m v? c?a s? tay này. ^[15] Ch?ng h?n, cron, quota, logcheck, aide, ... ^[16] Kh? n?ng chuy?n ??i th? cho ng??i ch? t?i tài kho?n ng??i dùng chu?n ???c c?u hình trong /etc/aliases. N?u ch?a t?o tài kho?n ng??i dùng chu?n nào, các th? nh? v?y s? ???c phát cho tài kho?n ng??i ch?. ^[17] C?ng có th? g? b? gói exim4 và thay th? b?ng MTA/MDA khác. ^[18] Có m?t s? v? trí khác vào ?ó b?n có th? gi?i nén mã ngu?n h?t nhân r?i xây d?ng h?t nhân riêng, nh?ng mà d? nh?t khi gi?i nén vào th? m?c chính vì không c?n thi?t quy?n truy c?p ??c bi?t. Ph? l?c A. Cài ??t th? nào M?c l?c A.1. Chu?n b? A.2. Kh?i ??ng trình cài ??t A.2.1. CD-ROM A.2.2. Thanh b? nh? USB A.2.3. Kh?i ??ng t? m?ng A.2.4. Kh?i ??ng t? ??a c?ng A.3. Cài ??t A.4. G?i báo cáo cài ??t cho chúng tôi A.5. V?y cu?i cùng... Tài li?u này di?n t? cách cài ??t Debian GNU/Linux etch dành cho AMD64 (ki?n trúc "amd64") b?ng debian-installer m?i. Nó là s? gi?i thích nhanh c?a ti?n trình cài ??t mà nên ch?a t?t c? thông tin c?n thi?t ?? cài ??t trong ph?n l?n tr??ng h?p. Khi thông tin thêm có th? là h?u ích, chúng tôi s? liên k?t ??n s? gi?i thích chi ti?t h?n trong H??ng d?n cài ??t Debian GNU/Linux. A.1. Chu?n b? N?u b?n g?p l?i trong khi cài ??t, xem Ph?n 5.3.6, "?? trình báo cáo cài ??t" ?? tìm thông tin v? cách thông báo l?i. N?u b?n c?n bi?t gì không n?m trong ph?m v? c?a tài li?u này, xin hãy h?i câu ho?c trong h?p th? chung « debian-boot » (debian-boot@lists.debian.org) ho?c trên IRC (kênh #debian-boot trên m?ng OFTC). A.2. Kh?i ??ng trình cài ??t Nhóm debian-cd cung c?p nhi?u b?n xây d?ng c?a ?nh ??a CD b?ng debian-installer trên trang ??a CD Debian. ?? tìm thông tin thêm v? n?i c?n l?y ??a CD, xem Ph?n 4.1, "B? ??a CD Debian GNU/Linux chính th?c". M?t s? ph??ng pháp cài ??t riêng c?n thi?t ?nh ki?u khác v?i ?nh ??a CD. Ph?n 4.2.1, "N?i tìm ?nh cài ??t" di?n t? cách tìm ?nh trên máy nhân b?n Debian. Nh?ng ti?t ?o?n ph? d??i ?ây cung c?p chi ti?t v? ?nh nào b?n nên l?y ?? th?c hi?n m?i ph??ng pháp cài ??t. A.2.1. CD-ROM Có hai ?nh ??a CD ki?u « netinst » (cài ??t qua m?ng) có th? ???c dùng ?? cài ??t etch b?ng debian-installer. Hai ?nh này ???c ??nh ?? kh?i ??ng t? ??a CD và cài ??t các gói thêm qua m?ng. S? khác gi?a hai ?nh này là ?nh netinst ??y ch?a các gói c? b?n, còn b?n c?n ph?i t?i chúng xu?ng M?ng khi dùng ?nh th? kinh doanh. Ho?c b?n có th? l?y m?t ??a CD kích c? ??y ?? mà không c?n m?ng ?? cài ??t. B?n c?n có ch? ??a CD th? nh?t c?a b? này. Hãy t?i v? ki?u nào b?n thích, và chép ra nó vào m?t ??a CD. ?? kh?i ??ng ??a CD này, b?n có th? c?n ph?i thay ??i c?u hình BIOS, nh? ???c di?n t? trong Ph?n 3.6.1, "G?i trình ??n thi?t l?p BIOS". A.2.2. Thanh b? nh? USB C?ng có th? cài ??t t? thi?t b? l?u tr? USB r?i. Thí d?, m?t dây khoá USB có th? làm v?t ch?a cài ??t Debian h?u ích mà b?n có th? mang su?t. Ph??ng pháp d? nh?t chu?n b? thanh b? nh? USB là tai v? kho hd-media/ boot.img.gz, r?i ch?y ch??ng trình « gunzip » ?? gi?i nén ?nh 256 MB t? t?p tin ?ó. Hãy ghi ?nh này m?t cách tr?c ti?p vào thanh b? nh?, mà c?n ph?i có kích c? ít nh?t 256 MB. T?t nhiên ti?n trình này s? h?y hoàn toàn d? li?u nào t?n t?i trên thanh b? nh? ?ó. Sau ?ó, hãy g?n k?t thanh b? nh?, mà lúc bây gi? ch?a h? th?ng t?p tin ki?u FAT. B??c k? ti?p, t?i v? m?t ?nh ??a CD cài ??t qua m?ng (netinst) Debian, r?i sao chép t?p tin này vào thanh b? nh?; b?t c? tên t?p tin nào là thích h?p mi?n là nó k?t thúc b?ng .iso. Có m?t s? ph??ng pháp khác, d?o h?n, ?? thi?t l?p thanh b? nh? ?? dùng debian-installer, c?ng có th? làm cho nó ho?t ??ng ???c v?i thanh b? nh? nh? h?n. ?? tìm chi ti?t, xem Ph?n 4.3, "Chu?n b? t?p tin ?? kh?i ??ng thanh b? nh? USB". M?t s? BIOS riêng có kh? n?ng kh?i ??ng tr?c ti?p v?t ch?a USB, còn m?t s? ?i?u không có. B?n có th? c?n ph?i c?u hình BIOS ?? kh?i ??ng t? "? ??a r?i", ngay c? "USB-ZIP", ?? làm cho nó kh?i ??ng ???c t? thi?t b? USB. ?? tìm m?o có ích và chi ti?t, xem Ph?n 5.1.3, "Kh?i ??ng t? thanh b? nh? USB". A.2.3. Kh?i ??ng t? m?ng C?ng có th? kh?i ??ng debian-installer m?t cách hoàn toàn t? m?ng. M?i ph??ng pháp kh?i ??ng t? m?ng ph? thu?c vào ki?n trúc và thi?t l?p kh?i ??ng m?ng riêng c?a b?n. Nh?ng t?p tin n?m trong th? m?c netboot/ có th? ???c dùng ?? kh?i ??ng debian-installer t? m?ng. Ph??ng pháp thi?t l?p d? nh?t r?t có th? là ti?n trình kh?i ??ng t? m?ng ki?u PXE. Hãy gi?i n?n (gunzip và b? .tar) t?p tin netboot/pxeboot.tar.gz vào th? m?c /var/lib/tftpboot ho?c n?i nào thích h?p v?i trình ph?c v? tftp c?a b?n. Thi?t l?p trình ph?c v? DHCP ?? g?i tên t?p tin /pxelinux.0 qua cho trình khách, và n?u có may, m?i ?i?u nên ??n gi?n ho?t ??ng ???c. ?? tìm ch? d?n chi ti?t, xem Ph?n 4.5, "Chu?n b? t?p tin ?? kh?i ??ng qua m?ng TFTP". A.2.4. Kh?i ??ng t? ??a c?ng Có th? kh?i ??ng trình cài ??t khi không dùng v?t ch?a r?i nào, ch? dùng m?t ph?n c?ng ?ã có, mà có th? ch?a h? ?i?u hành khác. Hãy t?i v? hai t?p tin hd-media/initrd.gz, hd-media/vmlinuz, và m?t ?nh ??a CD Debian vào th? m?c c?p ??u c?a ??a c?ng ?ó. Ch?c là ?nh ??a CD có tên t?p tin k?t thúc b?ng .iso. Sau ?ó, ??n gi?n c?n kh?i ??ng Linux b?ng initrd. Ph?n 5.1.2, "Kh?i ??ng t? Linux b?ng LILO hay GRUB" di?n t? m?t cách làm nh? th?. A.3. Cài ??t M?t khi trình cài ??t kh?i ch?y, b?n s? xem màn hình ban ??u. Hãy b?m Enter ?? kh?i ??ng, ho?c ??c các ch? d?n v? nh?ng ph??ng pháp kh?i ??ng và tham s? khác (xem Ph?n 5.2, "Tham s? kh?i ??ng"). Sau m?t th?i gian, b?n s? ???c nh?c ch?n ngôn ng? c?a mình. Hãy s? d?ng phím m?i tên ?? ch?n ngôn ng?, r?i b?m Enter ?? ti?p t?c. Sau ?ó, b?n s? ???c nh?c ch?n qu?c gia, trong danh sách g?m qu?c gia n?i nói ngôn ng? b?n. N?u ch? b?n không n?m trong danh sách ng?n, có s?n m?t danh sách m?i qu?c gia trên kh?p th? gi?i. Có l? b?n s? ???c nh?c xác nh?n b? trí bàn phím c?a mình. Hãy ch?n b? trí bàn phím thích h?p, ho?c ch?n ?i?u m?c ??nh n?u b?n ch?a ch?c. Sau ?ó, b?n có th? ngh? trong khi trình cài ??t Debian phát hi?n m?t s? ph?n c?ng c?a b?n, và t?i ph?n còn l?i c?a nó t? ??a CD, ??a m?m, USB v.v. Ti?p theo, trình cài ??t s? th? phát hi?n ph?n c?ng m?ng c?a b?n, ?? thi?t l?p thao tác ch?y m?ng b?ng DHCP. N?u b?n ch?a lên m?ng, ho?c không có kh? n?ng DHCP, b?n s? có d?p t? c?u hình m?ng. ?ây là giai ?o?n phân vùng ??a. Tr??c tiên, b?n s? có d?p phân vùng t? ??ng ho?c m?t ??a hoàn toàn, ho?c s?c ch?a còn r?nh có s?n trên m?t ??a (kh? n?ng phân vùng ?ã h??ng d?n). Tùy ch?n này ???c khuy?n khích cho ng??i dùng m?i ho?c ng??i nào v?i vàng. N?u b?n không mu?n t? ??ng phân vùng, hãy ch?n B?ng tay trong trình ??n. N?u b?n có m?t phân vùng thêm ki?u DOS hay Windows mà b?n mu?n b?o t?n, hãy r?t c?n th?n t? ??ng kh?i ??ng. N?u b?n ch?n t? phân vùng, có th? s? d?ng trình cài ??t ?? thay ??i kích c? c?a phân vùng FAT hay NTFS t?n t?i ?? t?o ?? ch? cho b?n cài ??t Debian: ??n gi?n hãy ch?n phân vùng ?ó r?i ghi rõ kích c? m?i cho nó. Trên màn hình k? ti?p, b?n s? xem b?ng phân vùng, cách s? ??nh d?ng phân vùng, và n?i s? g?n k?t chúng. Hãy ch?n phân vùng c?n s?a ??i ho?c xóa b?. N?u b?n ?ã phân vùng t? ??ng, b?n nên có kh? n?ng ch?n Phân vùng xong và ghi các thay ??i vào ??a trong trình ??n, ?? s? d?ng c?u hình ???c thi?t l?p. Ghi nh? : c?n ph?i gán ít nh?t m?t phân vùng dành cho ch? trao ??i (swap space), c?ng g?n k?t m?t phân vùng ??n /. Ph? l?c C, Phân vùng cho Debian có thông tin thêm v? cách t?o phân vùng. Lúc này, debian-installer ??nh d?ng các phân vùng c?a b?n, r?i b?t ??u cài ??t h? th?ng c? b?n, mà có th? h?i lâu. Sau ?ó, h?t nhân s? ???c cài ??t. B??c cu?i cùng là cài ??t m?t b? t?i kh?i ??ng (boot loader). N?u trình cài ??t phát hi?n h? ?i?u hành khác n?m trên máy tính c?a b?n, nó s? thêm m?i H?H vào trình ??n kh?i ??ng, c?ng cho b?n bi?t nh? th?. M?c ??nh là GRUB s? ???c cài ??t vào m?c ghi kh?i ??ng ch? c?a ??a c?ng th? nh?t, mà th??ng là s? ch?n t?t. B?n s? có d?p b? qua s? ch?n ?ó và cài ??t GRUB vào n?i khác. debian-installer lúc bây gi? s? báo b?n bi?t khi ti?n trình cài ??t ?ó m?i ch?y xong. Hãy g? b? ??a CD-ROM hay v?t ch?a kh?i ??ng khác, r?i b?m Enter ?? kh?i ??ng l?i máy tính. Nó nên kh?i ??ng vào giai ?o?n k? ti?p c?a ti?n trình cài ??t, ???c di?n t? trong Ch??ng 7, Kh?i ??ng vào h? th?ng Debian m?i. N?u b?n mu?n tìm thông tin thêm v? ti?n trình cài ??t, xem Ch??ng 6, S? d?ng trình cài ??t Debian. A.4. G?i báo cáo cài ??t cho chúng tôi N?u b?n ?ã cài ??t thành công b?ng debian-installer, xin hãy m?t th?i gian ?? cung c?p m?t báo cáo. Ph?ng pháp báo cáo d? nh?t là cài ??t gói « reportbug » (dùng l?nh aptitude install reportbug), c?u hình reportbug nh? ???c gi?i thích trong Ph?n 8.5.2, "G?i th? ra h? th?ng", r?i ch?y l?nh reportbug installation-reports. N?u b?n ch?a cài ??t xong, r?t có th? là b?n ?ã g?p l?i trong trình cài ??t Debian. ?? c?i ti?n ph?n m?m cài ??t, chúng tôi c?n ph?i bi?t l?i này: b?n báo cáo nhé. B?n có th? thông báo l?i trong báo cáo cài ??t; n?u ti?n trình cài ??t th?t b?i hoàn toàn, xem Ph?n 5.3.5, "Thông báo v?n ?? cài ??t". A.5. V?y cu?i cùng... Chúng tôi hy v?ng ti?n trình cài ??t Debian ch?y ???c cho b?n, c?ng là b?n tìm th?y Debian là h?u hi?u. ?? ngh? b?n ??c Ch??ng 8, B??c ti?p và ?i ?âu v?y?. Ph? l?c B. T? ??ng hoá vi?c cài ??t b?ng chèn s?n M?c l?c B.1. Gi?i thi?u B.1.1. Ph??ng pháp chèn s?n B.1.2. H?n ch? B.2. Dùng kh? n?ng chèn s?n B.2.1. T?i t?p tin ??nh c?u hình s?n B.2.2. Dùng tham s? kh?i ??ng ?? chèn s?n câu h?i B.2.3. Ch? ?? t? ??ng B.2.4. Bi?t hi?u có ích khi chèn s?n B.2.5. Dùng máy ph?c v? DHCP ?? xác ??nh t?p tin ??nh c?u hình s?n B.3. T?o t?p tin ??nh c?u hình s?n B.4. N?i dung c?a t?p tin ??nh c?u hình s?n B.4.1. ??a ph??ng hoá B.4.2. C?u hình m?ng B.4.3. Thi?t l?p máy nhân b?n B.4.4. Phân vùng B.4.5. Phân vùng b?ng RAID B.4.6. Thi?t l?p ??ng h? và múi gi? B.4.7. Thi?t l?p apt B.4.8. Thi?t l?p tài kho?n B.4.9. Cài ??t h? th?ng c? b?n B.4.10. Cài ??t b? t?i kh?i ??ng B.4.11. Ch?n gói ph?n m?m B.4.12. Làm xong giai ?o?n cài ??t th? nh?t B.4.13. C?u hình trình th? B.4.14. C?u hình X B.4.15. Chèn tr??c gói khác B.5. Tùy ch?n c?p cao B.5.1. Ch?y l?nh riêng trong khi cài ??t B.5.2. Dùng kh? n?ng chèn s?n ?? thay ??i giá tr? m?c ??nh B.5.3. T?i dây chuy?n t?p tin ??nh c?u hình s?n Ph? l?c này gi?i thích ph??ng pháp chèn s?n thông tin tr? l?i các câu h?i trong debian-installer ?? t? ??ng hoá ti?n trình cài ??t. Nh?ng ?o?n c?u hình ???c dùng trong ph? l?c này c?ng s?n sàng d?ng t?p tin ??nh c?u hình s?n ví d? t?i http://www.debian.org/releases/etch/example-preseed.txt. B.1. Gi?i thi?u Kh? n?ng chèn s?n cung c?p ph??ng pháp ??t tr? l?i nh?ng câu ???c h?i trong ti?n trình cài ??t, không c?n t? nh?p m?i tr? l?i trong khi cài ??t. Nh? th? thì có kh? n?ng t? ??ng hoá hoàn toàn ph?n l?n ki?u vi?c cài ??t, ngay c? cung c?p m?t s? tính n?ng không s?n sàng trong ti?n trình cài ??t chu?n. B.1.1. Ph??ng pháp chèn s?n Có ba ph??ng pháp có th? dùng ?? chèn s?n: initrd, t?p tin và m?ng. Ti?n trình chèn s?n initrd s? ho?t ??ng ???c v?i b?t c? ph??ng pháp cài ??t nào, c?ng h? tr? kh? n?ng chèn s?n s? th? thêm, còn c?n thi?t b?n chu?n b? nhi?u nh?t. Ti?n trình chèn s?n ki?u t?p tin và m?ng có th? ???c dùng v?i ph??ng pháp cài ??t khác nhau. Theo ?ây có b?ng hi?n th? ph??ng pháp chèn s?n nào dùng ???c v?i ph??ng pháp cài ??t nào. +-----------------------------------------------------------------------------+ | Ph??ng pháp cài ??t | initrd | t?p tin | m?ng | |---------------------------------------------+---------+-----------+---------| |CD/DVD |có |có |có^[a] | |---------------------------------------------+---------+-----------+---------| |kh?i ??ng qua m?ng |có |không |có | |---------------------------------------------+---------+-----------+---------| |ki?u ??a c?ng (g?m thanh USB) |có |có |có^[a] | |-----------------------------------------------------------------------------| |^[a] nh?ng ch? n?u b?n có kh? n?ng truy c?p m?ng, và ??t giá tr? preseed/url | |thích h?p | +-----------------------------------------------------------------------------+ S? khác nhau quan tr?ng gi?a nh?ng ph??ng pháp chèn s?n là ?i?m th?i n?i t?p tin c?u hình s?n ???c t?i và x? lý. ??i v?i s? chèn s?n ki?u initrd, ?i?m này n?m ?úng t?i ??u c?a ti?n trình cài ??t, tr??c khi h?i câu th? nh?t. ??i v?i s? chèn s?n ki?u t?p tin, nó n?m sau khi ??a CD hay ?nh ??a CD ?ã ???c t?i. Còn ??i v?i s? chèn s?n ki?u m?ng, nó n?m ch? sau khi m?ng ?ã ???c c?u hình. Rõ ràng là không th? chèn s?n câu h?i nào ???c x? lý tr??c khi n?p t?p tin c?u hình s?n (g?m các câu h?i ch? ???c hi?n th? t?i ?u tiên v?a hay th?p, nh? vi?c ch?y phát hi?n ph?n c?ng ??u tiên). Ph?n Ph?n B.2.2, "Dùng tham s? kh?i ??ng ?? chèn s?n câu h?i" cung c?p ph??ng pháp tránh h?i nh?ng câu s?m này. ?? tránh nh?ng câu h?i bình th??ng xu?t hi?n tr??c khi vi?c chèn s?n x?y ra, b?n có kh? n?ng kh?i ch?y trình cài ??t trong ch? ?? "t? ??ng" (auto). S? ch?n này hoãn các câu bình th??ng ???c h?i quá s?m ?? chèn s?n (t?c là câu ch?n ngôn ng?, qu?c gia và bàn phím) ??n sau khi m?ng tr? thành ho?t ??ng, thì cho các câu này ???c chèn s?n. Nó c?ng ch?y ti?n trình cài ??t trong ch? ?? t?i h?n, mà tránh nhi?u câu h?i không quan tr?ng. Xem Ph?n B.2.3, "Ch? ?? t? ??ng" ?? tìm chi ti?t. B.1.2. H?n ch? M?c dù ph??ng pháp này có kh? n?ng chèn s?n ph?n l?n câu h?i ???c debian-installer dùng, có m?t s? ngo?i l? quan tr?ng. B?n c?n ph?i phân vùng (l?i) toàn b? ??a ho?c s? d?ng s?c ch?a còn r?nh trên ??a; không th? s? d?ng phân vùng ?ã có. B.2. Dùng kh? n?ng chèn s?n Tr??c tiên b?n c?n ph?i t?o m?t t?p tin c?u hình s?n, r?i ?? nó vào v? trí t? ?ó b?n mu?n dùng nó. Ph??ng pháp t?o t?p tin c?u hình s?n ???c di?n t? trong ph?n sau c?a ph? l?c này. Cách ?? nó vào v? trí ?úng là h?i ??n gi?n cho vi?c chèn s?n qua m?ng ho?c n?u b?n mu?n ??c t?p tin ra ??a m?m hay thanh USB. N?u b?n mu?n g?m có t?p tin ?ó trên ??a CD hay DVD, b?n s? c?n ph?i t?o l?i ch? ?nh ISO ?ó. Ph??ng pháp gây ra initrd g?m t?p tin c?u hình s?n n?m ? ngo?i ph?m v? c?a tài li?u này: xem tài li?u h??ng d?n c?a nhà phát tri?n v? debian-installer. B?n có kh? n?ng t?o t?p tin c?u hình s?n riêng d?a vào t?p tin c?u hình s?n m?u s?n sàng t?i http://www.debian.org/releases/etch/example-preseed.txt. T?p tin m?u này l?n l??t d?a vào nh?ng ?o?n c?u hình n?m trong ph? l?c này. B.2.1. T?i t?p tin ??nh c?u hình s?n N?u b?n ?ang dùng kh? n?ng chèn s?n ki?u initrd, b?n ch? c?n ph?i ch?c là m?t t?p tin tên preseed.cfg n?m trong th? m?c g?c c?a initrd ?ó. Trình cài ??t s? ki?m tra t? ??ng n?u có t?p tin này không, c?ng s? t?i nó. ??i v?i các ph??ng pháp chèn s?n khác, b?n c?n ph?i báo trình cài ??t bi?t t?p tin nào c?n dùng khi b?n kh?i ??ng nó. Bình th??ng cung c?p thông tin này b?ng cách g?i cho h?t nhân m?t tham s? kh?i ??ng, ho?c t? g?i vào lúc kh?i ??ng, ho?c b?ng cách hi?u ch?nh t?p tin c?u hình b? t?i kh?i ??ng (v.d. syslinux.cfg), thêm tham s? ?ó vào k?t thúc c?a (nh?ng) dòng ph? thêm dành cho h?t nhân. N?u b?n có ph?i xác ??nh t?p tin c?u hình s?n trong c?u hình c?a b? t?i kh?i ??ng, b?n c?ng có kh? n?ng thay ??i c?u hình ?? tránh tr??ng h?p c?n ph?i b?m phím Enter ?? kh?i ??ng trình cài ??t. ??i v?i syslinux, c?n ph?i ??t th?i h?n thành 1 trong t?p tin c?u hình syslinux.cfg. ?? ch?c là trình cài ??t nh?n t?p tin c?u hình s?n ?úng, b?n có tùy ch?n xác ??nh t?ng ki?m (checksum) cho t?p tin ?ó. Hi?n th?i nó c?n ph?i là t?ng ki?u md5sum, và n?u ???c xác ??nh, nó ph?i kh?p v?i t?p tin c?u hình s?n, n?u không thì trình cài ??t s? t? ch?i dùng nó. Các tham s? kh?i ??ng c?n xác ??nh: ? n?u b?n kh?i ??ng qua m?ng: preseed/url=http://máy/???ng/d?n/??n/preseed.cfg preseed/url/checksum=5da499872becccfeda2c4872f9171c3d ? n?u b?n kh?i ??ng ??a CD ?ã t?o l?i ch? : preseed/file=/cdrom/preseed.cfg preseed/file/checksum=5da499872becccfeda2c4872f9171c3d ? n?u b?n cài ??t t? v?t ch?a USB (hãy ?? t?p tin c?u hình s?n vào th? m?c c?p ??u c?a thanh USB): preseed/file=/hd-media/preseed.cfg preseed/file/checksum=5da499872becccfeda2c4872f9171c3d Ghi chú r?ng c?ng có kh? n?ng nh?p ??a ch? M?ng preseed/url d?ng ng?n là ch? url, còn ??a ch? t?p tin preseed/file d?ng ng?n là ch?file, khi ??a ch? ki?u này là tham s? kh?i ??ng. B.2.2. Dùng tham s? kh?i ??ng ?? chèn s?n câu h?i N?u t?p tin c?u hình s?n không th? ???c dùng ?? chèn s?n m?t s? b??c riêng, ti?n trình cài ??t v?n còn có th? ???c t? ??ng hoá hoàn toàn, vì b?n còn có kh? n?ng g?i các giá tr? chèn s?n cho h?t nhân trên dòng l?nh khi kh?i ??ng trình cài ??t. Các tham s? kh?i ??ng c?ng có th? ???c dùng n?u b?n không th?t mu?n s? d?ng kh? n?ng chèn s?n, nh?ng ch? mu?n cung c?p tr? l?i cho m?t câu h?i riêng. M?t s? m?u có ích v? tr??ng h?p này n?m trong ph?n khác c?a tài li?u này. ?? ??t m?t giá tr? c?n s? d?ng bên trong debian-installer, ch? c?n g?i ???ng_d?n/??n/bi?n=giá_tr? cho b?t c? bi?n chèn s?n nào ???c li?t kê trong nh?ng m?u c?a ph? l?c này. N?u giá tr? nào s? ???c dùng ?? c?u hình gói cho h? th?ng ?ích, b?n c?n ph?i thêm (vào ??u chu?i) cái s? h?u (owner)^[19] bi?n ?ó nh? th?: cái_s?_h?u:???ng_d?n/??n/bi?n=giá_tr?. Không xác ??nh cái s? h?u thì giá tr? cho bi?n ?ó s? không ???c sao chép vào c? s? d? li?u debconf trong h? th?ng ?ích nên vô ích trong ti?n trình c?u hình gói liên quan. Ghi chú r?ng m?t s? bi?n th??ng ???c ??t t?i d?u nh?c kh?i ??ng c?ng có bi?t hi?u ng?n h?n. Bi?t hi?u s?n sàng thì ???c dùng trong nh?ng m?u thí d? trong ph? l?c này, thay cho bi?n ??y ??. ??c bi?t, bi?n preseed/url có bi?t hi?u là url, c?ng có kh? n?ng thêm cho phép dùng ??a ch? M?ng ng?n h?n. Và bi?t hi?u tasks ??i di?n tasksel:tasksel/first. Hai d?u tr? "--" trong nh?ng tùy ch?n kh?i ??ng thì có ngh?a ??c bi?t. Các tham s? kh?i ??ng xu?t hi?n sau "--" cu?i cùng có th? ???c sao chép vào c?u hình c?a b? t?i kh?i ??ng cho h? th?ng ?ã cài ??t (n?u h? tr? b?i b? cài ??t cho b? t?i kh?i ??ng ?ó). B? cài ??t s? t? ??ng l?c ra b?t c? tùy ch?n nào nó nh?n ra. Ghi chú Các h?t nhân Linux hi?n th?i (2.6.9 và sau) ch?p nh?n s? t?i ?a là 32 tùy ch?n dòng l?nh và 32 bi?n môi tr??ng, g?m b?t c? tùy ch?n nào ???c thêm theo m?c ??nh cho b? cài ??t. V??c quá s? này thì h?t nhân không th? ph?c h?i (s?p ??). (??i v?i h?t nhân s?m h?n thì s? t?i ?a là nh? h?n.) ??i v?i ph?n l?n ti?n trình cài ??t, m?t s? tùy ch?n m?c ??nh riêng n?m trong t?p tin c?u hình c?a b? t?i kh?i ??ng, v.d. vga=normal, có th? ???c g? b? an toàn, mà có th? cho b?n có kh? n?ng thêm tùy ch?n n?a ?? chèn s?n. Ghi chú Có l? không ph?i luôn luôn có kh? n?ng xác ??nh giá tr? ch?a d?u cách cho tham s? kh?i ??ng, th?m chí n?u b?n ??nh gi?i chúng b?ng d?u trích d?n. B.2.3. Ch? ?? t? ??ng B? cài ??t Debian có vài tính n?ng h?p nh?t v?i nhau ?? cho phép dòng l?nh h?i ??n gi?n ? d?u nh?c kh?i ??ng có k?t qu? là vi?c cài ??t t? ??ng riêng ph?c t?p tùy ý. ?? làm rõ ý, ? ?ây có m?t s? m?u thí d? có th? ???c dùng ? d?u nh?c kh?i ??ng: auto url=autoserver [auto t? ??ng url ??a ch? M?ng server máy ph?c v?] M?u này nh? máy ph?c v? DHCP h? tr? máy tính quy?t ??nh giá tr? c?a autoserver b?ng DNS, có th? sau khi thêm mi?n c?c b? n?u DHCP ?ã cung c?p. N?u m?u này ???c dùng ? n?i M?ng có mi?n m?u.com có thi?t l?p DHCP chu?n, k?t qu? là t?p tin chèn s?n ???c l?y t? http:/ /autoserver.m?u.com/d-i/etch/./preseed.cfg. Ph?n cu?i cùng c?a ??a ch? ?ó (d-i/etch/./preseed.cfg) ???c l?y t? giá tr? auto-install/defaultroot. M?c ??nh là nó g?m th? m?c etch ?? cho các phiên b?n sau có kh? n?ng xác ??nh tên mã riêng và cho phép m?i ng??i nâng c?p m?t cách ???c ?i?u khi?n. Ph?n /./ ???c dùng ?? ng? ý m?t th? m?c g?c vào ?ó các ???ng d?n ph? có th? ???c neo (?? s? d?ng trong preseed/include và preseed/run). B? trí này cho phép xác ??nh t?p tin ho?c d?ng ??a ch? M?ng ??y ?? ho?c ???ng d?n b?t ??u v?i d?u xuy?c / thì ???c neo, ho?c ngay c? ???ng d?n t??ng ??i v?i v? trí c?a t?p tin ?ã l?y cu?i cùng. Nó có th? ???c s? d?ng ?? c?u t?o các v?n l?nh có kh? n?ng di ??ng h?n mà toàn b? phân c?p v?n l?nh có th? ???c di chuy?n sang v? trí khác, không ng?t nó, ch?ng h?n khi sao chép các t?p tin vào thanh USB t? máy ph?c v? M?ng. Trong m?u thí d? này, n?u t?p tin chèn s?n ??t bi?n preseed/run thành giá tr? /scripts/late_command.sh thì t?p tin s? ???c l?y t? http://autoserver.example.com/d-i/etch/./scripts/late_command.sh. N?u không có h? t?ng c? s? c?c b? ki?u DHCP hay DNS, ho?c n?u b?n không mu?n s? d?ng ???ng d?n m?c ??nh ??n preseed.cfg, b?n v?n còn có kh? n?ng s? d?ng m?t ??a ch? M?ng d?t khoát; không s? d?ng y?u t? /./ thì nó ???c neo vào ??u c?a ???ng d?n (t?c là d?u xuy?c / th? ba trong ??a ch? ?ó). ? ?ây có m?t m?u thí d? ch? c?n s? h? tr? t?i thi?u c?a h? t?ng c? s? c?c b? : auto url=http://192.168.1.2/???ng_d?n/??n/t?p_tin_chèn_s?n.c?a_tôi Nó ho?t ??ng nh? th?: * ??a ch? M?ng thi?u giao th?c thì http ???c gi? s?, * ph?n tên máy không ch?a d?u ch?m thì mi?n b?t ngu?n t? DHCP ???c ph? thêm, và * không có d?u xuy?c / n?m sau tên mi?n thì ???ng d?n m?c ??nh ???c thêm. Thêm vào vi?c xác ??nh ??a ch? M?ng, b?n c?ng có kh? n?ng xác ??nh thi?t l?p không có t?c ??ng tr?c ti?p ?ng x? c?a debian-installer chính nó, nh?ng v?n còn có th? ???c g?i cho v?n l?nh nào ???c ghi rõ b?ng preseed/run trong t?p tin chèn s?n ?ã n?p. Hi?n th?i, m?u duy nh?t c?a tr??ng h?p này là auto-install/ classes, mà có bi?t hi?u là classes. Dùng ???c nh? th?: auto url=m?u.com classes=h?ng_A;h?ng_B Nh?ng h?ng này có th?, ch?ng h?n, ng? ý ki?u h? th?ng c?n cài ??t hay b?n ??a hoá c?n dùng. T?t nhiên có th? kéo dài khái ni?m này, có l? b?ng cách dùng mi?n tên auto-install nên dùng m?u nh? auto-install/style ?? dùng trong v?n l?nh. N?u b?n mu?n làm vi?c nh? th?, hãy g?i lá th? cho h?p th? chung kh?i ??ng Debian < debian-boot@lists.debian.org>, ?? chúng ta tránh s? xung ??t gi?a các tên mi?n, và có th? thêm bi?t hi?u cho tham s? ?ó ?? giúp ?? b?n. Nhãn kh?i ??ng auto (t? ??ng) ch?a ???c ??nh ngh?a trên m?i ki?n trúc. V?n còn ??t ???c cùng m?t k?t qu? b?ng cách ??n gi?n thêm hai tham s? auto=true priority=critical (t? ??ng là ?úng, ?u tiên là t?i h?n) vào dòng l?nh h?t nhân. Tham s? auto là bi?t hi?u cho bi?n auto-install/enable, và ?i?u khi?n cách hoãn nh?ng câu h?i mi?n ??a ph??ng và bàn phím ??n sau khi có d?p chèn s?n chúng. Còn priority là bi?t hi?u cho bi?n debconf/priority: vi?c ??t nó thành critical thì ng?n c?n h?i câu nào có ?u tiên th?p h?n nó. Tùy ch?n thêm có th? có ích khi c? g?ng t? ??ng hoá vi?c cài ??t ch?y v?i d?ch v? DHCP là: interface=auto netcfg/dhcp_timeout=60 (giao di?n là t? ??ng, th?i h?n netcf/dhcp là 60) mà làm cho máy ch?n NIC th? nh?t s?n sàng và ??i nhi?u th?i gian h?n ?? nh?n tr? l?i cho truy v?n DHCP c?a nó. B.2.4. Bi?t hi?u có ích khi chèn s?n Nh?ng bi?t hi?u sau có th? có ích khi s? d?ng kh? n?ng chèn s?n (ch? ?? t? ??ng). auto auto-install/enable classes auto-install/classes fb debian-installer/framebuffer locale debian-installer/locale priority debconf/priority t?p tin preseed/file url preseed/url interface netcfg/choose_interface hostname    netcfg/get_hostname domain netcfg/get_domain protocol mirror/protocol suite mirror/suite B.2.5. Dùng máy ph?c v? DHCP ?? xác ??nh t?p tin ??nh c?u hình s?n C?ng có kh? n?ng dùng d?ch v? DHCP ?? xác ??nh t?p tin c?u hình s?n c?n t?i xu?ng m?ng. Giao th?c DHCP cho kh? n?ng xác ??nh tên t?p tin. Bình th??ng, nó là t?p tin c?n kh?i ??ng qua m?ng, nh?ng n?u nó có v? là ??a ch? M?ng (URL), v?t ch?a cài ??t mà h? tr? kh? n?ng chèn s?n qua m?ng s? t?i t?p tin ?ó xu?ng ??a ch? M?ng ???c cung c?p r?i dùng nó là t?p tin c?u hình s?n. ?ây là m?u cách thi?t l?p nó trong t?p tin c?u hình « dhcpd.conf » cho phiên b?n 3 c?a trình ph?c v? DHCP ISC (gói Debian « dhcp3-server »). if substring (option vendor-class-identifier, 0, 3) = "d-i" { filename "http://máy/preseed.cfg"; } Ghi chú r?ng m?u bên trên gi?i h?n tên t?p tin này thành ?ng d?ng khách DHCP t? nh?n di?n là « d-i », vì v?y nó s? không có tác ??ng ?ng d?ng khách DHCP chu?n, ch? trình cài ??t. B?n c?ng có kh? n?ng ??nh d?ng ?o?n ?ó là ?o?n dòng cho ch? m?t máy riêng, ?? tránh chèn s?n m?i vi?c cài ??t trên m?ng ?ó. M?t ph??ng pháp t?t ?? dùng kh? n?ng chèn s?n DHCP là chèn s?n ch? nh?ng giá tr? ??c tr?ng cho m?ng ?ó, v.d. máy nhân b?n Debian c?n dùng. B?ng cách này, các vi?c cài ??t trên m?ng ?ó s? ch?n t? ??ng máy nhân b?n h?u ích, còn ph?n còn l?i c?a ti?n trình cài ??t có th? ???c th?c hi?n t??ng tác. B?n nên r?t c?n th?n khi dùng kh? n?ng chèn s?n DHCP ?? t? ??ng hoá hoàn toàn ti?n trình cài ??t Debian nào. B.3. T?o t?p tin ??nh c?u hình s?n T?p tin c?u hình s?n có d?ng th?c ???c dùng b?i l?nh debconf-set-selections. D?ng th?c chung c?a dòng nào n?m trong t?p tin c?u hình s?n là: Ghi nh? vài quy t?c khi t?o t?p tin c?u hình s?n. * Chèn ch? m?t d?u cách riêng l? gi?a « ki?u » và « giá tr? »: d?u cách thêm nào s? ???c x? lý là ph?n c?a giá tr? ?ó. * M?i dòng có th? ???c chia ra nhi?u dòng b?ng cách ph? thêm xuy?c ng??c ("\ ") là ký t? ti?p t?c dòng. N?i thích h?p ?? chia dòng ra là n?i n?m sau « tên câu h?i »; còn n?i không thích h?p là n?i gi?a « ki?u câu h?i » và « giá tr? ». * Ph?n l?n câu h?i c?n ph?i ???c chèn s?n b?ng giá tr? ti?ng Anh, không ph?i giá tr? ?ã d?ch. Tuy nhiên, có m?t s? câu h?i riêng (v.d. trong partman) trong ?ó c?n ph?i dùng giá tr? ?ã d?ch. * M?t s? câu h?i riêng ch?p nh?n mã là giá tr?, thay cho ?o?n ti?ng Anh ???c hi?n th? trong khi cài ??t. Ph??ng pháp d? nh?t ?? t?o t?p tin c?u hình s?n là dùng t?p tin m?u ???c liên k?t trong Ph?n B.4, "N?i dung c?a t?p tin ??nh c?u hình s?n" nh? là c? b?n, r?i thêm t? t? vào nó. M?t ph??ng pháp xen k? là t? ch?y ti?n trình cài ??t, r?i, sau khi kh?i ??ng l?i, dùng ch?c n?ng debconf-get-selections c?a gói các ti?n ích debconf-utils ?? ?? c? c? s? d? li?u debconf l?n c? s? d? li?u cdebconf c?a trình cài ??t ??u vào cùng m?t t?p tin: $ debconf-get-selections --installer > t?p tin $ debconf-get-selections >> t?p tin Tuy nhiên, t?p tin ???c t?o ra b?ng cách này s? ch?a m?t s? m?c riêng không nên ???c chèn s?n; t?p tin m?u c?ng là n?i b?t ??u thích h?p h?n v?i tr??ng h?p c?a ph?n l?n ng??i dùng. Ghi chú Ph??ng pháp này nh? tr??ng h?p r?ng, t?i k?t thúc c?a ti?n trình cài ??t, c? s? d? li?u cdebconf c?a trình cài ??t ???c l?u vào h? th?ng m?i cài ??t trong th? m?c /var/log/installer/cdebconf. Tuy nhiên, vì c? s? d? li?u ?ó có th? ch?a thông tin nh?y c?m, theo m?c ??nh các t?p tin ?ó ch? cho phép ng??i ch? ??c thôi. Th? m?c /var/log/installer, c?ng là m?i t?p tin n?m trong nó s? b? xoá b? ra h? th?ng c?a b?n n?u b?n t?y gói thông báo cài ??t installation-report. ?? ki?m tra giá tr? có th? cho câu h?i, b?n có kh? n?ng s? d?ng trình hi?u ch?nh v?n b?n nano ?? xem l?i các t?p tin n?m trong th? m?c /var/lib/cdebconf trong khi cài ??t. Xem t?p tin templates.dat ?? tìm bi?u m?u thô, còn t?p tin questions.dat ?? tìm nh?ng giá tr? hi?n th?i và các giá tr? ???c gán cho bi?n. Tr??c khi cài ??t, ?? ki?m tra n?u t?p tin c?u hình s?n có d?ng th?c h?p l? ch?a, b?n có th? ch?y l?nh debconf-set-selections -c preseed.cfg. B.4. N?i dung c?a t?p tin ??nh c?u hình s?n Nh?ng ?o?n c?u hình ???c dùng trong ph? l?c này c?ng s?n sàng d?ng t?p tin ??nh c?u hình s?n ví d? t?i http://www.debian.org/releases/etch/example-preseed.txt. Ghi chú r?ng m?u này d?a vào ti?n trình cài ??t vào ki?n trúc ki?u x86 Intel. N?u b?n ?ang cài ??t vào ki?n trúc khác, m?t s? ph?n m?u (v.d. ph?n ch?n b? trí bàn phím và ph?n cài ??t b? t?i kh?i ??ng) có l? không ph?i là thích h?p, c?ng s? c?n ph?i ???c thay th? b?ng thi?t l?p debconf thích h?p v?i ki?n trúc ?ó. B.4.1. ??a ph??ng hoá Vi?c ??t giá tr? ??a ph??ng hoá s? ho?t ??ng ???c ch? n?u b?n dùng kh? n?ng chèn s?n ki?u initrd. ??i v?i các ph??ng pháp khác, t?p tin c?u hình s?n s? ???c t?i ch? sau khi h?i các câu này. Mi?n ??a ph??ng (locale) có th? ???c dùng ?? xác ??nh c? ngôn ng? l?n qu?c gia. ?? xác ??nh mi?n ??a ph??ng nh? là tham s? kh?i ??ng, hãy dùng ?o?n locale=vi (ho?c thay th? mã ngôn ng?/qu?c gia khác d?ng « nn » hay « nn_QQ »). # Mi?n ??a ph??ng ??t ngôn ng? và qu?c gia. d-i debian-installer/locale string vi Ti?n trình c?u hình bàn phím là bao g?m vi?c ch?n ki?n trúc bàn phím (ph?n c?ng) và b? trí bàn phím (ph?n m?m). Trong ph?n l?n tr??ng h?p, ki?n trúc bàn phím ?úng ???c ch?n theo m?c ??nh, vì v?y bình th??ng không c?n chèn tr??c nó. B? trí bàn phím ph?i là h?p l? cho ki?n trúc bàn phím ?ã ch?n. # Ch?n bàn phím. #d-i console-tools/archs select at d-i console-keymaps-at/keymap select us # Thí d? cho ki?n trúc bàn phím khác #d-i console-keymaps-usb/keymap select mac-usb-us ?? b? qua b??c c?u hình bàn phím, hãy chèn s?n console-tools/archs b?ng skip-config (b? qua c?u hình). K?t qu? là b? trí bàn phím c?a h?t nhân còn l?i ho?t ??ng. Ghi chú Các thay ??i trong l?p nh?p cho h?t nhân phiên b?n 2.6 ?ã làm cho ki?n trúc bàn phím h?u nh? quá c?. ??i v?i h?t nhân 2.6, bình th??ng nên ch?n b? trí bàn phím ki?u "PC" (at). B.4.2. C?u hình m?ng T?t nhiên, vi?c chèn s?n b??c c?u hình m?ng s? không ho?t ??ng ???c n?u b?n t?i t?p tin c?u hình s?n qua m?ng. Nh?ng nó r?t có ích khi b?n kh?i ??ng t? ??a CD hay thanh USB. N?u b?n t?i t?p tin c?u hình s?n qua m?ng, b?n có kh? n?ng g?i tham s? c?u hình m?ng b?ng cách s? d?ng tham s? kh?i ??ng h?t nhân. N?u b?n c?n ph?i ch?n m?t giao di?n riêng khi kh?i ??ng qua m?ng, tr??c khi t?i t?p tin c?u hình s?n qua m?ng, hãy nh?p tham s? kh?i ??ng nh? interface=eth1. M?c dù th??ng không th? chèn s?n c?u hình m?ng khi dùng kh? n?ng chèn tr??c qua m?ng (dùng ??a ch? M?ng "preseed/url"), b?n v?n còn có kh? n?ng s? d?ng dãy l?nh theo ?ây ?? ch?nh s?a s? h?n ch? này, thí v? n?u b?n mu?n ??t ??a ch? t?nh cho giao di?n m?ng. Dãy l?nh này ép bu?c c?u hình m?ng ch?y l?i sau khi t?i t?p tin chèn s?n, b?ng cách t?o t?p l?nh "preseed/run" ch?a nh?ng dòng này: killall.sh dhclient netcfg # netcfg s? ch?n giao di?n có liên k?t n?u có th?, # thì nó b? qua hi?n th? danh sách n?u có nhi?u giao di?n. d-i netcfg/choose_interface select auto # ?? ch?n giao di?n nào thay th?: #d-i netcfg/choose_interface select eth1 # N?u b?n có máy ph?c v? DHCP ch?y ch?m và trình cài ??t th?i h?n # khi ??i nó, ?o?n này có th? có ích: #d-i netcfg/dhcp_timeout string 60 # N?u b?n thích t? c?u hình m?ng, hãy b? ghi chú dòng này # và c?u hình m?ng t?nh bên d??i. #d-i netcfg/disable_dhcp boolean true # N?u b?n mu?n t?p tin c?u hình s?n ho?t ??ng ???c # trên h? th?ng c? có l?n không có trình ph?c v? DHCP, # hãy b? ghi chú nh?ng dòng này và c?u hình m?ng t?nh bên d??i. #d-i netcfg/dhcp_failed note #d-i netcfg/dhcp_options select T? c?u hình m?ng # C?u hình m?ng t?nh. #d-i netcfg/get_nameservers string 192.168.1.1 #d-i netcfg/get_ipaddress string 192.168.1.42 #d-i netcfg/get_netmask string 255.255.255.0 #d-i netcfg/get_gateway string 192.168.1.1 #d-i netcfg/confirm_static boolean true # Tên máy/mi?n nào ???c gán t? DHCP có quy?n cao h?n giá tr? # ???c ??t vào ?ây. # Tuy nhiên, vi?c ??t giá tr? v?n còn ng?n c?n câu h?i ???c hi?n th?, # th?m chí n?u giá tr? ??n t? DHCP. d-i netcfg/get_hostname string unassigned-hostname d-i netcfg/get_domain string unassigned-domain # T?t hi?n th? h?p tho?i khoá WEP ?ó. d-i netcfg/wireless_wep string # Tên máy DHCP l? mà m?t s? nhà cung c?p d?ch v? M?ng s? d?ng # nh? là ki?u m?t kh?u. #d-i netcfg/dhcp_hostname string radish B.4.3. Thi?t l?p máy nhân b?n Ph? thu?c vào ph??ng pháp cài ??t b?n dùng, máy nhân b?n có th? ???c dùng ?? t?i v? thành ph?n cài ??t thêm, ?? cài ??t h? th?ng c? b?n, và ?? thi?t l?p danh sách các ngu?n /etc/apt/sources.list cho h? th?ng ?ã cài ??t. Tham s? mirror/suite xác ??nh b? ph?n m?m ??i v?i h? th?ng ?ã cài ??t. Tham s? mirror/udeb/suite xác ??nh b? ph?n m?m ??i v?i thành ph?n thêm cho trình ?ã cài ??t. Vi?c ??t tham s? này có ích ch? n?u thành ph?n th?t s? ???c t?i v? qua m?ng, c?ng nên kh?p v?i b? ph?n m?m ?ã ???c dùng ?? xây d?ng initrd cho ph??ng pháp cài ??t ???c dùng. Theo m?c ??nh, giá tr? cho mirror/udeb/suite và mirror/suite là trùng. d-i mirror/country string enter information manually d-i mirror/http/hostname string http.us.debian.org d-i mirror/http/directory string /debian d-i mirror/http/proxy string # B? ph?n m?m c?n cài ??t. #d-i mirror/suite string testing # B? ph?n m?m c?n dùng ?? t?i các thành ph?n cài ??t (tùy ch?n). #d-i mirror/udeb/suite string testing B.4.4. Phân vùng Kh? n?ng dùng ti?n trình chèn s?n ?? phân vùng ??a c?ng r?t b? h?n ch? thành kh? n?ng ???c h? tr? b?i partman-auto. B?n có th? ch?n phân vùng ho?c s?c ch?a còn r?nh trên ??a, ho?c toàn b? ??a. B? trí c?a ??a có th? ???c xác ??nh b?ng cách s? d?ng công th?c xác ??nh s?n, công th?c riêng t? t?p tin công th?c, hay công th?c ???c g?m trong t?p tin ??nh c?u hình s?n. HI?n th?i không th? phân vùng nhi?u ??a b?ng chèn s?n. C?nh báo Vi?c nh?n di?n ??a ph? thu?c vào th? t? t?i trình ?i?u khi?n chúng. N?u có nhi?u ??a trong h? th?ng, hãy ch?c là ??a ?úng s? ???c ch?n, tr??c khi dùng kh? n?ng chèn s?n. # N?u h? th?ng có s?c ch?a còn r?nh, b?n có kh? n?ng ch?n # phân vùng ch? s?c ch?a ?ó. # Ghi chú : dòng ??y ph?i ???c chèn s?n v?i giá tr? ?ã d?ch. #d-i partman-auto/init_automatically_partition \ # select H??ng d?n -- dùng ch? r?ng liên t?c l?n nh?t # Ho?c b?n có kh? n?ng xác ??nh m?t ??a c?n phân vùng. # Tên thi?t b? có th? ???c nh?p theo d?ng ho?c devfs ho?c # khác devfs truy?n th?ng. Ch?ng h?n, ?? s? d?ng ??a th? nh?t: d-i partman-auto/disk string /dev/discs/disc0/disc # H?n n?a, b?n s? c?n ph?i xác ??nh ph??ng pháp c?n dùng. # Nh?ng ph??ng pháp co s?n hi?n th?i là: # "regular", "lvm" and "crypto" d-i partman-auto/method string lvm # N?u m?t c?a nh?ng ??a s? ???c phân vùng t? ??ng có ch?a # m?t c?u hình LVM c?, ng??i dùng s? bình th??ng nh?n c?nh báo. # C?nh báo này có th? ???c chèn s?n ra: d-i partman-auto/purge_lvm_from_device boolean true # C?ng v?y v?i vi?c xác nh?n khi ghi các phân vùng LVM. d-i partman-lvm/confirm boolean true # B?n có kh? n?ng ch?n b?t c? ?i?u nào trong # nh?ng công th?c phân vùng ??nh s?n. # Ghi chú : dòng ??y ph?i ???c chèn s?n v?i giá tr? ?ã d?ch. d-i partman-auto/choose_recipe \ select M?i t?p tin trên m?t phân vùng (khuyên cho ng??i dùng m?i) #d-i partman-auto/choose_recipe \ # select Phân vùng « /home » riêng #d-i partman-auto/choose_recipe \ # select Các phân vùng « /home », « /usr », « /var », và « /tmp » riêng # Ho?c cung c?p m?t công th?c riêng... # ??nh d?ng công th?c ???c di?n t? trong t?p tin: # devel/partman-auto-recipe.txt. # N?u b?n có kh? n?ng chèn công th?c ?ó vào môi tr??ng # c?a b? cài ??t Debian, b?n ??n gi?n có th? ch? t?i nó. #d-i partman-auto/expert_recipe_file string /hd-media/recipe # Không thì b?n có kh? n?ng chèn toàn b? công th?c vào t?p tin chèn s?n, # d?ng cùng m?t dòng (h?p l?). M?u này t?o m?t phân vùng /boot # (kh?i ??ng) nh?, thích h?p v?i ch? trao ??i, và s? d?ng s?c ch?a # còn l?i cho phân vùng g?c: #d-i partman-auto/expert_recipe string \ # boot-root :: \ # 40 50 100 ext3 \ # $primary{ } $bootable{ } \ # method{ format } format{ } \ # use_filesystem{ } filesystem{ ext3 } \ # mountpoint{ /boot } \ # . \ # 500 10000 1000000000 ext3 \ # method{ format } format{ } \ # use_filesystem{ } filesystem{ ext3 } \ # mountpoint{ / } \ # . \ # 64 512 300% linux-swap \ # method{ swap } format{ } \ # . # ?i?u này làm cho partman t? ??ng phân vùng, không c?n xác nh?n. d-i partman/confirm_write_new_label boolean true d-i partman/choose_partition \ select Phân vùng xong và ghi các thay ??i vào ??a d-i partman/confirm boolean true B.4.5. Phân vùng b?ng RAID B?n c?ng có th? s? d?ng kh? n?ng chèn s?n ?? thi?t l?p phân vùng trên m?ng RAID ph?n m?m. Có h? tr? RAID l?p 0, 1 và 5, thì t?o m?ng b? suy bi?n và xác ??nh thi?t b? thêm. N?u b?n s? d?ng RAID 1, b?n có kh? n?ng chèn s?n b? t?i kh?i ??ng grub ?? cài ??t vào m?i thi?t b? ???c dùng trong m?ng ?ó ; xem Ph?n B.4.10, "Cài ??t b? t?i kh?i ??ng". C?nh báo Ki?u vi?c phân vùng t? ??ng này d? dàng ch?y sai. C?ng là m?t thành ph?n r?t m?i v?n còn có th? ch?a l?i, ho?c còn thi?u kh? n?ng qu?n lý l?i. Ng??i dùng ch?u trách nhi?m v? vi?c ?i?u ch?nh công th?c khác nhau là h?p lý và không xung ??t. Hãy ki?m tra b?n ghi h? th?ng /var/log/syslog n?u b?n g?p l?i. Ghi chú r?ng ch? RAID 0 và RAID 1 ?ã ???c th? ra b?i nh?ng nhà phát tri?n thành ph?n ?ó. RAID 5 ch?a ???c th? ra. Thi?t l?p RAID c?p cao có m?ng b? suy bi?n ho?c thi?t b? thêm ?ã ???c th? ra ch? m?t ít. # GHI CHÚ : tùy ch?n này có ch?t l??ng c?a phiên b?n B: # b?n nên s? d?ng c?n th?n. # Ph??ng pháp nên ???c ??t thành « raid ». #d-i partman-auto/method string raid # Hãy xác ??nh nh?ng ??a c?n phân vùng. # C? chúng s? nh?n cùng m?t b? trí, v?y vi?c này s? ho?t ??ng # ???c ch? n?u m?i ??a có cùng m?t kích c?. #d-i partman-auto/disk string /dev/discs/disc0/disc /dev/discs/disc1/disc # Sau ?ó, b?n c?n ph?i xác ??nh nh?ng phân vùng v?t lý s? ???c dùng. #d-i partman-auto/expert_recipe string \ # multiraid :: \ # 1000 5000 4000 raid \ # $primary{ } method{ raid } \ # . \ # 64 512 300% raid \ # method{ raid } \ # . \ # 500 10000 1000000000 raid \ # method{ raid } \ # . # Cu?i cùng b?n c?n ph?i ghi rõ cách s? d?ng nh?ng phân vùng # ?ã xác ??nh tr??c trong thi?t l?p RAID. Nh? ?? s? d?ng s? hi?u # phân vùng ?úng cho m?i phân vùng h?p lý. # Các tham s? là: # \ # # RAID l?p 0, 1 và 5 ???c h? tr? ; các thi?t b? ??nh gi?i b?ng # d?u b?m « # » #d-i partman-auto-raid/recipe string \ # 1 2 0 ext3 / \ # /dev/discs/disc0/part1#/dev/discs/disc1/part1 \ # . \ # 1 2 0 swap - \ # /dev/discs/disc0/part5#/dev/discs/disc1/part5 \ # . \ # 0 2 0 ext3 /home \ # /dev/discs/disc0/part6#/dev/discs/disc1/part6 \ # . # Vi?c này gây ra partman phân vùng t? ??ng, không c?n xác nh?n. d-i partman-md/confirm boolean true d-i partman/confirm_write_new_label boolean true d-i partman/choose_partition \ select Phân vùng xong và ghi các thay ??i vào ??a d-i partman/confirm boolean true B.4.6. Thi?t l?p ??ng h? và múi gi? # ?i?u khi?n n?u ??ng h? ph?n c?ng ???c ??t thành UTC không. d-i clock-setup/utc boolean true # B?n có th? ??t ?i?u này thành b?t c? giá tr? nào h?p l? cho $TZ (múi gi?), # xem n?i dung c?a « /usr/share/zoneinfo/ » ?? tìm giá tr? h?p l?. d-i time/zone string US/Eastern B.4.7. Thi?t l?p apt Ti?n trình thi?t l?p danh sách các ngu?n c?a apt /etc/apt/sources.list và các tùy ch?n c?u hình c? b?n ???c t? ??ng hoá hoàn toàn, d?a vào ph??ng pháp cài ??t và tr? l?i câu h?i tr??c. Tùy ch?n b?n có kh? n?ng thêm kho ph?n m?m (c?c b?) khác. # B?n có kh? n?ng ch?n cài ??t ph?n m?m ki?u khác t? do # và ?ã ?óng góp. #d-i apt-setup/non-free boolean true #d-i apt-setup/contrib boolean true # H?y ghi chú dòng này ?? tránh thêm các ngu?n b?o m?t, # ho?c thêm m?t tên máy ?? s? d?ng máy ph?c v? # khác v?i « security.debian.org ». #d-i apt-setup/security_host chu?i # Các kho thêm, local[0-9] có s?n #d-i apt-setup/local0/repository chu?i \ # deb http://local.server/debian stable main #d-i apt-setup/local0/comment chu?i máy_ph?c_v?_c?c_b? # B?t các dòng ki?u deb-src #d-i apt-setup/local0/source boolean true # ??a ch? M?ng t?i khoá công c?a kho c?c b? ; # b?n c?n ph?i cung c?p m?t khoá: không thì apt s? không ch?p nh?n # kho l?u không ???c xác th?c nên dòng sources.list s? b? h?y ghi chú. #d-i apt-setup/local0/key chu?i http://máy_ph?c_v?_c?c_b?/khoá B.4.8. Thi?t l?p tài kho?n Có kh? n?ng chèn s?n m?t kh?u cho tài kho?n ng??i ch?, c?ng tên và m?t kh?u cho tài kho?n c?a ng??i dùng chu?n th? nh?t. ??i v?i m?t kh?u, b?n có th? dùng giá tr? nh?p thô (không m?t mã) hay b?m ki?u MD5. C?nh báo Ghi chú r?ng ti?n trình chèn s?n m?t kh?u không ph?i là b?o m?t hoàn toàn, vì m?i ng??i có quy?n truy c?p t?p tin c?u hình s?n thì bi?t các m?t kh?u n?m trong nó. Vi?c dùng b?m MD5 ???c xem là t?t h?n m?t ít theo các ?i?u kho?n c?a b?o m?t, nh?ng nó c?ng có th? cung c?p ý th?c b?o m?t gi?, vì cách truy c?p b?m MD5 cho phép ng??i khác t?n công b?ng s?c m?nh v? phu. # B? qua b??c t?o tài kho?n ng??i ch? (tài kho?n ki?u ng??i dùng chu?n # s? có kh? n?ng dùng sudo). #d-i passwd/root-login boolean false # Ho?c ?? b? qua b??c t?o tài kho?n ki?u ng??i dùng chu?n: #d-i passwd/make-user boolean false # M?t kh?u ng??i ch?, ho?c b?ng nh?p thô : #d-i passwd/root-password password r00tme #d-i passwd/root-password-again password r00tme # ho?c ???c m?t mã b?ng b?m MD5: #d-i passwd/root-password-crypted password [b?m MD5] # ?? t?o tài kho?n ki?u ng??i dùng chu?n. #d-i passwd/user-fullname string Debian User #d-i passwd/username string debian # M?t kh?u c?a ng??i dùng chu?n, ho?c b?ng nh?p thô : #d-i passwd/user-password password insecure #d-i passwd/user-password-again password insecure # ho?c ???c m?t mã b?ng b?m MD5: #d-i passwd/user-password-crypted password [b?m MD5] Bi?n passwd/root-password-crypted và passwd/user-password-crypted c?ng có th? ???c chèn tr??c b?ng "!" là giá tr?. Trong tr??ng h?p ?ó, tài kho?n t??ng ?ng b? t?t. Tr??ng h?p này có th? là ti?n v?i tài kho?n ng??i ch?, mi?n là ph??ng pháp xen k? ???c thi?t l?p ?? cho phép ho?t ??ng qu?n lý hay ??ng nh?p ng??i ch? (thí d? b?ng cách dùng kh? n?ng xác th?c khoá SSH hay sudo). B?m MD5 cho m?t kh?u có th? ???c t?o ra b?ng l?nh theo ?ây. $ echo "r00tme" | mkpasswd -s -H MD5 B.4.9. Cài ??t h? th?ng c? b?n Th?t s? không th? chèn s?n nhi?u vào giai ?o?n cài ??t này. Ch? h?i câu v? cách cài ??t h?t nhân. # Ch?n b? t?o ra « initramfs » ???c dùng ?? t?o ra initrd cho h?t nhân 2.6. #d-i base-installer/kernel/linux/initramfs-generators string yaird B.4.10. Cài ??t b? t?i kh?i ??ng # Grub là b? t?i kh?i ??ng m?c ??nh (cho x86). # N?u b?n mu?n cài ??t lilo thay th?, hãy h?y ghi chú dòng này: #d-i grub-installer/skip boolean true # L?nh này h?i an toàn ??t, nó gây ra grub t? ??ng cài ??t # vào m?c ghi kh?i ??ng ch? (MBR) n?u không có h? ?i?u hành # khác ???c phát hi?n trên máy ?ó. d-i grub-installer/only_debian boolean true # ?i?u này làm cho grub-installer cài ??t vào MBR th?m chí n?u # nó phát hi?n h? ?i?u hành khác, s? ch?n ít an toàn h?n vì # có l? nó không th? kh?i ??ng h? ?i?u hành khác ?ó. d-i grub-installer/with_other_os boolean true # Ho?c n?u b?n mu?n cài ??t vào n?i khác v?i MBR, # hãy h?y ghi chú và ch?nh s?a nh?ng dòng này: #d-i grub-installer/only_debian boolean false #d-i grub-installer/with_other_os boolean false #d-i grub-installer/bootdev chu?i (hd0,0) # ?? cài ??t grub vào nhi?u ??a: #d-i grub-installer/bootdev chu?i (hd0,0) (hd1,0) (hd2,0) B.4.11. Ch?n gói ph?n m?m B?n có kh? n?ng ch?n cài ??t b?t c? s? ph?i h?p công vi?c nào s?n sàng. Vào lúc vi?t câu này, các công vi?c s?n sàng g?m: * chu?n * môi tr??ng làm vi?c * môi tr??ng làm vi?c Gnome * môi tr??ng làm vi?c KDE * trình ph?c v? M?ng * trình ph?c v? in * trình ph?c v? DNS * trình ph?c v? t?p tin * trình ph?c v? th? tín * c? s? d? li?u SQL * máy tính xách tay B?n c?ng có kh? n?ng ch?n không cài ??t công vi?c nào, ép bu?c cài ??t m?t b? gói b?ng cách khác. Khuyên b?n luôn luôn g?m ít nh?t công vi?c chu?n. N?u b?n mu?n cài ??t m?t s? gói riêng, thêm vào nh?ng gói ???c cài ??t trong các công vi?c, b?n có kh? n?ng s? d?ng tham s? pkgsel/include. Giá tr? c?a tham s? này có th? là danh sách các gói ???c ??nh gi?i b?ng ho?c d?u ph?y ho?c d?u cách, c?ng d? dàng dùng trên dòng l?nh. tasksel tasksel/first multiselect chu?n, môi tr??ng làm vi?c #tasksel tasksel/first multiselect chu?n, trình ph?c v? M?ng #tasksel tasksel/first multiselect chu?n, môi tr??ng làm vi?c KDE # Các gói thêm riêng c?n cài ??t #d-i pkgsel/include string openssh-server build-essential # M?t s? phiên b?n riêng c?a trình cài ??t có kh? n?ng thông báo l?i # ph?n m?m nào b?n ?ã cài ??t, và ph?n m?m nào b?n dùng. # Giá tr? m?c ??nh là không thông báo l?i, nh?ng vi?c thông báo # giúp ?? d? án Debian quy?t ??nh ph?n m?m nào th??ng ???c dùng # thì g?m nó trên ??a CD. #popularity-contest popularity-contest/participate boolean false B.4.12. Làm xong giai ?o?n cài ??t th? nh?t # Tránh thông ?i?p cu?i cùng v? cài ??t ?ã xong. d-i finish-install/reboot_in_progress note # Dòng này s? ng?n c?n trình cài ??t ??y ra ??a CD trong khi kh?i ??ng, # mà có ích trong m?t s? tr??ng h?p riêng. #d-i cdrom-detect/eject boolean false B.4.13. C?u hình trình th? Trong ti?n trình cài ??t chu?n, trình exim h?i ch? vài câu. ? ?ây có di?n t? cách tránh ngay c? vài câu ?ó. Có kh? n?ng chèn s?n m?t cách ph?c t?p h?n. exim4-config exim4/dc_eximconfig_configtype \ select không ??nh c?u hình vào lúc này exim4-config exim4/no_config boolean true exim4-config exim4/no_config boolean true exim4-config exim4/dc_postmaster string B.4.14. C?u hình X Có th? chèn s?n c?u hình X c?a Debian, nh?ng r?t có th? là b?n c?n ph?i bi?t vài chi ti?t v? ph?n m?m ?nh ??ng c?a máy tính, vì trình c?u hình X c?a Debian không c?u hình t? ??ng ??y ?? m?i th?. # X có kh? n?ng phát hi?n trình ?i?u khi?n ?úng cho m?t s? th? riêng, # nh?ng n?u b?n ?ang chèn s?n, b?n ?è lên các s? ch?n c?a nó. # Tuy nhiên, « vesa » s? ho?t ??ng ???c trong ph?n l?n n?i. #xserver-xorg xserver-xorg/config/device/driver select vesa # C?n th?n: khi phát hi?n t? ??ng con chu?t, n?u vi?c này b? l?i, # X s? th? l?i nó liên t?c. V?y có th? b? vòng l?p vô h?n # n?u con chu?t không ph?i ???c phát hi?n t? ??ng. #xserver-xorg xserver-xorg/autodetect_mouse boolean true # Khuyên b?n phát hi?n t? ??ng b? trình bày. xserver-xorg xserver-xorg/autodetect_monitor boolean true # B? ghi chú dòng này n?u máy tính c?a b?n có b? trình bày ki?u LCD # (màn hình ph?ng hay máy tính xách tay). #xserver-xorg xserver-xorg/config/monitor/lcd boolean true # X có ba ???ng d?n c?u hình cho b? trình bày. # Dòng bên d??i chèn s?n ???ng d?n « v?a », mà s?n sàng luôn luôn. # ???ng d?n « ??n gi?n » có th? không s?n sàng, # và ???ng d?n « c?p cao » h?i câu nhi?u quá. xserver-xorg xserver-xorg/config/monitor/selection-method \ select v?a xserver-xorg xserver-xorg/config/monitor/mode-list \ select 1024x768 @ 60 Hz B.4.15. Chèn tr??c gói khác # Ph? thu?c vào ph?n m?m nào b?n ch?n cài ??t, ho?c n?u ti?n trình # cài ??t b? l?i, câu thêm có th? ???c h?i. B?n c?ng có kh? n?ng # chèn s?n chúng. ?? xem danh sách m?i câu có th? ???c h?i # trong ti?n trình cài ??t, hãy cài ??t xong, r?i ch?y hai l?nh này: # debconf-get-selections --installer > file # debconf-get-selections > > file B.5. Tùy ch?n c?p cao B.5.1. Ch?y l?nh riêng trong khi cài ??t Nh?ng công c? chèn s?n c?ng cung c?p m?t tùy ch?n r?t m?nh và d?o : kh? n?ng ch?y l?nh hay v?n l?nh t?i m?t s? ?i?m th?i riêng trong ti?n trình cài ??t. # Ti?n trình chèn s?n trình cài ??t Debian không ph?i là b?o m?t. # Không có gì trong trình cài ??t mà ki?m tra b?t s? c? g?ng tràn b? ??m # hay cách khác l?m d?ng giá tr? n?m trong t?p tin c?u hình s?n # nh? ?i?u này. Hãy dùng ch? t?p tin c?u hình s?n có ngu?n ?áng tin ! # ?? ch?ng minh tình tr?ng không b?o m?t c?a t?p tin c?u hình s?n, # bên d??i có ph??ng pháp ch?y t? ??ng b?t c? l?nh trình bao nào # bên trong trình cài ??t. # L?nh th? nh?t nào ???c ch?y càng s?m càng có th?, ?úng sau khi # ??c thông tin chèn s?n. #d-i preseed/early_command string anna-install some-udeb # L?nh bên d??i ???c ch?y ?úng tr??c khi cài ??t xong, nh?ng khi # v?n còn có th? m?c « /target » có ích. B?n có th? chroot (chuy?n ??i # v? trí c?a th? m?c g?c) ??n « /target » và dùng nó m?t cách tr?c ti?p, # ho?c dùng nh?ng l?nh « apt-install » (cài ??t b?ng apt) và « in-target » # (trong ?ích) ?? cài ??t d? dàng gói và ch?y l?nh trên h? th?ng ?ích. #d-i preseed/late_command string apt-install zsh; in-target chsh -s /bin/zsh B.5.2. Dùng kh? n?ng chèn s?n ?? thay ??i giá tr? m?c ??nh Có th? dùng kh? n?ng chèn s?n ?? thay ??i tr? l?i m?c ??nh ??i v?i câu h?i nào, còn câu ?ó v?n ???c h?i. ?? làm nh? th?, c? seen (?ã xem) ph?i ???c ??t l?i thành "false" (sai) sau khi ??t giá tr? cho câu h?i nào. d-i phu/ba chu?i giá_tr? d-i phu/ba seen false B.5.3. T?i dây chuy?n t?p tin ??nh c?u hình s?n Có th? g?m m?t s? t?p tin c?u hình s?n khác t? ch? m?t t?p tin ??nh c?u hình s?n có li?t kê chúng. Thi?t l?p nào n?m trong các t?p tin c?u hình s?n ?ó s? ?è lên thi?t l?p t?n t?i t? t?p tin ???c t?i tr??c. Tính n?ng này cho kh? n?ng, l?y thí d?, ?? thi?t l?p m?ng chung cho ch? b?n trong t?p tin này, còn ?? thi?t l?p chi ti?t h?n cho m?t s? c?u hình riêng trong các t?p tin khác. # Có th? li?t kê nhi?u t?p tin, ??nh gi?i b?ng d?u cách: các t?p tin ?ó # s? ???c n?p. Nh?ng t?p tin ???c g?m, l?n l??t, c?ng có th? ch?a ch? th? # chèn s?n/g?m riêng. Ghi chú r?ng n?u tên t?p tin là t??ng ??i, # nó b?t ngu?n t? cùng m?t th? m?c v?i t?p tin c?u hình s?n g?m chúng. #d-i preseed/include chu?i x.cfg # Trình cài ??t có kh? n?ng (tùy ch?n) th?m tra t?ng ki?m c?a t?p tin # c?u hình s?n, tr??c khi dùng nó. HI?n th?i ch? h? tr? t?ng ki?m # ki?u md5sum; hãy li?t kê các t?ng md5sum theo cùng m?t th? t? # v?i danh sách các t?p tin c?n g?m. #d-i preseed/include/checksum string 5da499872becccfeda2c4872f9171c3d # D?o h?n, dòng bên d??i ch?y l?nh trình bao : xu?t tên c?a # t?p tin c?u hình s?n thì g?m các t?p tin ?ó. #d-i preseed/include_command \ # string echo if [ "`hostname`" = bob ]; then echo bob.cfg; fi # D?o nh?t, dòng này t?i v? ch??ng trình r?i ch?y nó. Ch??ng trình ?ó # có kh? n?ng dùng l?nh nh? « debconf-set » (debconf ??t) ?? thao tác # c? s? d? li?u c?u hình « debconf ». Có th? li?t kê danh sách các v?n l?nh, # ??nh gi?i b?ng d?u cách. Ghi chú r?ng n?u tên t?p tin là t??ng ??i, # tên ?ó b?t ngu?n t? cùng m?t th? m?c v?i t?p tin c?u hình s?n # có ch?y chúng. #d-i preseed/run string phu.sh C?ng có th? n?p dây chuy?n t? gi?i ?o?n chèn s?n ki?u initrd hay t?p tin, ??n vi?c chèn s?n qua m?ng, b?ng cách ??t preseed/url trong nh?ng t?p tin s?m h?n. S? ch?n này s? gây ra vi?c chèn s?n qua m?ng ???c th?c hi?n khi m?ng tr? thành ho?t ??ng. Hãy làm c?n th?n, vì có hai ti?n trình chèn s?n riêng: ch?ng h?n, b?n có hai d?p ch?y l?nh preseed/url, ?i?u th? hai ???c t?o m?t khi m?ng tr? thành ho?t ??ng. -------------- ^[19] Cái s? h?u giá tr? (hay m?u) ki?u debconf bình th??ng là tên c?a gói ch?a m?u debconf t??ng ?ng. ??i v?i nh?ng bi?n ???c dùng trong ti?n trình cài ??t chính nó, cái s? h?u là "d-i". M?i m?u và bi?n v?n còn có kh? n?ng thu?c v? nhi?u cái s? h?u, mà giúp ?? quy?t ??nh n?u nó có th? ???c g? b? ra c? s? d? li?u debconf n?u gói ?ó b? t?y. Ph? l?c C. Phân vùng cho Debian M?c l?c C.1. Ch?n phân vùng Debian, ??t kích c? phân vùng C.2. Cây th? m?c C.3. B? trí phân vùng khuy?n khích C.4. Tên thi?t b? d??i Linux C.5. Ch??ng trình t?o phân vùng Debian C.5.1. Phân vùng cho AMD64 C.1. Ch?n phân vùng Debian, ??t kích c? phân vùng H? th?ng GNU/Linux c?n thi?t ít nh?t m?t phân vùng riêng. Phân vùng ?ó có th? ch?a toàn b? h? ?i?u hành, t?t c? các ?ng d?ng và t?p tin cá nhân. Ph?n l?n ng??i xem là c?ng c?n thi?t m?t phân vùng trao ??i. Ch? "trao ??i" (swap) là s?c ch?a h?n t?p cho h? ?i?u hành, cho phép h? th?ng s? d?ng s?c ch?a trên ??a là "b? nh? ?o". B?ng cách ?? ch? trao ??i trên phân vùng riêng, b?n cho Linux kh? n?ng r?t t?n d?ng b? nh? ?ó h?n. Có th? ép bu?c Linux s? d?ng t?p tin chu?n là ch? trao ??i, nh?ng mà ph??ng pháp ?ó không khuy?n khích. Ph?n l?n ng??i c?ng ch?n cho h? th?ng GNU/Linux có h?n s? phân vùng t?i thi?u. Có hai lý do b?n có th? mu?n chia h? th?ng t?p tin ra nhi?u phân vùng nh? h?n. Lý do th? nh?t là s? an toàn. N?u cái gì x?y ra ?? h?ng h? th?ng t?p tin, th??ng ch? m?t phân vùng riêng b? h?i. Vì v?y b?n c?n ph?i ph?c h?i (t? b?n sao l?u b?n th??ng t?o) ch? m?t ph?n c?a h? th?ng. B?n nên t?o t?i thi?u m?t phân vùng riêng th??ng ???c g?i nh? là "phân vùng g?c" (root partition), mà ch?a nh?ng thành ph?n ch? y?u nh?t c?a h? th?ng. N?u phân vùng khác nào b? h?ng, b?n v?n còn có kh? n?ng kh?i ??ng vào GNU/Linux trên phân vùng riêng này, ?? s?a ch?a h? th?ng. Phân vùng g?c này có th? tránh tr??ng h?p mà b?n c?n ph?i cài ??t l?i toàn b? h? th?ng. Lý do th? hai th??ng là quan tr?ng h?n trong tr??ng h?p kinh doanh, nh?ng nó th?t s? ph? thu?c vào cách s? d?ng máy tính. Ch?ng h?n máy ph?c v? th? tín tràn ng?p b?i th? rác có th? chi?m d? dàng toàn b? phân vùng. N?u b?n ?ã c?u hình vùng th? tín /var/mail là phân vùng riêng trên máy ph?c v? th? tín, ph?n l?n c?a h? th?ng còn l?i ho?t ??ng ???c th?m chí n?u nó b? rác tràn. M?t không thu?n l?i th?t duy nh?t khi s? d?ng phân vùng thêm là th??ng khó bi?t tr??c các nhu c?u c?a mình. N?u b?n c?u hình phân vùng quá nh?, b?n s? ph?i ho?c cài ??t l?i h? th?ng, ho?c c?ng luôn chuy?n các th? ra ?? t?o ch? r?nh trong phân vùng th?p nh? ?ó. M?t khác, n?u b?n c?u hình phân vùng quá l?n, b?n s? hoài phí s?c ch?a có th? ???c t?n d?ng trên vùng khác. Hi?n th?i s?c ch?a trên ??a là r?, nh?ng t?i sao xài phí ti?n? C.2. Cây th? m?c Debian GNU/Linux tùy theo Tiêu Chu?n Phân C?p H? Th?ng T?p Tin khi ??t tên c?a t?p tin và th? m?c. Tiêu chu?n này cho ng??i dùng và ch??ng trình ph?n m?m có kh? n?ng d? ?oán v? trí c?a t?p tin và th? m?c. Th? m?c c?p g?c ???c ??i di?n ??n gi?n b?ng d?u xuy?c /. Trên c?p g?c, m?i h? th?ng Debian ch?a nh?ng th? m?c này: +---------------------------------------------------------------+ |Th? m?c| N?i dung | |-------+-------------------------------------------------------| |bin |T?p tin nh? phân l?nh ch? y?u | |-------+-------------------------------------------------------| |boot |T?p tin t?nh c?a b? t?i kh?i ??ng | |-------+-------------------------------------------------------| |dev |T?p tin thi?t b? | |-------+-------------------------------------------------------| |etc |C?u hình h? th?ng ??c tr?ng cho máy | |-------+-------------------------------------------------------| |home |Th? m?c chính c?a ng??i dùng | |-------+-------------------------------------------------------| |lib |Th? vi?n dùng chung và mô-?un h?t nhân ch? y?u | |-------+-------------------------------------------------------| |media |Ch?a ?i?m l?p cho v?t ch?a có th? thay th? | |-------+-------------------------------------------------------| |mnt |?i?m l?p ?? g?n k?t t?m th?i h? th?ng t?p tin | |-------+-------------------------------------------------------| |proc |Th? m?c ?o cho thông tin h? th?ng (h?t nhân 2.4 và 2.6)| |-------+-------------------------------------------------------| |root |Th? m?c chính c?a ng??i dùng ch? | |-------+-------------------------------------------------------| |sbin |T?p tin nh? phân h? th?ng ch? y?u | |-------+-------------------------------------------------------| |sys |Th? m?c ?o cho thông tin h? th?ng (h?t nhân 2.6) | |-------+-------------------------------------------------------| |tmp |T?p tin t?m th?i | |-------+-------------------------------------------------------| |usr |Phân c?p ph? | |-------+-------------------------------------------------------| |var |D? li?u có th? thay ??i | |-------+-------------------------------------------------------| |srv |D? li?u cho d?ch v? do h? th?ng cung c?p | |-------+-------------------------------------------------------| |opt |Gói ph?n m?m ?ng d?ng ph? tr? | +---------------------------------------------------------------+ Sau ?ây có danh sách các s? cân nh?c quan tr?ng v? th? m?c và phân vùng. Ghi chú r?ng s?c ch?a trên ??a ???c chi?m có thay ??i nhi?u v?i ki?u c?u hình h? th?ng và m?u s? d?ng riêng. Nh?ng s? gi?i thi?u này là h??ng d?n chung và cung c?p m?t ?i?m b?t ??u khi t?o phân vùng. * Th? m?c g?c / luôn luôn ph?i ch?a v?t lý nh?ng th? m?c /etc, /bin, /sbin, / lib và /dev, n?u không thì b?n không th? kh?i ??ng ???c. Th??ng c?n thi?t vùng 150-250 MB dành cho phân vùng g?c. * Th? m?c /usr: ch?a m?i ch??ng trình ng??i dùng (/usr/bin), th? vi?n (/usr/ lib), tài li?u h??ng d?n (/usr/share/doc), v.v. ?ây là ph?n c?a h? th?ng t?p tin mà th??ng chi?m ch? nhi?u nh?t. B?n nên cung c?p cho nó ít nh?t 500 MB s?c ch?a trên ??a, c?ng t?ng s? l??ng này ph? thu?c vào s? và ki?u gói ph?n m?m c?n cài ??t. B?n cài ??t ch?y trên máy tr?m hay máy ph?c v? nên tính r?ng l??ng ??n 4-6 GB. * Th? m?c /var: d? li?u có th? thay ??i, nh? bài tin, th? ?i?n t?, n?i M?ng, co s? d? li?u, b? nh? t?m c?a h? th?ng qu?n lý gói ph?n m?m, n?m d??i th? m?c này. Kích c? c?a th? m?c này ph? thu?c nhi?u vào cách s? d?ng h? th?ng, nh?ng th??ng ???c ?i?u khi?n b?i nh?ng tài nguyên c?n thi?t cho công c? qu?n lý gói. N?u b?n ??nh ch?y ti?n trình cài ??t ??y ??, g?m g?n m?i th? do Debian cung c?p, trong cùng m?t phiên ch?y, c?p phát 2-3 GB s?c ch?a riêng cho th? m?c /var nên là ??. Còn n?u b?n ??nh ch?y ti?n trình cài ??t t? t? (t?c là cài ??t các d?ch v? và ti?n ích, r?i các ?i?u nh?p thô, r?i X v.v.), b?n có th? làm trôi ch?y b?ng cách gán 300-500 MB riêng. N?u b?n không có nhi?u s?c ch?a còn r?nh trên ??a, c?ng không ??nh ch?y ti?n trình c?p nh?t h? th?ng quan tr?ng, 30 hay 40 MB có th? là ??. * Th? m?c /tmp: d? li?u t?m th?i ???c t?o b?i ch??ng trình th??ng n?m trong th? m?c này. S?c ch?a ?? th??ng là 40-100 MB. M?t s? ?ng d?ng -- g?m b? thao tác kho, công c? t?o ??a CD/DVD và ph?n m?m ?a ph??ng ti?n -- có th? dùng th? m?c /tmp ?? c?t gi? t?m th?i t?p tin ?nh. N?u b?n ??nh s? d?ng ?ng d?ng nh? v?y, b?n nên ?i?u ch?nh s?c ch?a s?n sàng trong th? m?c /tmp cho phù h?p. * Th? m?c /home: m?i ng??i dùng s? ?? các d? li?u cá nhân vào th? m?c con c?a th? m?c này. Kích c? c?a nó ph? thu?c vào s? ng??i dùng s? s? d?ng h? th?ng ?ó và nh?ng t?p tin nào s? ???c c?t gi? trong th? m?c c?a h?. Ph? thu?c vào cách s? d?ng ?ã ??nh, b?n nên dành riêng kho?ng 100 MB cho m?i ng??i dùng, nh?ng thích nghi giá tr? này v?i nhu c?u c?a b?n. Hãy dành riêng r?t nhi?u s?c ch?a h?n n?u b?n ??nh l?u nhi?u t?p tin ?a ph??ng ti?n (?nh, âm nh?c, phim) vào th? m?c chính này. C.3. B? trí phân vùng khuy?n khích ??i v?i ng??i dùng m?i, máy tính Debian cá nhân, h? th?ng ? nhà, và các thi?t l?p ng??i ??n khác, m?t phân vùng / riêng l? (thêm vào là vùng trao ??i) r?t có th? là cách làm d? dàng nh?t. Tuy nhiên, n?u b?n có phân vùng l?n h?n kho?ng 6 GB, hãy ch?n « ext3 » là ki?u phân vùng. Phân vùng ki?u « ext2 » c?n thi?t ???c ki?m tra theo ??nh k? (tính nguyên v?n h? th?ng t?p tin) mà có th? gây ra ti?n trình kh?i ??ng b? hoãn trên phân vùng l?n. Còn ??i v?i h? th?ng ?a ng??i dùng, hay h? th?ng có r?t nhi?u s?c ch?a trên ??a, t?t nh?t là ?? m?i th? m?c /usr, /var, /tmp, và /home trên m?t phân vùng riêng, khác v?i phân vùng / (5 phân vùng). Có l? b?n c?n có m?t phân vùng /usr/local riêng n?u b?n ??nh cài ??t nhi?u ch??ng trình không thu?c v? b?n phát hành Debian. N?u máy tính c?a b?n s? ch?y trình ph?c v? th? tín, b?n có th? c?n ph?i ??t th? m?c /var/mail là m?t phân vùng riêng. Th??ng, vi?c ?? th? m?c /tmp trên phân vùng riêng (v.d. 20-50 MB) là ý ki?n t?t. N?u b?n ?ang thi?t l?p máy ph?c v? có nhi?u tài kho?n ng??i dùng, th??ng có ích ?? t?o phân vùng /home l?n riêng. Nói chung, tr??ng h?p c?u hình phân vùng thay ??i t? máy tính này ??n máy tính khác, ph? thu?c vào cách s? d?ng. ??i v?i h? th?ng r?t ph?c t?p, b?n nên xem tài li?u ?a ??a Th? Nào Multi Disk HOWTO. Nó ch?a thông tin chi ti?t, ph?n l?n có ích cho nhà cung c?p d?ch v? M?ng và ng??i thi?t l?p máy ph?c v?. Có nhi?u ý ki?n khác nhau v? kích c? thích h?p c?a phân vùng trao ??i. Theo kinh nghi?m, có ích ?? c?u hình vùng trao ??i có cùng m?t kích c? v?i b? nh? h? th?ng. Trong ph?n l?n tr??ng h?p, kích c? t?i thi?u là 16 MB. T?t nhiên nh?ng quy t?c này có ngo?i l?: n?u b?n ?ang th? gi?i 1000 ph??ng trình ??ng th?i trên máy tính có ch? 256 MB b? nh?, b?n có th? c?n thi?t 1 GB vùng trao ??i. Trên ki?n trúc ki?u 32-bit (i386, m68k, 32-bit SPARC, và PowerPC), kích c? t?i ?a c?a phân vùng trao ??i là 2 GB. ?ó nên là ?? cho g?n b?t c? b?n cài ??t nào. Tuy nhiên, n?u b?n c?n thi?t vùng trao ??i l?n nh? v?y, r?t có th? là b?n nên th? chia vùng trao ??i ra nhi?u ??a khác nhau (c?ng ???c g?i nh? là "spindle") và, n?u có th?, ra nhi?u kênh SCSI hay IDE khác nhau. H?t nhân s? làm cho cân x?ng cách s? d?ng vùng trao ??i gi?a nhi?u phân vùng trao ??i, làm hi?u su?t t?t h?n. L?y thí d?, m?t máy tính c? h?n ? nhà có 32 MB RAM và ??a c?ng IDE 1.7 GB trên /dev/hda. Có m?t phân vùng 500 MB cho h? ?i?u hành khác trên /dev/hda1, m?t phân vùng trao ??i 32 MB trên /dev/hda3 và kho?ng 1.2 GB phân vùng Linux trên / dev/hda2. ?? tìm bi?t s?c ch?a ???c chi?m b?i công vi?c b?n có th? mu?n thêm sau khi cài ??t xong h? th?ng, xem Ph?n D.2, "S?c ch?a trên ??a c?n thi?t cho công vi?c". C.4. Tên thi?t b? d??i Linux Tên c?a ??a và phân vùng Linux có th? là khác v?i h? ?i?u hành khác. B?n c?n ph?i bi?t nh?ng tên b? Linux dùng khi b?n t?o và g?n k?t phân vùng. ?ây là l??c ?? ??t tên c? b?n: * ??a m?m th? nh?t có tên /dev/fd0. * ??a m?m th? hai có tên /dev/fd1. * ??a SCSI th? nh?t (theo ??a ch? SCSI ID) có tên /dev/sda. * ??a SCSI th? hai (theo ??a ch?) có tên /dev/sdb, v.v. * ??a CD-ROM SCSI th? nh?t có tên /dev/scd0, c?ng ???c bi?t nh? là /dev/sr0. * ??a cái trên b? ?i?u khi?n chính IDE có tên /dev/hda. * ??a ph? trên b? ?i?u khi?n chính IDE có tên /dev/hdb. * Hai ??a cái và ph? c?a b? ?i?u khi?n ph? có tên /dev/hdc và /dev/hdd, riêng t?ng cái. B? ?i?u khi?n IDE m?i h?n th?t s? có kh? n?ng có hai kênh, k?t qu? là ho?t ??ng nh? hai b? ?i?u khi?n. * ??a XT th? nh?t có tên /dev/xda. * ??a XT th? hai có tên /dev/xdb. Nh?ng phân vùng n?m trên m?i ??a ???c ??i di?n b?ng cách ph? thêm m?t s? th?p phân vào tên ??a: sda1 và sda2 ??i di?n phân vùng th? nh?t và th? hai c?a ? ??a SCSI th? nh?t trên h? th?ng. ?ây là thí d? cu?c s?ng th?c. Gi? s? b?n có h? th?ng v?i 2 ??a SCSI, m?t ??a t?i ??a ch? SCSI 2 và ??a khác t?i ??a ch? SCSI 4. ??a th? nh?t (t?i ??a ch? 2) thì có tên sda, và ??a th? hai có tên sdb. N?u ? ??a sda ch?a 3 phân vùng, chúng có tên sda1, sda2 và sda3. C?ng v?y v?i ??a sdb và các phân vùng n?m trên nó. Ghi chú r?ng n?u b?n có hai b? ti?p h?p m?ch n?i máy SCSI (t?c là b? ?i?u khi?n), th? t? các ? ??a có th? tr? thành khó hi?u. Trong tr??ng h?p này, ph??ng pháp t?t nh?t là theo dõi các thông ?i?p kh?i ??ng, gi? s? b?n bi?t mô hình và/hay kh? n?ng c?a các ? ??a. Linux ??i di?n các phân vùng chính d?ng tên ? ??a, r?i con s? t? 1 ??n 4. Ví d?, phân vùng chính th? nh?t n?m trên ? ??a IDE th? nh?t là /dev/hda1. Nh?ng phân vùng h?p lý ???c ??t s? t? 5, thì phân vùng h?p lý th? nh?t n?m trên cùng ? ??a ?ó là /dev/hda5. Ghi nh? r?ng phân vùng ?ã m? r?ng, t?c là phân vùng chính ch?a các phân vùng h?p lý, không th? ???c dùng riêng. C?ng v?y v?i ??a SCSI, không ph?i ch? ki?u IDE. C.5. Ch??ng trình t?o phân vùng Debian Vài ki?u ch??ng trình t?o phân vùng ?ã ???c làm thích nghi b?i nhà phát tri?n Debian ?? ho?t ??ng ???c trên nhi?u ki?u ??a c?ng và ki?n trúc máy tính khác nhau. Sau ?ây có danh sách các ch??ng trình thích h?p v?i ki?n trúc c?a máy tính này. partman Công c? t?o phân vùng khuy?n khích trong Debian. Ch??ng trình này có nhi?u kh? n?ng có ích: nó c?ng có th? thay ??i kích c? c?a phân vùng, t?o h? th?ng t?p tin ("format" [??nh d?ng] trên h? ?i?u hành Windows) và gán nó vào ?i?m l?p. fdisk B? t?o phân vùng Linux g?c, thích h?p v?i ng??i dùng r?t kinh nghi?m. Hãy c?n th?n n?u b?n có phân vùng ki?u FreeBSD t?n t?i trên máy tính. Nh?ng h?t nhân cài ??t ch?a kh? n?ng h? tr? nh?ng phân vùng này, nh?ng cách ??i di?n (hay không) c?a fdisk có th? làm cho tên thi?t b? khác bi?t. Xem tài li?u Linux và FreeBSD Th? Nào Linux+FreeBSD HOWTO. cfdisk B? t?o phân vùng ??a toàn màn hình d? dàng, thích h?p v?i ph?n l?n ng??i. Ghi chú r?ng ch??ng trình cfdisk không hi?u phân vùng ki?u FreeBSD b?ng cách nào c?, l?i có k?t qu? là tên thi?t b? có th? khác bi?t. M?t c?a nh?ng ch??ng trình này s? ???c ch?y theo m?c ??nh khi b?n ch?n m?c trình ??n Phân vùng ??a (hay t??ng t?). Có th? s? d?ng công c? t?o phân vùng khác t? dòng l?nh trên VT2, nh?ng không khuyên b?n làm nh? th?. Hãy ghi nh? c?n ph?i ?ánh d?u phân vùng kh?i ??ng nh? là "Kh?i ??ng ???c" (Bootable). C.5.1. Phân vùng cho AMD64 N?u b?n có h? ?i?u hành khác ?ã có, v.d. DOS, Windows hay Mac OSX, và b?n mu?n gi? l?i h? ?i?u hành ?ó trong khi cài ??t Debian, b?n có th? c?n ph?i thay ??i kích c? c?a phân vùng ch?a nó ?? gi?i phóng thêm ch? tr?ng trên ??a cho b?n cài ??t Debian. Trình cài ??t h? tr? kh? n?ng thay ??i kích c? c?a h? th?ng t?p tin ki?u c? hai FAT và NTFS; khi b?n t?i b??c phân vùng c?a ti?n trình cài ??t, hãy b?t tùy ch?n B?ng tay, r?i ??n gi?n ch?n m?t phân vùng t?n t?i và thay ??i kích c? c?a nó. BIOS c?a máy PC th??ng thêm ràng bu?c n?a vào công vi?c t?o phân vùng ??a. Trên ??a, s? phân vùng ki?u "chính" và "h?p lý" b? h?n ch?. H?n n?a, ??i v?i BIOS g?c ? tr??c n?m 1994-98, có th? kh?i ??ng BIOS ?ó t? ch? m?t s? n?i riêng trên ??a. Thông tin thêm n?m trong tài li?u phân vùng Linux Th? Nào Linux Partition HOWTO và tài li?u H?i ?áp Phoenix BIOS FAQ, nh?ng ti?t ?o?n này ch?a m?t toàn c?nh ng?n ?? giúp ?? b?n ??t k? ho?ch ph?n l?n tr??ng h?p. Phân vùng "chính" (primary) là l??c ?? phân vùng g?c cho ??a ki?u PC. Tuy nhiên, có th? t?o ch? b?n phân vùng chính. ?? v??t qua s? h?n ch? này, phân vùng ki?u "?ã m? r?ng" (extended) và "h?p lý" (logical) ?ã ???c phát minh. B?ng cách ??t m?t c?a nh?ng phân vùng chính là phân vùng ?ã m? r?ng, b?n có kh? n?ng chia nh? toàn b? s?c ch?a ???c c?p phát cho phân vùng ?ó ra nhi?u phân vùng h?p lý. B?n có th? t?o ??n 60 phân vùng h?p lý trong m?i phân vùng ?ã m? r?ng; nh?ng mà, m?i ??a có th? ch?a ch? m?t phân vùng ?ã m? r?ng thôi. Linux h?n ch? s? phân vùng trên m?i ??a thành 15 phân vùng trên ??a ki?u SCSI (3 phân vùng chính có th? dùng, 12 phân vùng h?p lý) và 63 phân vùng trên ??a IDE (3 phân vùng chính có th? dùng, 60 phân vùng h?p lý). Tuy nhiên, h? th?ng Debian GNU/Linux chu?n cung c?p ch? 20 thi?t b? cho phân vùng, vì v?y b?n không th? cài ??t trên h?n 20 phân vùng n?u b?n ch?a t? t?o m?t thi?t b? dành cho m?i phân vùng ?ó. Trên m?t ??a IDE l?n, n?u b?n không s? d?ng kh? n?ng ??t ??a ch? LBA (LBA addressing), c?ng không s? d?ng trình ?i?u khi?n ph? (overlay drivers, ?ôi khi ???c cung c?p b?i hãng ch? t?o ??a c?ng), b?n c?n ph?i ?? phân vùng kh?i ??ng (phân vùng ch?a ?nh h?t nhân) trong 1024 hình tr? ??u c?a ??a c?ng ?ó (th??ng là vùng kho?ng 524 MB, không có kh? n?ng d?ch BIOS). S? h?n ch? này không có tác ??ng n?u máy tính có BIOS m?i h?n n?m 1995-98 (ph? thu?c vào hãng ch? t?o) h? tr? "??c T? H? Tr? ? ??a T?ng C??ng". C? LILO (b? t?i Linux) l?n trình xen k? c?a Debian mbr ph?i s? d?ng BIOS ?? ??c h?t nhân t? ??a vào b? nh? RAM. N?u nó phát hi?n các ph?n m? r?ng truy c?p ??a l?n ki?u BIOS int 0x13, nó s? s? d?ng chúng. N?u không thì giao di?n truy c?p ??a th?a t? ???c dùng nh? là kh? n?ng d? tr?; nó c?ng không th? ???c dùng ?? ??nh v? trí nào trên ??a n?m cao h?n hình tr? th? 1023. M?t khi kh?i ??ng Linux, ki?u BIOS nào không có tác ??ng và nh?ng s? h?n ch? này không còn có tác ??ng l?i, vì Linux không s? d?ng BIOS ?? truy c?p ??a. Trên ??a l?n, b?n có th? c?n ph?i s? d?ng k? x?o d?ch hình tr?, mà b?n có th? ??t trong ch??ng trình thi?t l?p BIOS, nh? LBA (Logical Block Addressing: ??nh v? kh?i h?p lý) hay ch? ?? d?ch CHS ("L?n"). Thông tin thêm v? v?n ?? ??i v?i ??a l?n n?m trong tài li?u ??a l?n Th? Nào Large Disk HOWTO. N?u b?n s? d?ng l??c ?? d?ch hình tr? mà BIOS không h? tr? các ph?n m? r?ng truy c?p ??a l?n, phân vùng kh?i ??ng ph?i n?m trong vùng ??i di?n ?ã d?ch c?a hình tr? th? 1024. Ph??ng pháp khuy?n khích ?? ??t c?u hình này là t?o m?t phân vùng nh? (25-50 MB nên là ??) t?i ??u c?a ??a, ?? ???c dùng là phân vùng kh?i ??ng, r?i t?o các phân vùng khác ???c mu?n trong vùng còn l?i. Phân vùng kh?i ??ng này c?n ph?i ???c g?n k?t vào /boot, vì ?ó là th? m?c n?i (các) h?t nhân Linux s? ???c c?t gi?. C?u hình này s? ho?t ??ng ???c trên m?i h? th?ng, b?t ch?p dùng LBA hay kh? n?ng d?ch CHS ??a l?n, và b?t ch?p BIOS h? tr? các ph?n m? r?ng truy c?p ??a l?n. Ph? l?c D. L?t v?t M?c l?c D.1. Thi?t b? Linux D.1.1. Thi?t l?p con chu?t D.2. S?c ch?a trên ??a c?n thi?t cho công vi?c D.3. Cài ??t Debian GNU/Linux t? h? th?ng UNIX/Linux D.3.1. B?t ??u D.3.2. Cài ??t debootstrap D.3.3. Ch?y debootstrap D.3.4. C?u hình h? th?ng c? b?n D.3.5. Cài ??t h?t nhân D.3.6. Thi?t l?p b? t?i kh?i ??ng D.3.7. ?òn k?t li?u D.4. Cài ??t Debian GNU/Linux qua IP ???ng song song (PLIP) D.4.1. Nhu c?u D.4.2. Thi?t l?p ngu?n D.4.3. Cài ??t ?ích D.5. B? cài ??t ?? h?a D.5.1. Cách s? d?ng b? cài ??t ?? h?a D.5.2. V?n ?? ?ã bi?t D.1. Thi?t b? Linux Trong h? th?ng Linux, m?t s? t?p tin ??c bi?t n?m d??i th? m?c /dev. Nh?ng t?p tin này ???c g?i là t?p tin thi?t b? (device files), có ?ng x? khác v?i t?p tin chu?n. Ki?u t?p tin thi?t b? th??ng nh?t thu?c v? thi?t b? kh?i và thi?t b? ký t?. Nh?ng t?p tin này là giao di?n v?i trình ?i?u khi?n th?t (ph?n c?a h?t nhân Linux) mà l?n l??t truy c?p ph?n c?ng. M?t ki?u t?p tin thi?t b? khác, ít th??ng h?n, có tên pipe (?ng d?n). Nh?ng t?p tin thi?t b? quan tr?ng nh?t ???c li?t kê trong các b?ng bên d??i. +-----------------------+ |fd0|? ??a m?m th? nh?t | |---+-------------------| |fd1|? ??a m?m th? hai | +-----------------------+ +-----------------------------------------------------------------+ |hda |??a c?ng/CD-ROM ki?u IDE n?m trên c?ng IDE th? nh?t (chính)| |-----+-----------------------------------------------------------| |hdb |??a c?ng/CD-ROM ki?u IDE n?m trên c?ng IDE th? nh?t (ph?) | |-----+-----------------------------------------------------------| |hdc |??a c?ng/CD-ROM ki?u IDE n?m trên c?ng IDE th? hai (chính) | |-----+-----------------------------------------------------------| |hdd |??a c?ng/CD-ROM ki?u IDE n?m trên c?ng IDE th? hai (ph?) | |-----+-----------------------------------------------------------| |hda1 |Phân vùng th? nh?t n?m trên ??a c?ng KDE th? nh?t | |-----+-----------------------------------------------------------| |hdd15|Phân vùng th? m??i n?m n?m trên ??a c?ng KDE th? t? | +-----------------------------------------------------------------+ +--------------------------------------------------------------------+ |sda |??a c?ng ki?u SCSI v?i mã nh?n di?n ID SCSI th?p nh?t (v.d. 0)| |-----+--------------------------------------------------------------| |sdb |??a c?ng SCSI v?i ID SCSI cao h?n k? ti?p (v.d. 1) | |-----+--------------------------------------------------------------| |sdc |??a c?ng SCSI v?i ID SCSI cao h?n k? ti?p (v.d. 2) | |-----+--------------------------------------------------------------| |sda1 |Phân vùng th? nh?t n?m trên ??a c?ng ki?u SCSI th? nh?t | |-----+--------------------------------------------------------------| |sdd10|Phân vùng th? m??i n?m trên ??a c?ng SCSI th? t? | +--------------------------------------------------------------------+ +-----------------------------------------------+ |sr0|??a CD-ROM ki?u SCSI v?i ID SCSI th?p nh?t | |---+-------------------------------------------| |sr1|??a CD-ROM SCSI v?i ID SCSI cao h?n k? ti?p| +-----------------------------------------------+ +------------------------------------------------------------------+ |ttyS0 |C?ng n?i ti?p 0, COM1 d??i MS-DOS | |-------+----------------------------------------------------------| |ttyS1 |C?ng n?i ti?p 1, COM2 d??i MS-DOS | |-------+----------------------------------------------------------| |psaux |Thi?t b? con chu?t PS/2 | |-------+----------------------------------------------------------| |gpmdata|Thi?t b? gi?, d? li?u l?p l?i t? trình n?n GPM (con chu?t)| +------------------------------------------------------------------+ +---------------------------------------------------------+ |cdrom|Liên k?t t??ng tr?ng ??n ? ??a CD-ROM | |-----+---------------------------------------------------| |mouse|Liên k?t t??ng tr?ng ??n t?p tin thi?t b? con chu?t| +---------------------------------------------------------+ +-------------------------------------------------+ |null|M?i gì ???c ghi vào thi?t b? này s? bi?n m?t| |----+--------------------------------------------| |zero|Có th? ??c vô h?n s? không ra thi?t b? này | +-------------------------------------------------+ D.1.1. Thi?t l?p con chu?t Con chu?t ???c dùng trong c? bàn giao ti?p Linux (b?ng GPM) l?n môi tr??ng c?a s? X. Hai cách s? d?ng này có th? ???c làm t??ng thích v?i nhau n?u b? l?p l?i GPM ???c dùng ?? cho phép tín hi?u lu?ng ??n trình ph?c v? X nh? ???c hi?n th?: mouse => /dev/psaux => gpm => /dev/gpmdata -> /dev/mouse => X /dev/ttyS0 (b? l?p l?i) (liên k?t t??ng tr?ng) /dev/ttyS1 Hãy ??t giao th?c l?p l?i là thô ["raw"] (trong t?p tin c?u hình /etc/ gpm.conf), còn ??t X v?i giao th?c con chu?t g?c trong t?p tin c?u hình X /etc/ X11/XF86Config hay /etc/X11/XF86Config-4. Ph??ng pháp này, ?? dùng GPM ngay c? trong X, có ích khi con chu?t b? tháo nút ra không chú ý. Vi?c ??n gi?n kh?i ch?y l?i GPM b?ng l?nh # /etc/init.d/gpm restart s? k?t n?i l?i con chu?t trong ph?n m?m, không c?n kh?i ch?y l?i X. N?u vì lý do nào GPM b? t?t hay ch?a ???c cài ??t, hãy ??m b?o ??t X s? ??c tr?c ti?p t? thi?t b? con chu?t, v.d. /dev/psaux. ?? tìm chi ti?t, xem tài li?u nh? con chu?t có ba cái nút Th? Nào t?i /usr/share/doc/HOWTO/en-txt/mini/ 3-Button-Mouse.gz, trang h??ng d?n man gpm, H?i ?áp /usr/share/doc/gpm/FAQ.gz, và tài li?u ??c ?i README.mouse. D.2. S?c ch?a trên ??a c?n thi?t cho công vi?c B?n cài ??t chu?n trên máy ki?u i386, g?m các gói chu?n và dùng h?t nhân phiên b?n 2.6 m?c ??nh, chi?m 353 MB s?c ch?a trên ??a. Còn m?t b?n cài ??t t?i thi?u, không có công vi?c "H? th?ng chu?n" ???c ch?n, chi?m 225 MB. Quan tr?ng Trong c? hai tr??ng h?p, s? l??ng này là s?c ch?a th?t ???c dùng trên ??a sau khi cài ??t xong và t?p tin t?m th?i nào ???c xoá. S? này c?ng không tính tài nguyên thêm ???c chi?m b?i h? th?ng t?p tin, ch?ng h?n cho các t?p tin nh?t ký. Có ngh?a là c?n thi?t s?c ch?a nhi?u h?n, c? trong khi cài ??t l?n khi s? d?ng h? th?ng hàng ngày. Theo ?ây có b?ng hi?n th? các kích c? do trình aptitude thông báo cho nh?ng công vi?c ???c li?t kê trong trình "tasksel". Ghi chú r?ng m?t s? công vi?c riêng có n?i dung chung, vì v?y t?ng s? kích c? ?ã cài ??t c?a hai công vi?c v?i nhau có th? là nh? h?n t?ng hai s? ?ó. Ghi chú r?ng b?n c?n ph?i c?ng các kích c? ???c li?t kê trong b?ng này v?i kích c? c?a b?n cài ??t chu?n, khi tính kích c? c?a phân vùng. Ph?n l?n s?c ch?a ???c hi?n th? trong c?t "Kích c? ?ã cài ??t" s? n?m trong th? m?c /usr và /lib; s?c ch?a trong c?t "Kích c? t?i v?" c?n thi?t (t?m th?i) trong th? m?c /var. +-----------------------------------------------------------------------------+ | Công vi?c |Kích c? ?ã cài ??t|Kích c? t?i v?|S?c ch?a c?n thi?t ?? cài | | | (MB) | (MB) | ??t (MB) | |----------------+------------------+--------------+--------------------------| |Môi tr??ng làm |1360 |454 |1814 | |vi?c | | | | |----------------+------------------+--------------+--------------------------| |Máy tính xách |27 |10 |37 | |tay^[a] | | | | |----------------+------------------+--------------+--------------------------| |Trình ph?c v? |35 |11 |46 | |M?ng | | | | |----------------+------------------+--------------+--------------------------| |Trình ph?c v? in|184 |56 |240 | |----------------+------------------+--------------+--------------------------| |Trình ph?c v? |2 |1 |3 | |DNS | | | | |----------------+------------------+--------------+--------------------------| |Trình ph?c v? |50 |21 |71 | |t?p tin | | | | |----------------+------------------+--------------+--------------------------| |Trình ph?c v? |13 |5 |18 | |th? | | | | |----------------+------------------+--------------+--------------------------| |C? s? d? li?u |32 |10 |42 | |SQL | | | | |-----------------------------------------------------------------------------| |^[a] Công vi?c Máy tính xách tay ch?ng l?p nhi?u v?i công vi?c Môi tr??ng làm| |vi?c. Cài ??t c? hai thì công vi?c Máy tính xách tay s? chi?m ch? vài MB thêm| |s?c ch?a trên ??a. | +-----------------------------------------------------------------------------+ Ghi chú Công vi?c Môi tr??ng làm vi?c s? cài ??t môi tr??ng làm vi?c GNOME. N?u b?n cài ??t b?ng ngôn ng? khác ti?ng Anh, tasksel có th? t? ??ng cài ??t m?t công vi?c ??a ph??ng hoá, n?u có, cho ngôn ng? c?a b?n (có m?t công vi?c dành cho ti?ng Vi?t). S?c ch?a c?n thi?t khác bi?t gi?a nh?ng ngôn ng? khác nhau; b?n nên tính ??n t?ng là 350 MB ?? t?i v? và cài ??t công vi?c này. D.3. Cài ??t Debian GNU/Linux t? h? th?ng UNIX/Linux Ph?n này di?n t? ph??ng pháp cài ??t Debian GNU/Linux t? m?t h? th?ng UNIX hay Linux ?ã có, không c?n dùng trình cài ??t d?a vào trình ??n nh? ???c di?n t? trong ph?n s? tay còn l?i. Tài li?u "cài ??t chéo" Th? Nào này ?ã ???c yêu c?u b?i ng??i dùng chuy?n ??i sang Debian GNU/Linux t? h? th?ng Red Hat, Mandrake, và SUSE. Trong ph?n này gi? s? là b?n quen v?i cách nh?p l?nh *nix và cách duy?t qua h? th?ng t?p tin. Trong ph?n này, d?u ??ng $ ??i di?n l?nh c?n nh?p vào h? th?ng hi?n th?i c?a ng??i dùng, còn d?u b?m # ??i di?n l?nh ???c nh?p vào chroot c?a Debian. M?t khi b?n c?u hình h? th?ng Debian m?i m?t cách thích h?p, b?n có kh? n?ng nâng c?p các d? li?u ng??i dùng t?n t?i (n?u có) lên nó, r?i ti?p t?c làm vi?c nh? bình th??ng. Vì v?y, ti?n trình cài ??t Debian GNU/Linux này "không có th?i gian ch?t". Nó c?ng là ph??ng pháp thông minh ?? qu?n lý ph?n c?ng th??ng không h?p tác v?i v?t ch?a khác nhau ki?u kh?i ??ng hay cài ??t. D.3.1. B?t ??u B?ng các công c? phân vùng *nix hi?n th?i, hãy phân vùng l?i ??a c?ng nh? c?n thi?t, c?ng t?o ít nh?t m?t h? th?ng t?p tin c?ng v?i vùng trao ??i (swap). B?n c?n có kho?ng 350 MB s?c ch?a còn r?nh khi cài ??t ch? v?i bàn giao ti?p, hay kho?ng 1 GB n?u b?n ??nh cài ??t h? th?ng c?a s? X (còn nhi?u h?n n?u b?n ??nh cài ??t môi tr??ng làm vi?c nh? GNOME hay KDE). Sau ?ó, hãy t?o h? th?ng t?p tin trên nh?ng phân vùng. Ch?ng h?n, ?? t?o m?t h? th?ng t?p tin ki?u ext3 trên phân vùng /dev/hda6 (phân vùng g?c m?u): # mke2fs -j /dev/hda6 Còn ?? t?o h? th?ng t?p tin ki?u ext2, ch? c?n b? ?o?n -j ?i. S? kh?i và kích ho?t vùng trao ??i (thay th? s? hi?u phân vùng c?a phân vùng trao ??i Debian ?ã d? ??nh): # mkswap /dev/hda5 # sync; sync; sync # swapon /dev/hda5 Hãy l?p m?t phân vùng nh? là /mnt/debinst (?i?m cài ??t, ?? là h? th?ng t?p tin g?c (/) trên h? th?ng m?i). Tên c?a ?i?m l?p là tùy ý ch?t ch?: nó ???c di?n t? l?i sau bên d??i. # mkdir /mnt/debinst # mount /dev/hda6 /mnt/debinst Ghi chú N?u b?n mu?n ??t ph?n nào c?a h? th?ng t?p tin (v.d. /usr) ???c g?n k?t vào phân vùng riêng, b?n c?n ph?i t? t?o và g?n k?t nh?ng th? m?c này tr??c khi ti?p t?c t?i giao ?o?n k? ti?p. D.3.2. Cài ??t debootstrap Ti?n ích ???c dùng b?i trình cài ??t Debian, c?ng ???c ch?p nh?n nh? là ph??ng pháp chính th?c ?? cài ??t h? th?ng c? b?n Debian, là debootstrap. Nó dùng ch??ng trình wget và ar, nh?ng v? m?t khác thì ph? thu?c ch? vào /bin/sh và công c? Unix/Linux c? b?n^[20]. Hãy cài ??t hai trình wget và ar, n?u chúng ch?a n?m trên h? th?ng c?a b?n, r?i t?i v? và cài ??t debootstrap. Ho?c b?n có th? t? cài ??t nó b?ng th? t?c theo ?ây. Hãy t?o m?t th? m?c work vào ?ó c?n gi?i nén .deb: # mkdir work # cd work T?p tin nh? phân debootstrap n?m trong kho Debian (hãy ch?c là b?n ch?n t?p tin thích h?p v?i ki?n trúc c?a mình). T?i t?p tin d?ng .deb debootstrap xu?ng pool , sao chép gói ?ó vào th? m?c work, r?i gi?i thích các t?p tin nh? phân ra nó. B?n c?n ph?i có quy?n ng??i ch? ?? cài ??t các t?p tin nh? phân này. # ar -x debootstrap_0.X.X_all.deb # cd / # zcat /???ng_d?n_??y_??_??n_work/work/data.tar.gz | tar xv D.3.3. Ch?y debootstrap Khi b?n ch?y ph?n m?m debootstrap, nó c?ng có kh? n?ng t?i các t?p tin c?n thi?t xu?ng kho m?t cách tr?c ti?p. Trong m?u l?nh bên d??i, b?n có kh? n?ng thay th? ??a ch? máy nhân b?n http.us.debian.org/debian b?ng ??a ch? c?a b?t c? máy nhân b?n kho Debian nào, t?t h?n là máy nhân b?n g?n ch? b?n trên m?ng. Các máy nhân b?n ???c li?t kê trong tài li?u ??c ?i http://www.debian.org/misc/ README.mirrors. N?u b?n có ??a CD Debian GNU/Linux etch ???c g?n k?t vào /cdrom, b?n có kh? n?ng thay th? ??a ch? M?ng ki?u HTTP b?ng ??a ch? ki?u t?p tin: file:/cdrom/ debian/ Hãy thay th? m?t c?a nh?ng tên sau cho KI?N_TRÚC trong l?nh debootstrap: alpha, amd64, arm, hppa, i386, ia64, m68k, mips, mipsel, powerpc, s390, or sparc. # /usr/sbin/debootstrap --arch KI?N_TRÚC etch \ /mnt/debinst http://ftp.us.debian.org/debian D.3.4. C?u hình h? th?ng c? b?n Lúc bây gi? b?n có h? th?ng Debian th?t, dù h?i g?y, trên ??a. Hãy chroot vào nó : # LANG=C chroot /mnt/debinst /bin/bash Sau khi chroot, b?n có th? c?n ph?i ??t l?i ??nh ngh?a thi?t b? cu?i t??ng thích v?i h? th?ng c? b?n Debian, ch?ng h?n: # export TERM=xterm-color D.3.4.1. G?n k?t phân vùng B?n c?n ph?i t?o t?p tin /etc/fstab. # editor /etc/fstab ?ây là m?u b?n có th? s?a ??i ?? thích h?p v?i h? th?ng: # /etc/fstab: thông tin t?nh v? h? th?ng t?p tin. # # h? th?ng t?p ?i?m l?p ki?u tùy ch?n l?n ?? /dev/XXX / ext3 defaults 0 1 /dev/XXX /boot ext3 ro,nosuid,nodev 0 2 /dev/XXX none swap sw 0 0 proc /proc proc defaults 0 0 /dev/fd0 /media/floppy auto noauto,rw,sync,user,exec 0 0 /dev/cdrom /media/cdrom iso9660 noauto,ro,user,exec 0 0 /dev/XXX /tmp ext3 rw,nosuid,nodev 0 2 /dev/XXX /var ext3 rw,nosuid,nodev 0 2 /dev/XXX /usr ext3 rw,nodev 0 2 /dev/XXX /home ext3 rw,nosuid,nodev 0 2 Hãy dùng l?nh mount -a ?? l?p m?i h? th?ng t?p tin b?n ?ã xác ??nh trong t?p tin /etc/fstab, ho?c ?? l?p m?i h? th?ng t?p tin riêng, dùng: # mount /???ng_d?n # v.d.: mount /usr Các h? th?ng Debian hi?n th?i có nh?ng ?i?m l?p cho v?t ch?a r?i d??i /media, còn gi? các liên k?t t??ng tr?ng ?? t??ng thích trong /. Hãy t?o chúng nh? yêu c?u, ch?ng h?n: # cd /media # mkdir cdrom0 # ln -s cdrom0 cdrom # cd / # ln -s media/cdrom B?n có kh? n?ng l?p h? th?ng t?p tin proc nhi?u l?n và vào nhi?u v? trí, dù / proc th??ng dùng. N?u b?n ch?a dùng l?nh mount -a, ki?m tra xem b?n ?ã l?p proc tr??c khi ti?p t?c. # mount -t proc proc /proc Sau ?ó, l?nh li?t kê ls /proc nên hi?n th? th? m?c khác r?ng. N?u nó b? l?i, có l? b?n có kh? n?ng g?n k?t proc t? bên ngoài chroot ?ó. # mount -t proc proc /mnt/debinst/proc D.3.4.2. ??t múi gi? T?p tin /etc/default/rcS ch?a m?t tùy ch?n xác ??nh n?u h? th?ng s? gi?i thích ??ng h? ph?n c?ng nh? là gi? th? gi?i (UTC) hay gi? ??a ph??ng. L?nh sau cho b?n có kh? n?ng ??t nó và ch?n múi gi? riêng. # editor /etc/default/rcS # tzconfig D.3.4.3. C?u hình kh? n?ng ch?y m?ng ?? c?u hình cách ch?y m?ng, hãy ch?nh s?a các t?p tin /etc/network/interfaces, /etc/resolv.conf, /etc/hostname và /etc/hosts. # editor /etc/network/interfaces ? ?ây có m?t s? m?u thí d? ??n gi?n t? /usr/share/doc/ifupdown/examples: ###################################################################### # /etc/network/interfaces -- t?p tin c?u hình cho ifup(8), ifdown(8) # Xem trang h??ng d?n v? interfaces(5) ?? tìm thông tin v? nh?ng tùy ch?n nào s?n sàng. ###################################################################### # Luôn luôn mu?n có giao di?n m?ch. # auto lo iface lo inet loopback # ?? s? d?ng d?ch v ? DHCP: # # auto eth0 # iface eth0 inet dhcp # M?t thi?t l?p IP t?nh m?u: (tùy ch?n là qu?ng bá [broadcast] và c?ng ra [gateway]) # # auto eth0 # iface eth0 inet static # address 192.168.0.42 # network 192.168.0.0 # netmask 255.255.255.0 # broadcast 192.168.0.255 # gateway 192.168.0.1 Hãy nh?p các máy ph?c v? tên và ch? th? tìm ki?m vào t?p tin c?u hình /etc/ resolv.conf: # editor /etc/resolv.conf M?t t?p tin /etc/resolv.conf m?u ??n gi?n: search hqdom.local\000 nameserver 10.1.1.36 nameserver 192.168.9.100 Nh?p tên máy c?a h? th?ng (2 ??n 63 ký t?): # echo tên_máy_Debian > /etc/hostname T?p tin /etc/hosts c? b?n v?i kh? n?ng h? tr? IPv6: 127.0.0.1 localhost tên_máy_Debian # Khuyên b?n g?m nh?ng dòng sau cho máy có kh? n?ng IPv6 ::1 ip6-localhost ip6-loopback fe00::0 ip6-localnet ff00::0 ip6-mcastprefix ff02::1 ip6-allnodes ff02::2 ip6-allrouters ff02::3 ip6-allhosts Có nhi?u th? m?ng thì b?n nên s?p x?p nh?ng tên mô-?un trình ?i?u khi?n theo th? t? ?ã mu?n trong t?p tin /etc/modules. Sau ?ó, trong khi kh?i ??ng, m?i th? s? ???c l?p v?i tên giao di?n (eth0, eth1, v.v.) mong ??i. D.3.4.4. C?u hình Apt Lúc ?ó, Debootstrap ?ã t?o m?t t?p tin li?t kê các ngu?n /etc/apt/sources.list r?t c? b?n s? cho b?n có kh? n?ng cài ??t các gói thêm. Tuy nhiên, b?n có th? mu?n thêm m?t s? ngu?n n?a, ch?ng h?n cho gói ngu?n và b?n c?p nh?t b?o m?t: deb-src http://ftp.us.debian.org/debian etch main deb http://security.debian.org/ etch/updates main deb-src http://security.debian.org/ etch/updates main ??m b?o b?n ch?y aptitude update sau khi thay ??i danh sách các ngu?n. D.3.4.5. C?u hình mi?n ??a ph??ng và bàn phím ?? c?u hình thi?t l?p mi?n ??a ph??ng ?? s? d?ng ngôn ng? khác ti?ng Anh, hãy cài ??t gói h? tr? locales và c?u hình nó. Khuyên b?n s? d?ng mi?n ??a ph??ng UTF8. # aptitude install locales # dpkg-reconfigure locales ?? c?u hình bàn phím (n?u c?n): # aptitude install console-data # dpkg-reconfigure console-data Ghi chú r?ng bàn phím không th? ???c ??t trong khi n?m trong chroot, nh?ng s? ???c c?u hình cho l?n kh?i ??ng l?i k? ti?p. D.3.5. Cài ??t h?t nhân N?u b?n d? ??nh kh?i ??ng h? th?ng này, b?n r?t có th? mu?n có m?t h?t nhân (kernel) Linux và m?t b? t?i kh?i ??ng (boot loader). Có th? nh?n di?n các h?t nhân ?óng gói s?n b?ng l?nh: # apt-cache search linux-image N?u b?n ??nh s? d?ng m?t h?t nhân ?óng gói s?n, ?? ngh? b?n t?o t?p tin c?u hình /etc/kernel-img.conf tr??c ?ó. ?ây là m?t t?p tin thí d? : # Các vi?c ghi ?è kh? n?ng qu?n lý ?nh h?t nhân # Xem kernel-img.conf(5) ?? tìm chi ti?t do_symlinks = yes relative_links = yes do_bootloader = yes do_bootfloppy = no do_initrd = yes link_in_boot = no# [do làm # symlinks các liên k?t t??ng tr?ng # relative links các liên k?t t??ng ??i # bootloader b? t?i kh?i ??ng # bootfloppy ??a m?m kh?i ??ng # link in boot liên k?t vào kh?i ??ng] ?? tìm thông tin chi ti?t v? t?p tin này và các tùy ch?n khác nhau, xem trang h??ng d?n c?a nó mà s?n sàng sau khi cài ??t gói kernel-package. Khuyên b?n ki?m tra xem nh?ng giá tr? trong nó c?ng thích h?p v?i h? th?ng c?a b?n. Sau ?ó, hãy cài ??t gói h?t nhân ?ã mu?n, dùng tên gói cua nó. # aptitude install linux-image-2.6.18-ki?n_trúc-v.v. [install cài ??t linux-image ?nh linux] N?u b?n ch?a t?o t?p tin c?u hình /etc/ kernel-img.conf tr??c khi cài ??t h?t nhân ?ã ?óng gói s?n, b?n có th? ???c h?i m?t s? câu v? nó trong ti?n trình cài ??t. D.3.6. Thi?t l?p b? t?i kh?i ??ng ?? làm cho h? th?ng Debian GNU/Linux có kh? n?ng kh?i ??ng, b?n hãy thi?t l?p b? t?i kh?i ??ng ?? t?i h?t nhân ?ã cài ??t cùng v?i phân vùng g?c m?i. Ghi chú r?ng debootstrap không cài ??t b? t?i kh?i ??ng, dù b?n có kh? n?ng s? d?ng l?nh aptitude bên trong chroot Debian ?? làm nh? th?. Xem trang thông tin info grub hay trang h??ng d?n man lilo.conf ?? tìm h??ng d?n v? ph??ng pháp thi?t l?p b? t?i kh?i ??ng. N?u b?n mu?n gi? l?i h? th?ng ?ã dùng ?? cài ??t Debian, ??n gi?n hãy thêm m?t m?c nh?p cho b?n cài ??t Debian vào t?p tin menu.lst grub ?ã có, ho?c vào t?p tin c?u hình lilo.conf. ??i v?i t?p tin lilo.conf, b?n c?ng có kh? n?ng sao chép nó vào h? th?ng m?i ?? ch?nh s?a nó ? ?ó. Sau khi ch?nh s?a xong, hãy g?i lilo (ghi nh? r?ng nó s? dùng t?p tin c?u hình lilo.conf t??ng ??i so v?i h? th?ng t? ?ó b?n g?i nó). Vi?c cài ??t và thi?t l?p grub là d? dàng: # aptitude install grub # grub-install /dev/hda # update-grub L?nh th? hai s? cài ??t grub (trong tr??ng h?p này, vào MBR c?a hda). L?nh cu?i cùng s? t?o m?t t?p tin /boot/grub/menu.lst h?p lý và ho?t ??ng ???c. ? ?ây có m?u /etc/lilo.conf c? b?n: boot=/dev/hda6 root=/dev/hda6 install=menu delay=20 lba32 image=/vmlinuz label=Debian Ph? thu?c vào b? t?i kh?i ??ng ?ã ch?n, b?n lúc bây gi? có kh? n?ng t?o m?t s? thay ??i thêm trong t?p tin c?u hình /etc/kernel-img.conf. Cho b? t?i kh?i ??ng grub, hãy ??t tùy ch?n do_bootloader thành "no" (không). ?? t? ??ng c?p nh?t t?p tin /boot/grub/menu.lst khi cài ??t hay g? b? h?t nhân Debian nào, hãy thêm nh?ng dòng này: postinst_hook = update-grub postrm_hook = update-grub [postinst vi?t t?t "post-installation", sau khi cài ??t postrm vi?t t?t "post-removal", sau khi g? b? hook móc (vào) update c?p nh?t] Còn cho b? t?i kh?i ??ng lilo, giá tr? c?a do_bootloader nên là "yes" (có). D.3.7. ?òn k?t li?u Nh? nói tr??c, h? th?ng ?ã cài ??t là r?t c? b?n. N?u b?n mu?n làm cho h? th?ng ít r?ng rãi h?n, d? cài ??t các gói có ?u tiên "chu?n" priority: # tasksel install standard T?t nhiên, b?n c?ng có kh? n?ng s? d?ng aptitude ?? cài ??t m?i gói riêng. Sau khi cài ??t xong, có r?t nhi?u gói ?ã t?i v? n?m trong th? m?c kho l?u /var /cache/apt/archives/. V?y b?n có d?p gi?i phóng thêm ch? tr?ng trên ??a b?ng cách ch?y l?nh « làm s?ch »: # aptitude clean D.4. Cài ??t Debian GNU/Linux qua IP ???ng song song (PLIP) Ph?n này di?n t? ph??ng pháp cài ??t Debian GNU/Linux vào máy tính không có th? Ethernet, ch? có máy tính c?ng ra t? xa ???c g?n n?i b?ng cáp Null-Modem (b? ?i?u gi?i r?ng, c?ng ???c g?i nh? là cáp Null-Printer, máy in r?ng). Máy tính c?ng ra nên ???c k?t n?i ??n m?ng ch?a máy nhân b?n Debian (v.d. có k?t n?i ??n M?ng). M?u trong ph? l?c này s? hi?n th? ph??ng pháp thi?t l?p s? k?t n?i PLIP, dùng c?ng ra ???c k?t n?i ??n M?ng qua s? k?t n?i quay s? (ppp0). Nó s? dùng ??a ch? IP 192.168.0.1 và 192.168.0.2 cho hai giao di?n PLIP trên h? th?ng ?ích và h? th?ng ngu?n riêng t?ng cái (nh?ng ??a ch? này nên là không dùng bên trong mi?n ??a ch? c?a m?ng c?a b?n). S? k?t n?i PLIP ???c thi?t l?p trong khi cài ??t s? c?ng s?n sàng sau khi kh?i ??ng l?i vào h? th?ng ?ã cài ??t (xem Ch??ng 7, Kh?i ??ng vào h? th?ng Debian m?i). Tr??c khi b?t ??u, b?n c?n ph?i xem c?u hình BIOS (??a ch? c? b?n IO và IRQ) ?? tìm c?ng song song c?a h? th?ng c? ?ích l?n ngu?n. Giá tr? th??ng nh?t là io= 0x378, irq=7. D.4.1. Nhu c?u * Máy tính ?ích, ???c g?i nh? là target (?ích), vào ?ó Debian s? ???c cài ??t. * V?t ch?a ph?n m?m cài ??t h? th?ng; xem Ph?n 2.2, "V?t ch?a trình cài ??t". * Máy tính khác ???c k?t n?i ??n M?ng, ???c g?i nh? là source (ngu?n), mà s? ho?t ??ng là c?ng ra. * M?t cáp Null-Modem DB-25. Xem tài li?u cài ??t PLIP Th? Nào PLIP-Install-HOWTO ?? tìm thông tin thêm v? cáp ki?u này, g?m h??ng d?n v? cách t?o ?i?u riêng. D.4.2. Thi?t l?p ngu?n Theo ?ây có m?t t?p l?nh trình bao là m?u ??n gi?n v? ph??ng pháp c?u hình máy tính ngu?n nh? là c?ng ra M?ng dùng ppp0. #!/bin/sh # G? b? các mô-?un ?ang ch?y ra h?t nhân ?? tránh xung ??t, # c?ng ?? t? c?u hình l?i. modprobe -r lp parport_pc modprobe parport_pc io=0x378 irq=7 modprobe plip # C?u hình giao di?n PLIP (ch?n « plip0 », xem « dmesg | grep plip ») ifconfig plip0 192.168.0.2 pointopoint 192.168.0.1 netmask 255.255.255.255 up # C?u hình c?ng ra modprobe iptable_nat iptables -t nat -A POSTROUTING -o ppp0 -j MASQUERADE echo 1 > /proc/sys/net/ipv4/ip_forward D.4.3. Cài ??t ?ích Kh?i ??ng v?t ch?a cài ??t. C?n ph?i ch?y ti?n trình cài ??t b?ng ch? ?? nhà chuyên môn: hãy nh?p expert vào d?u nh?c kh?i ??ng. N?u b?n c?n ??t tham s? cho mô-?un h?t nhân, c?ng c?n ph?i làm nh? th? t?i d?u nh?c kh?i ??ng. Ch?ng h?n, ?? kh?i ??ng trình cài ??t và ??t giá tr? cho nh?ng tùy ch?n "io" và "irq" cho mô-?un partport_pc, hãy nh?p dãy d??i vào d?u nh?c kh?i ??ng: expert parport_pc.io=0x378 parport_pc.irq=7 Bên d??i có nh?ng tr? l?i c?n nh?p trong nh?ng giai ?o?n khác nhau c?a ti?n trình cài ??t. 1. T?i các thành ph?n cài ??t t? ??a CD Ch?n m?c plip-modules trong danh sách: nó s? làm cho các trình ?i?u khi?n PLIP s?n sàng cho h? th?ng cài ??t. 2. Phát hi?n ph?n c?ng m?ng * N?u máy ?ích có ph?i ch?a th? m?ng, trình cài ??t s? hi?n th? danh sách các mô-?un trình ?i?u khi?n cho nh?ng th? ???c phát hi?n. N?u b?n mu?n ép bu?c debian-installer dùng PLIP thay th?, b?n c?n ph?i b? ch?n m?i mô-?un trình ?i?u khi?n ?ã li?t kê. T?t nhiên, n?u máy ?ích không có th? m?ng, trình cài ??t s? không hi?n th? danh sách này. * Vì ch?a phát hi?n th? m?ng, trình cài ??t s? nh?c b?n ch?n trình ?i?u khi?n m?ng trong danh sách. Hãy ch?n mô-?un plip. 3. C?u hình m?ng * T? ??ng c?u hình m?ng b?ng DHCP không? : Không * ??a ch? IP: 192.168.0.1 * ??a ch? ?i?m-??n-?i?m: 192.168.0.2 * Các ??a ch? c?a máy ph?c v? tên: b?n có kh? n?ng nh?p cùng nh?ng ??a ch? ???c dùng trên máy tính ngu?n (xem t?p tin c?u hình /etc/ resolv.conf) D.5. B? cài ??t ?? h?a Phiên b?n ?? h?a c?a b? cài ??t ch? s?n sàng cho m?t s? ki?n trúc b? h?n ch?, g?m AMD64. B? cài ??t ?? h?a th?t có cùng ch?c n?ng v?i b? cài ??t chu?n, vì nó s? d?ng cùng nh?ng ch??ng trình thông qua giao di?n khác. M?c dù có ch?c n?ng trùng, b? cài ??t ?? h?a v?n còn có vài l?i ích ?áng k?. L?i ích chính là nó h? tr? s? ngôn ng? l?n h?n, ??c bi?t nh?ng ngôn ng? ???c vi?t b?ng b? ký t? không th? ???c hi?n th? b?ng giao di?n "newt" chu?n. Nó c?ng có vài l?i ích trong cách s? d?ng, nh? (tùy ch?n) kh? n?ng s? d?ng con chu?t, và trong m?t s? tr??ng h?p riêng, vài câu h?i có th? ???c hi?n th? trên cùng m?t màn hình. B? cài ??t ?? h?a có s?n cùng v?i m?i ?nh ??a CD, c?ng v?i ph??ng pháp cài ??t vào v?t ch?a ??a c?ng. Vì b? cài ??t ?? h?a s? d?ng m?t initrd riêng r?t l?n h?n b? cài ??t chu?n, nó c?n ph?i ???c kh?i ??ng b?ng installgui thay cho install. T??ng t?, nh?ng ch? ?? chuyên môn và c?? ???c kh?i ??ng b?ng expertgui và rescuegui riêng t?ng cái. B? cài ??t ?? h?a c?ng có s?n d?ng ?nh ISO "nh?" ??c bi?t^[21], mà có ích chính ?? th? ra; trong tr??ng h?p này, ?nh ???c kh?i ??ng ch? b?ng install. Ch?a có ?nh b? cài ??t ?? h?a có th? ???c kh?i ??ng qua m?ng. Vi?c ch?y v? cài ??t ?? h?a c?n thi?t b? nh? h?i nhi?u h?n b? cài ??t chu?n: 96MB. Không ?? b? nh? thì nó t? ??ng s? dùng l?i giao di?n "newt". B?n có kh? n?ng thêm các tham s? kh?i ??ng khi kh?i ch?y b? cài ??t ?? h?a, ?úng nh? khi kh?i ??ng b? cài ??t chu?n. M?t c?a nh?ng tham s? này c?ng cho b?n có kh? n?ng c?u hình con chu?t ?? s? d?ng tay trái. Xem Ph?n 5.2, "Tham s? kh?i ??ng" ?? tìm các tham s? h?p l?. D.5.1. Cách s? d?ng b? cài ??t ?? h?a Nh? nói trên, b? cài ??t th?t ho?t ??ng ?úng nh? b? cài ??t chu?n, thì ph?n còn l?i c?a s? tay này có th? ???c dùng ?? h??ng d?n b?n qua ti?n trình cài ??t. Thích s? d?ng bàn phím h?n là con chu?t thì có hai th? b?n c?n bi?t. ?? bung danh sách ?ã co l?i (dùng ch?ng h?n khi ch?n qu?c gia bên trong châu), b?n có th? s? d?ng hai phím d?u c?ng + và d?u tr? -. ??i v?i câu h?i yêu c?u b?n ch?n m?t m?c trong nhi?u ?i?u (v.d. ch?n công vi?c), tr??c tiên b?n c?n ph?i b?m phím Tab t?i cái nút Ti?p t?c sau khi ch?n m?c thích h?p, r?i bám phím Enter s? b?t/t?t s? ch?n, không ph?i kích ho?t cái nút Ti?p t?c. ?? chuy?n ??i sang bàn giao ti?p khác, b?n c?ng c?n ph?i s? d?ng phím Ctrl, ?úng nh? trong h? th?ng c?a s? X. L?y thí d?, ?? chuy?n ??i sang VT1, b?n c?n dùng t? h?p phím: Ctrl-Alt trái-F1. D.5.2. V?n ?? ?ã bi?t "Etch" là b?n phát hành th? nh?t h?p nh?t b? cài ??t ?? h?a, c?ng s? d?ng m?t s? k? thu?t h?i m?i. Có vài v?n ?? ?ã bi?t có th? g?p trong khi cài ??t. Chúng tôi ng? có kh? n?ng s?a ch?a các v?n ?? này trong b?n phát hành Debian GNU/ Linux k? ti?p. * Thông tin trên m?t s? màn hình không có ??nh d?ng c?t ??p. Tr??ng h?p th??ng nh?t là màn hình th? nh?t trên ?ó b?n ch?n ngôn ng?. M?t tr??ng h?p khác là màn hình chính c?a ch??ng trình partman. * Vi?c gõ m?t s? ký t? riêng có th? không ho?t ??ng ???c: trong m?t s? tr??ng h?p riêng, ký t? sai ???c in ra. Ch?ng h?n, vi?c c?u t?o nguyên âm có d?u b?ng cách b?m phím ch?t nh?p d?u ph?, r?i b?m nguyên âm, không in ra ???c. (Ghi chú : ng??i dùng mu?n ??c/vi?t ti?ng Vi?t không c?n dùng b? cài ??t ?? h?a.) * Kh? n?ng h? tr? vùng s? ch?a t?i ?u. * B?n không nên chuy?n ??i sang bàn giao ti?p khác trong khi b? cài ??t v?n b?n; có th? gây ra giao di?n s?p ??. Giao di?n s? t? ??ng ???c kh?i ch?y l?i, nh?ng vi?c s?p ?? v?n còn có th? gây ra l?i trong ti?n trình cài ??t. Vi?c chuy?n ??i sang bàn giao ti?p khác trong khi b? cài ??t ??i d? li?u nh?p nên ho?t ??ng ???c, không gây ra l?i nào. * Kh? n?ng t?o phân vùng ?ã m?t mã b? h?n ch? vì không th? t?o ra m?t khoá m?t mã ng?u nhiên. V?n có th? thi?t l?p m?t phân vùng ?ã m?t mã, dùng c?m t? m?t kh?u nh? là khoá m?t mã. -------------- ^[20] Nh?ng công c? này g?m có các ti?n ích lõi c?a GNU và l?nh nh? sed, grep, tar và gzip. ^[21] ?nh ISO nh? này có th? ???c t?i xu?ng máy nhân b?n Debian nào nh? ???c di?n t? trong Ph?n 4.2, "T?i t?p tin xu?ng nhân b?n Debian". Tìm tên "gtk-miniiso". Ph? l?c E. Linh tinh qu?n tr? M?c l?c E.1. V? tài li?u này E.2. Cách ?óng góp cho tài li?u này E.3. ?óng góp chính E.4. L?i báo nh?n th??ng hi?u E.1. V? tài li?u này S? tay này ?ã ???c t?o dành cho trình cài ??t c?a b?n phát hành Debian tên Sarge, d?a vào s? tay cài ??t Woody b?ng ??a m?m kh?i ??ng, mà l?n l??t d?a vào nh?ng s? tay cài ??t Debian tr??c, c?ng vào s? tay phân ph?i Progeny mà ???c phát hành v?i ?i?u ki?n c?a Gi?y Phép Công C?ng GNU (GPL) trong n?m 2003. Tài li?u này ???c vi?t b?ng mã ??nh d?ng XML ki?u DocBook. Các d?ng th?c xu?t ???c t?o ra b?i m?t s? ch??ng trình khác nhau, dùng thông tin b?t ngu?n t? hai gói docbook-xml và docbook-xsl. ?? t?ng lên kh? n?ng b?o trì c?a tài li?u này, chúng tôi dùng m?t s? tính n?ng XML, nh? th?c th? và thu?c tính t?o h? s? riêng. Nh?ng ?i?u này ?áp ?ng m?t m?c ?ích gi?ng nh? m?c ?ích c?a bi?n và b? ?i?u ki?n trong ngôn ng? l?p trình. Mã ngu?n XML c?a tài li?u này ch?a thông tin dành cho m?i ki?n trúc riêng -- nh?ng thu?c tính t?o h? s? riêng ???c dùng ?? ??t m?t s? ?o?n nào ?ó là ??c tr?ng cho ki?n trúc. B?n d?ch: Nhóm Vi?t hoá ph?n m?m t? do . E.2. Cách ?óng góp cho tài li?u này N?u b?n g?p khó kh?n ho?c mu?n ?? ngh? gì v? tài li?u này, vui lòng ?? trình nó d?ng báo cáo l?i ??i v?i gói installation-guide (s? tay cài ??t). Xem gói reportbug (thông báo l?i) ho?c ??c tài li?u h??ng d?n tr?c tuy?n t?i H? Th?ng Theo Dõi L?i Debian. Khuyên b?n c?ng ki?m tra các l?i còn m? ??i v?i installation-guide xem n?u v?n ?? c?a b?n ?ã ???c thông báo ch?a. N?u có, m?i b?n g?i thông tin làm ch?ng thêm hay thông tin giúp ích cho , mà S? là s? hi?u c?a l?i ?ã ???c thông báo. Còn t?t h?n, hãy l?y b?n sao c?a mã ngu?n DocBook c?a tài li?u này, và t?o ??p vá cho nó. Mã ngu?n DocBook n?m ? debian-installer WebSVN (giao di?n Web Subversion c?a gói cài ??t Debian). N?u b?n ch?a quen v?i DocBook, ??ng lo: có m?t b?n tóm t?t trong th? m?c manuals (s? tay) mà s? giúp ?? b?n b?t ??u. Mã ??nh d?ng DocBook gi?ng nh? mã ??nh d?ng HTML, còn ???c h??ng t?i s? ngh?a c?a v?n b?n h?n di?n m?o. Chúng tôi r?t vui lòng nh?n ??p vá ???c ?? trình cho h?p th? chung debian-boot (xem d??i). ?? tìm ch? d?n v? cách l?y mã ngu?n b?ng SVN, xem tài li?u ??c ?i README n?m trong th? m?c g?c ngu?n. Xin hãy b?n ??ng liên l?c tr?c ti?p v?i tác gi? c?a tài li?u này. Có m?t h?p th? chung th?o lu?n ??c bi?t cho debian-installer, g?m th?o lu?n s? tay này. H?p ?ó là . Có ch? d?n v? ??ng ký v?i h?p ?ó trên trang ??ng ký v?i h?p th? chung Debian, ho?c b?n có th? duy?t qua Kho l?u h?p th? chung Debian tr?c tuy?n. E.3. ?óng góp chính Tài li?u này ???c t?o l?n ??u b?i Bruce Perens, Sven Rudolph, Igor Grobman, James Treacy, và Adam Di Carlo. Sebastian Ley ?ã t?o tài li?u Cài ??t Th? Nào. R?t nhi?u ng??i dùng và nhà phát tri?n Debian ?ã ?óng góp cho tài li?u này. Chúng tôi cám ?n ??c bi?t Michael Schmitz (h? tr? m68k), Frank Neumann (tác gi? g?c c?a s? tay cài ??t vào Amiga), Arto Astala, Eric Delaunay/Ben Collins (thông tin v? SPARC), Tapio Lehtonen, và Stéphane Bortzmeyer (r?t nhi?u l?i s?a ??i), Pascal Le Bail (thông tin h?u hi?u v? cách kh?i ??ng t? thanh b? nh? USB) và Miroslav Ku?e (di?n t? nhi?u ch?c n?ng m?i c?a trình cài ??t Sarge). Chúng tôi ?ã tìm th?y ?o?n và thông tin r?t h?u d?ng trong tài li?u kh?i ??ng qua m?ng Th? Nào (HOWTO) c?a Jim Mintha (không có ??a ch? M?ng), H?i ?áp Debian , H?i ?áp Linux/m68k, H?i ?áp Linux cho b? x? lý SPARC, H?i ?áp Linux/Alpha, trong nhi?u ?i?u khác nhau. M?i ng??i nh? nh?ng nhà b?o trì các ngu?n thông tin phong phú này là s?n sàng t? do. Ti?t ?o?n c?a s? tay này v? cách cài ??t ki?u chroot (Ph?n D.3, "Cài ??t Debian GNU/Linux t? h? th?ng UNIX/Linux") b?t ngu?n m?t ph?n t? tài li?u Tác quy?n © Karsten M. Self. Ti?t ?o?n c?a s? tay này v? ph??ng pháp cài ??t qua « plip » (Ph?n D.4, "Cài ??t Debian GNU/Linux qua IP ???ng song song (PLIP)") d?a vào tài li?u cài ??t PLIP th? nào PLIP-Install-HOWTO c?a Gilles Lamiral. E.4. L?i báo nh?n th??ng hi?u M?i th??ng hi?u do nhà ch? th??ng hi?u riêng t?ng s? h?u. Ph? l?c F. Gi?y phép Công c?ng GNU Ghi chú This is an unofficial translation of the GNU General Public License into Vietnamese. It was not published by the Free Software Foundation, and does not legally state the distribution terms for software that uses the GNU GPL -- only the original English text of the GNU GPL does that. However, we hope that this translation will help Vietnamese speakers to better understand the GNU GPL. ?ây là m?t b?n d?ch ti?ng Vi?t không chính th?c c?a Gi?y Phép Công C?ng GNU (GPL). Nó không ???c xu?t b?n b?i T? Ch?c Ph?n M?m T? Do, và không tuyên b? h?p pháp ?i?u ki?n phát hành ph?n m?m s? d?ng GPL -- ch? có ?o?n ti?ng Anh g?c c?a GPL là h?p pháp. Tuy nhiên, chúng tôi mong mu?n b?n d?ch này s? giúp ?? ng??i nói ti?ng Vi?t hi?u khá h?n GPL c?a GNU. Phiên b?n 2, Tháng 06/1991 B?n quy?n © n?m 1989, 1991 c?a T? ch?c Ph?n m?m T? do. 51 Franklin Street, Fifth Floor, Boston, MA 02110-1301 USA (M?) M?i ng??i ??u ?u?c quy?n sao chép và phân ph?i nguyên v?n tài li?u gi?y phép này, nh?ng không ???c phép thay ??i nó. L?i m? ??u Gi?y phép s? d?ng c?a h?u h?t các ph?n m?m ???c thi?t k? ?? b?n không ???c t? do chia s? và thay ??i ph?n m?m ?ó. Trái l?i, Gi?y phép Công c?ng GNU d? ??nh ??m b?o cho b?n ???c t? do chia s? và thay ??i ph?n m?m m?t cách t? do, và ??m b?o ph?n m?m t? do cho m?i ng??i s? d?ng. Gi?y phép Công c?ng GNU này áp d?ng cho h?u h?t nh?ng ph?n m?m c?a T? ch?c Ph?n m?m T? do, và cho b?t k? ch??ng trình máy tính nào khác mà tác gi? c?a nó cam k?t s? d?ng nó. (M?t s? ph?n m?m khác c?a T? ch?c Ph?n m?m T? do dùng Gi?y phép Th? vi?n Công c?ng GNU thay th?.) B?n c?ng có th? áp d?ng gi?y phép này cho các ch??ng trình do b?n làm ra. Khi chúng tôi nói v? ph?n m?m t? do, chúng tôi ?? c?p ??n s? t? do s? d?ng, ch? không ph?i là giá c?. Gi?y phép Công c?ng GNU c?a chúng tôi ???c thi?t k? ?? ??m b?o b?n có quy?n t? do phát hành b?n sao c?a ph?n m?m t? do (và thu ti?n d?ch v? này n?u mu?n), nh?n mã ngu?n ho?c có kh? n?ng l?y nó n?u b?n mu?n, b?n có th? thay ??i ph?n m?m hay s? d?ng b?t k? ?o?n nào c?a nó trong ch??ng trình t? do m?i; và ?? giúp b?n bi?t rõ là b?n có th? làm nh?ng ?i?u này. ?? b?o v? quy?n l?i c?a b?n, chúng tôi c?n ??a ra nh?ng h?n ch? ?? c?m b?t c? ai ph? nh?n b?n có nh?ng quy?n này hay ?òi h?i b?n t? b? nó. Nh?ng s? h?n ch? này ???c hi?u là m?t s? trách nhi?m nh?t thi?t c?a b?n n?u b?n phát hành b?n sao c?a ph?n m?m ho?c s?a ??i nó. Ch?ng h?n, n?u b?n phát hành b?n sao c?a ch??ng trình nh? v?y, dù là cho không hay thu ti?n, b?n ph?i trao cho ng??i nh?n t?t c? nh?ng quy?n b?n có. B?n ph?i ch?c ch?n là h? c?ng nh?n ???c hay có th? l?y mã ngu?n. Và b?n c?ng ph?i cho h? bi?t nh?ng ?i?u ki?n này, ?? h? bi?t nh?ng quy?n c?a h?. Chúng tôi b?o v? các quy?n c?a b?n qua hai b??c: (1) b?n quy?n tác gi? c?a ph?n m?m và (2) trao cho b?n gi?y phép này ?? b?n có quy?n h?p pháp sao chép, phát hành và/hay s?a ??i ph?n m?m. H?n n?a, ?? b?o v? tác gi? và chính chúng tôi, chúng tôi mu?n ch?c ch?n là m?i ng??i hi?u r?ng ph?n m?m t? do này không có b?o hành. N?u ph?n m?m b? s?a ??i b?i ng??i khác và ???c phân phát ti?p, chúng tôi mu?n ng??i nh?n bi?t r?ng cái mà h? có ?ó không ph?i là b?n g?c, vì v?y, b?t k? l?i nào do ng??i khác gây ra s? không làm mang ti?ng ??n tác gi? g?c. Cu?i cùng, ch??ng trình t? do nào c?ng luôn b? ?e d?a b?i b?ng sáng ch? ph?n m?m. Chúng tôi mu?n tránh nguy c? vi?c nh?ng ng??i phát hành l?i ch??ng trình t? do s? giành b?ng sáng ch? riêng, s? h?u ch??ng trình ?ó. ?? ng?n ng?a ?i?u này, chúng tôi ?ã làm rõ r?ng b?ng sáng ch? ph?i c?p cho m?i ng??i s? d?ng t? do, ho?c không c?p cho b?t k? ai h?t. Sau ?ây là nh?ng ?i?u ki?n và ?i?u kho?n chính xác ??i v?i vi?c sao chép, phát hành và s?a ??i. GI?Y PHÉP CÔNG C?NG GNU ?I?U KI?N SAO CHÉP, PHÁT HÀNH VÀ S?A ??I 0. Gi?y phép này áp d?ng cho b?t k? ch??ng trình nào hay s?n ph?m nào khác có thông báo ???c chèn vào b?i ng??i gi? tác quy?n nói r?ng nó có th? ???c phát hành theo các ?i?u kho?n c?a GPL này. C?m t? « Ch??ng trình » d??i ?ây có ngh?a là b?t k? ch??ng trình máy tính hay s?n ph?m nh? v?y, và « s?n ph?m d?a trên Ch??ng trình » có ngh?a là Ch??ng trình hay b?t k? s?n ph?m nào b?t ngu?n t? nó d??i lu?t b?n quy?n: t?c là, s?n ph?m ch?a Ch??ng trình ?ó hay m?t ph?n c?a nó, ho?c ?úng nguyên v?n ho?c v?i s? s?a ??i và/ho?c ???c d?ch sang m?t ngôn ng? khác. (K? t? câu này, vi?c d?ch ngôn ng? ???c bao g?m vô h?n trong thu?t ng? « s? s?a ??i ».) Ng??i ???c c?p Gi?y phép ???c g?i là « b?n ». Nh?ng ho?t ??ng khác ngoài s? sao chép, phát hành và s?a ??i không ???c ki?m soát b?i Gi?y phép này; nó ? ngoài ph?m vi c?a gi?y phép này. Hành ??ng ch?y Ch??ng trình không b? h?n ch?, và d? li?u xu?t t? Ch??ng trình ch? b? kh?ng ch? n?u n?i dung c?a nó t?o thành m?t s?n ph?m d?a vào Ch??ng trình (không ph? thu?c vào vi?c v?n hành Ch??ng trình). ?i?u ?ó ?úng hay không ph? thu?c vào ?i?u mà Ch??ng trình t?o ra. 1.B?n có quy?n sao chép và phát hành b?n sao ?úng nguyên v?n c?a mã ngu?n c?a Ch??ng trình nh? b?n ?ã nh?n nó, b?ng b?t k? cách nào, mi?n là b?n công b? rõ ràng và thích ?áng trên m?i b?n sao m?t thông báo tác quy?n thích h?p và mi?n tr? b?o hành; gi? nguyên v?n m?i thông báo liên quan ??n Gi?y phép này và mi?n tr? b?o hành; và ??a cho nh?ng ng??i nh?n Ch??ng trình khác m?t b?n sao c?a Gi?y phép cùng v?i Ch??ng trình. B?n có th? thu phí cho vi?c g?i b?n sao, và b?n có th? tùy ý ?? ngh? cung c?p d?ch v? b?o hành có thu phí. 2.B?n có quy?n s?a ??i b?n sao c?a mình hay c?a Ch??ng trình ho?c ?o?n nào c?a nó ?? t?o m?t s?n ph?m d?a vào Ch??ng trình, và sao chép và phát hành s? s?a ??i hay s?n ph?m nh? v?y theo ?i?u kho?n c?a ph?n 1 nêu trên, mi?n là b?n c?ng tuân theo t?t c? các ?i?u ki?n sau: a. B?n ph?i làm cho m?i t?p tin ?ã s?a ??i ch?a thông báo d? th?y nói r?ng b?n ?ã thay ??i t?p tin ?ó và hi?n th? ngày tháng c?a s? thay ??i nào. b. B?n ph?i làm cho s?n ph?m mà b?n phát hành hay xu?t b?n, toàn b? hay m?t ph?n có ch?a hay b?t ngu?n t? Ch??ng trình hay các ph?n c?a nó, ???c c?p toàn b? mi?n phí cho ng??i khác v?i ?i?u ki?n c?a Gi?y phép này. c. N?u ch??ng trình b? s?a ??i có ??c t??ng tác l?nh khi ch?y, b?n ph?i làm nó, khi ???c kh?i ch?y b?ng cách thông th??ng nh?t qua t??ng tác nh? v?y, in ra hay hi?n th? m?t l?i loan báo g?m có thông báo quy?n tác gi? thích h?p và thông báo không có b?o hành (n?u không, nói r?ng b?n cung c?p vi?c b?o hành) và r?ng ng??i dùng có quy?n phát hành l?i ch??ng trình ?ó v?i nh?ng ?i?u ki?n này, và thông tin cho ng??i dùng bi?t cách xem m?t b?n sao c?a Gi?y phép này. (Ngo?i l?: n?u Ch??ng trình chính nó là t??ng tác nh?ng v?n không in ra l?i loan báo nh? v?y, s?n ph?m c?a b?n d?a vào Ch??ng trình không b?t bu?c ph?i in ra l?i loan báo nh? v?y). Nh?ng ?i?u ki?n này áp d?ng cho toàn b? s?n ph?m b? s?a ??i. N?u có th? nh?n ra ph?n riêng c?a s?n ph?m ?ó không b?t ngu?n t? Ch??ng trình, và các ph?n này có th? ???c xem m?t cách h?p lý là s?n ph?m riêng và không ph? thu?c, thì Gi?y phép này, và các ?i?u ki?n c?a nó, không áp d?ng cho nh?ng ph?n riêng ?ó khi b?n phát hành chúng là s?n ph?m riêng. Tuy nhiên, khi b?n phát hành nh?ng ph?n ?ó cùng v?i toàn b? s?n ph?m d?a vào Ch??ng trình, s? phát hành toàn b? này ph?i tuân theo ?i?u ki?n c?a Gi?y phép này, cung c?p cho m?i ng??i có quy?n bao trùm toàn b? s?n ph?m, bao quát t?t c? m?i ph?n c?a nó, b?t k? ai ?ã t?o nó. Nh? th? thì ph?n này không ?? ??nh yêu c?u quy?n hay không th?a nh?n quy?n c?a b?n v? s?n ph?m mà toàn b? là do b?n t?o ra; mà ph?n này ??nh nói v? quy?n h?n trong ?i?u khi?n s? phát hành s?n ph?m b?t ngu?n t? hay s?n ph?m h?p tác t?p th? d?a vào Ch??ng trình. H?n n?a, vi?c ch?a các s?n ph?m khác không d?a vào Ch??ng trình cùng v?i Ch??ng trình (hay v?i s?n ph?m d?a vào Ch??ng trình) trên thi?t b? l?u tr? hay v?t phát hành không n?m trong ph?m vi c?a Gi?y phép này. 3. B?n có quy?n sao chép và phát hành Ch??ng trình (ho?c s?n ph?m d?a vào nó, d??i Ph?n 2) trong d?ng th?c mã ??i t??ng hay t?p tin ch?y ???c v?i ?i?u ki?n c?a Ph?n 1 và 2 bên trên, mi?n là b?n c?ng làm m?t trong s? nh?ng vi?c sau ?ây: a. Kèm theo toàn b? mã ngu?n t??ng ?ng mà máy có th? ??c ???c, ???c phát hành v?i ?i?u ki?n c?a Ph?n 1 và 2 bên trên, trên thi?t b? l?u tr? th??ng dùng ?? trao ??i ph?n m?m; hay b. Kèm theo l?i m?i ghi trên gi?y, h?p l? trong ít nh?t ba n?m sau, cung c?p cho b?t c? ng??i khác nào, v?i giá không l?n h?n giá c?n thi?t ?? phân phát các mã ngu?n ?ó, m?t b?n sao, mà máy có th? ??c ???c, c?a toàn b? mã ngu?n t??ng ?ng, ?? ???c phát hành v?i ?i?u ki?n c?a Ph?n 1 và 2 bên trên, trên thi?t b? l?u tr? th??ng dùng ?? trao ??i ph?n m?m; hay c. Kèm theo các thông tin b?n ?ã nh?n v? l?i m?i phát hành mã ngu?n t??ng ?ng. (Tùy ch?n này ch? ???c phép khi phát hành không th??ng m?i, và ch? khi b?n ?ã nh?n ch??ng trình trong d?ng th?c mã ??i t??ng hay t?p tin ch?y ???c cùng v?i l?i m?i nh? v?y, tùy theo Ph?n ph? (b) trên). Mã ngu?n c?a s?n ph?m có ngh?a là d?ng th?c s?n ph?m ???c ?a thích khi s?a ??i nó. ??i v?i s?n ph?m là t?p tin ch?y ???c, toàn b? mã ngu?n có ngh?a là t?t c? các mã ngu?n cho m?i mô-?un ?ã ch?a, c?ng v?i b?t c? t?p tin xác ??nh giao di?n t??ng ?ng, c?ng v?i các t?p l?nh ???c dùng ?? ?i?u khi?n ti?n trình biên d?ch và cài ??t t?p tin ch?y ???c. Tuy nhiên, ngo?i l? ??c bi?t là mã ngu?n ???c phát hành không c?n ph?i bao g?m nh?ng gì ???c phát hành bình th??ng (trong d?ng th?c ho?c ngu?n ho?c nh? phân) v?i các thành ph?n chính (b? biên d?ch, h?t nhân v.v.) c?a h? ?i?u hành n?i t?p tin ch?y ???c ho?t ??ng, tr? khi thành ph?n kèm theo c?n thi?t ?? ch?y t?p tin. N?u vi?c phát hành mã ch?y ???c hay mã ??i t??ng ???c làm b?ng cách trao truy c?p sao chép t? m?t n?i ?ã xác ??nh, thì vi?c trao các truy c?p sao chép t??ng ???ng ??n mã ngu?n ?ó t? cùng n?i ?ó ???c tính là s? phát hành mã ngu?n, m?c dù ng??i khác không b?t bu?c ph?i sao chép mã ngu?n cùng v?i mã ??i t??ng. 4. Không cho phép b?n sao chép, s?a ??i, c?p gi?y phép ph? hay phát hành Ch??ng trình, tr? v?i ?i?u ki?n ???c di?n t? d?t khoát trong Gi?y phép này. B?t k? s? c? g?ng nào trong vi?c sao chép, s?a ??i, c?p gi?y phép ph? hay phát hành Ch??ng trình b?ng cách khác b? bãi b?, và s? k?t thúc các quy?n c?a b?n d??i Gi?y phép này. Tuy nhiên, ng??i khác ?ã nh?n b?n sao hay quy?n t? b?n d??i Gi?y phép này s? không b? ?nh h??ng, mi?n là h? ti?p t?c tuân theo hoàn toàn. 5. B?n không b?t bu?c ph?i ch?p nh?n Gi?y phép này, vì b?n ch?a ký tên vào nó. Tuy nhiên, không có gì khác cho phép b?n s?a ??i hay phát hành Ch??ng trình hay s?n ph?m b?t ngu?n t? nó. Các hành ??ng này b? pháp lu?t c?m n?u b?n không ch?p nh?n Gi?y phép này. Vì v?y, b?ng cách s?a ??i hay phát hành Ch??ng trình (hay s?n ph?m d?a vào nó), b?n ng? ý s? ch?p nh?n Gi?y phép này ?? làm nh? th?, g?m m?i ?i?u ki?n sao chép, phát hành hay s?a ??i Ch??ng trình hay s?n ph?m d?a vào nó. 6. M?i l?n b?n phát hành l?i Ch??ng trình (hay s?n ph?m d?a vào nó), ng??i nh?n có th? nh?n t? ??ng m?t gi?y phép t? ng??i c?p g?c, ?? sao chép, phát hành hay s?a ??i Ch??ng trình v?i ?i?u ki?n này. Không cho phép b?n h?n ch? thêm cách ng??i dùng s? d?ng các quy?n ?ã ???c c?p trong Gi?y phép này. B?n c?ng không ph?i ch?u trách nhi?m v? vi?c ép bu?c ng??i khác tuân theo ?i?u ki?n c?a Gi?y phép này. 7. N?u, do k?t qu? c?a quy?t ??nh c?a toà án hay các cáo bu?c vi ph?m b?ng sáng ch? hay vì b?t c? lý do nào (không b? gi?i h?n trong v?n ?? b?ng sáng ch?), b?n b? ép bu?c ch?p nh?n ?i?u ki?n (ho?c vì quy?t ??nh c?a toà án, s? tho? thu?n ho?c cách khác nào) mà mâu thu?n ?i?u ki?n c?a Gi?y phép này, tr??ng h?p này không mi?n cho b?n không ph?i th?a mãn ?i?u ki?n c?a Gi?y phép này. N?u b?n không th? phát hành b?ng cách th?a mãn ??ng th?i các giao ??c c?a b?n d??i Gi?y phép này và b?t k? giao ??c thích h?p khác, thì k?t qu? là không cho phép b?n phát hành Ch??ng trình b?ng cách nào c?. L?y thí d?, n?u m?t b?ng sáng ch? nào ?ó không cho phép s? phát hành l?i Ch??ng trình m?t cách mi?n ti?n b?n quy?n phát minh cho m?i ng??i nh?n b?n sao t? b?n m?t cách tr?c ti?p hay gián ti?p, thì cách duy nh?t b?n có th? th?a c? b?ng ?ó và Gi?y phép này là hoàn toàn không phát hành Ch??ng trình. N?u ?o?n nào trong ph?n này ???c quy?t ??nh là không h?p l? hay không th? ???c ép bu?c trong b?t k? tr??ng h?p riêng nào, ?o?n còn l?i d? ??nh áp d?ng ???c, và toàn b? ph?n d? ??nh áp d?ng trong các tr??ng h?p khác. Không ph?i là m?c ?ích c?a ph?n này ?? xúi gi?c b?n vi ph?m b?ng sáng ch? nào hay l?i yêu sách quy?n tài s?n khác, ho?c ?? không th?a nh?n s? h?p l? c?a l?i yêu sách nh? v?y; ph?n này có m?c ?ích duy nh?t là b?o v? tình tr?ng nguyên v?n c?a h? th?ng phát hành ph?n m?m t? do, mà ???c th?c thi b?i các áp d?ng gi?y phép công c?ng. Nhi?u ng??i ?ã ?óng góp r?ng l??ng cho m?t ph?m v? r?ng c?a các ph?n m?m ???c phát hành qua h? th?ng ?ó, nh? s? th?c thi n?n b? h? th?ng ?ó: tùy tác gi? / ng??i t?ng quy?t ??nh n?u h? mu?n phát hành ph?n m?m qua h? th?ng khác nào, và ng??i ???c c?p Gi?y phép không th? ?i?u khi?n cách quy?t ??nh ?ó. Ph?n này d? ??nh di?n t? rõ ràng hoàn toàn k?t qu? ???c hi?u c?a ph?n còn l?i c?a Gi?y phép này. 8. N?u s? phát hành và/hay cách s? d?ng Ch??ng trình b? h?n ch? trong m?t s? qu?c gia nào ?ó, ho?c b?i b?ng sáng ch? ho?c b?i giao di?n có b?n quy?n tác gi?, ng??i gi? tác quy?n g?c ?ã ??t Ch??ng trình d??i Gi?y phép này có kh? n?ng thêm s? h?n ch? phát hành ??a lý riêng lo?i tr? nh?ng qu?c gia ?ó, ?? cho phép phát hành ch? trong hay gi?a các qu?c gia không b? lo?i tr? nh? th?. Trong tr??ng h?p nh? v?y, Gi?y phép này h?p nh?t s? h?n ch? ?ó nh? là nó ???c ghi trong thân c?a Gi?y phép này. 9. T? ch?c Ph?n m?m T? do có th? xu?t b?n phiên b?n ?ã s?a ??i và/hay m?i c?a Gi?y phép Công c?ng GNU. Phiên b?n m?i nh? v?y s? có tinh th?n t??ng t? v?i phiên b?n hi?n th?i, nh?ng có th? khác bi?t trong chi ti?t ?? gi?i quy?t v?n ?? m?i. M?i phiên b?n ???c gán m?t s? hi?u phân bi?t phiên b?n ?ó. N?u Ch??ng trình xác ??nh s? phiên b?n riêng c?a Gi?y phép này áp d?ng cho nó, « và b?t k? phiên b?n sau nào », b?n có tùy ch?n th?a ?i?u ki?n ho?c c?a phiên b?n ?ó, ho?c c?a b?t k? phiên b?n sau nào ???c xu?t b?n b?i T? ch?c Ph?n m?m T? do. N?u Ch??ng trình không xác ??nh s? phiên b?n riêng c?a Gi?y phép này, b?n có kh? n?ng ch?n b?t k? phiên b?n nào c?a Gi?y phép này ?ã ???c xu?t b?n b?i T? ch?c Ph?n m?m T? do. 10. N?u b?n mu?n h?p nh?t ph?n nào c?a Ch??ng trình vào ch??ng trình t? do khác có ?i?u ki?n phát hành khác GPL, hãy xin phép tác gi?. ??i v?i ph?n m?m có b?n quy?n tác gi? c?a T? ch?c Ph?n m?m T? do, hãy vi?t th? cho T? ch?c Ph?n m?m T? do : th?nh tho?ng chúng tôi cho phép ngo?i l? trong tr??ng h?p này. Quy?t ??nh c?a chúng tôi s? ???c h??ng d?n b?i hai m?c ?ích là s? b?o t?n tr?ng thái t? do c?a m?i ?i?u b?t ngu?n t? ph?n m?m t? do c?a chúng tôi, và s? ??y m?nh s? chia s? và s? d?ng l?i ph?n m?m m?t cách chung. KHÔNG B?O HÀNH 11. VÌ CH??NG TRÌNH ?Ã ???C C?P PHÉP MI?N PHÍ, KHÔNG CÓ B?O HÀNH ??I V?I CH??NG TRÌNH NÀY, V?I ?I?U KI?N ???C PHÁP LU?T CHO PHÉP. TR? KHI XÁC ??NH KHÁC B?NG TÀI LI?U GI?Y T?, CÁC NG??I GI? B?N QUY?N TÁC GI? VÀ/HAY NG??I KHÁC CUNG C?P CH??NG TRÌNH NÀY « NH? TH? », KHÔNG CÓ B?O HÀNH GÌ C?, KHÔNG PHÁT BI?U NÓ, C?NG KHÔNG NG? Ý NÓ, G?M, NH?NG KHÔNG B? H?N CH? B?I, S? B?O ??M ?Ã NG? Ý TÌNH TR?NG CÓ TH? BÁN ???C VÀ S? THÍCH H?P V?I M?T M?C ?ÍCH D?T KHOÁT. M?I R?I RO V? CH?T L??NG, ?? CHÍNH XÁC VÀ HI?U SU?T C?A CH??NG TRÌNH NÀY B?N S? T? CH?U. N?U CH??NG TRÌNH NÀY GÂY RA H? H?NG, B?N GÁNH VÁC HOÀN TOÀN TRÁCH NGHI?M TR? TI?N D?CH V? GIÚP ?? HAY S?A CH?A. 12. KHÔNG CÓ TR??NG H?P NÀO (TR? KHI PHÁP LU?T YÊU C?U HAY KHI ???C TH?A THU?N B?NG TÀI LI?U GI?Y T?) MÀ B?T K? NG??I GI? B?N QUY?N TÁC GI? NÀO, HAY B?T K? NG??I KHÁC NÀO CÓ TH? S?A ??I VÀ/HAY PHÁT HÀNH L?I CH??NG TRÌNH NH? ???C PHÉP BÊN TRÊN, S? CÓ TRÁCH NHI?M V? PHÁP LÝ B?I TH??NG, G?M B?T K? B?I TH??NG KI?U T?NG QUÁT, ??C BI?T, NG?U NHIÊN HAY DO H?U QU? DO S? D?NG HAY S? KHÔNG CÓ KH? N?NG S? D?NG CH??NG TRÌNH NÀY (G?M NH?NG KHÔNG PH?I B? H?N TH? B?I S? M?T D? LI?U HAY D? LI?U B? LÀM CHO KHÔNG CHÍNH XÁC HAY CÁC M?T MÁT C?A B?N HAY NG??I KHÁC HAY S? KHÔNG HO?T ??NG ???C CH??NG TRÌNH NÀY V?I CH??NG TRÌNH KHÁC), TH?M CHÍ N?U B?N HAY NG??I KHÁC ?Ã ???C BÁO BI?T CÓ KH? N?NG THI?T H?I NH? V?Y. K?T THÚC C?A ?I?U KI?N Cách áp d?ng ?i?u ki?n này cho các ch??ng trình m?i c?a b?n N?u b?n phát tri?n ch??ng trình m?i, và mu?n làm cho nó có ích nhi?u nh?t cho m?i ng??i, ph??ng pháp t?t nh?t ??t ???c m?c ?ích này là làm cho nó là ph?n m?m t? do mà m?i ng??i có th? phát hành l?i và s?a ??i v?i ?i?u ki?n này. ?? làm nh? th?, hãy ?ính các thông báo theo ?ây kèm ch??ng trình. Cách an toàn nh?t là ?ính chúng vào ??u c?a m?i t?p tin mã ngu?n, ?? th? hi?n cách thông báo không có b?o hành m?t cách h?u hi?u nh?t; và m?i t?p tin nên ch?a ít nh?t ?o?n « Tác quy?n » và thông tin ch? t?i n?i tìm ???c thông báo ??y ??. m?t ?o?n ghi tên ch??ng trình và mô t? ng?n. Tác quy?n © n?m tên c?a tác gi? Ch??ng trình này là ph?n m?m t? do; b?n có th? phát hành l?i nó và/ho?c s?a ??i nó v?i ?i?u ki?n c?a Gi?y phép Công c?ng GNU nh? ???c xu?t b?n b?i T? ch?c Ph?n m?m T? do; ho?c phiên b?n 2 c?a Gi?y phép này, ho?c (tùy ch?n) b?t k? phiên b?n sau nào. Ch??ng trình này ???c phát hành vì mong mu?n nó có ích, nh?ng KHÔNG CÓ B?O HÀNH GÌ C?, TH?M CHÍ KHÔNG CÓ B?O ??M ???C NG? Ý KH? N?NG BÁN HAY KH? N?NG LÀM ???C VI?C D?T KHOÁT. Xem Gi?y phép Công c?ng GNU ?? bi?t thêm chi ti?t. B?n ?ã nh?n m?t b?n sao c?a Gi?y phép Công c?ng GNU cùng v?i ch??ng trình này; n?u không, hãy vi?t th? cho T? ch?c Ph?n m?m T? do, Free Software Foundation, Inc., 51 Franklin Street, Fifth Floor, Boston, MA 02110-1301, USA. B?n c?ng nên thêm thông tin v? cách liên l?c v?i b?n b?ng c? th? b?u ?i?n l?n th? ?i?n t?. N?u ch??ng trình có kh? n?ng t??ng tác, hãy làm cho nó xu?t thông báo ng?n nh? sau khi nó kh?i ch?y trong ch? ?? t??ng tác (hãy thay th? m?i ?o?n n?m trong {d?u ngo?c móc}): Tên ch??ng trình phiên b?n S?, Tác quy?n © n?m tên c?a tác gi? Tên ch??ng trình không có b?o hành gì c?; ?? xem chi ti?t, hãy gõ l?nh « show w ». ?ây là ph?n m?m t? do, và b?n có quy?n phát hành l?i nó v?i m?t s? ?i?u ki?n; hãy gõ « show c » ?? xem chi ti?t. Hai l?nh `show w' và `show c' nên hi?n th? các ph?n thích h?p c?a Gi?y phép Công c?ng GNU. T?t nhiên, b?n có th? ch?n l?nh khác thích h?p v?i ch??ng trình c?a mình, ví d? l?nh trong bàn ?i?u khi?n, cú nh?p con chu?t hay m?c trình ??n. B?n c?ng nên yêu c?u ng??i ch? c?a b?n (n?u b?n làm vi?c l?p trình viên trong m?t công ty) hay tr??ng h?c c?a b?n, n?u có, ký tên vào « ??n t? ch?i trách nhi?m tác quy?n » v? ch??ng trình này, n?u c?n. ?ây là m?t m?u ví d? : {hãy thay th? ?o?n n?m trong d?u ngo?c móc} Tên công ty/tr??ng b?ng cách này t? ch?i b?t k? s? s? h?u ch??ng trình `Tên ch??ng trình' (ki?u ch??ng trình) ???c t?o b?i Tên l?p trình viên. ch? ký c?a ch?, ngày tháng tên và ch?c v? c?a ch? Gi?y phép Công c?ng GNU này không cho phép ai h?p nh?t ch??ng trình c?a b?n vào ch??ng trình ?ã s? h?u. N?u ch??ng trình c?a b?n là th? vi?n trình con, có l? b?n mu?n cho phép ?ng d?ng s? h?u liên k?t v?i th? vi?n này. N?u có, b?n hãy s? d?ng Gi?y phép Công c?ng GNU Ph? (LGPL) thay vào Gi?y phép này.