Product SiteDocumentation Site

Phụ lục B. Khoá bổ sung ngắn hạn

Mặc dù cuốn sách này chủ yếu phục vụ quản trị viên và “người dùng có kinh nghiệm“, chúng tôi không muốn loại trừ những người mới bắt đầu. Phụ lục này sẽ là phần cơ bản từ đầu các khái niệm cơ bản liên quan đến việc vận hành một máy tính chạy Unix.

B.1. Shell và các lệnh cơ bản

Trong thế giới Unix, mọi quản trị viên đều phải sử dụng dòng lệnh sớm hay muộn; Ví dụ, khi hệ thống không khởi động đúng cách và chỉ cung cấp một chế độ cứu hộ bằng dòng lệnh. Khả năng xử lý giao diện như vậy là một kỹ năng sống còn cơ bản trong những trường hợp này.
Phần này chỉ đưa ra một cái nhìn bao quát về các lệnh. Tất cả chúng đều có các tùy chọn khác không được mô tả ở đây, vì vậy hãy tham khảo tài liệu đầy đủ trong các trang hướng dẫn sử dụng tương ứng.

B.1.1. Duyệt cây thư mục và quản lý tập tin

Một khi phiên làm việc được mở ra, lệnhpwd(viết tắt củaprint working directory) sẽ hiển thị vị trí hiện tại trong hệ thống tập tin. Thư mục hiện tại được thay đổi bằng lệnhcdthư mục(cdlà thay đổiThư mục). Thư mục cha luôn được gọi là.(hai dấu chấm), trong khi thư mục hiện tại còn được gọi là.(một chấm). Lệnhlscho phépliệt kênội dung của một thư mục. Nếu không có thông số được đưa ra, nó hoạt động trên thư mục hiện hành.
$ pwd
/home/rhertzog
$ cd Desktop
$ pwd
/home/rhertzog/Desktop
$ cd .
$ pwd
/home/rhertzog/Desktop
$ cd ..
$ pwd
/home/rhertzog
$ ls
Desktop    Downloads  Pictures  Templates
Documents  Music      Public    Videos
Một thư mục mới có thể được tạo ra vớimkdir thư mục, và một thư mục hiện có (rỗng) có thể được gỡ bỏ vớirmdir directory. Lệnhmvcho phépdi chuyểnvà/hoặc đổi tên các tập tin và thư mục;xoá một tệp tin đã đạt được với rmfile.
$ mkdir test
$ ls
Desktop    Downloads  Pictures  Templates  Videos
Documents  Music      Public    test
$ mv test new
$ ls
Desktop    Downloads  new       Public     Videos
Documents  Music      Pictures  Templates
$ rmdir new
$ ls
Desktop    Downloads  Pictures  Templates  Videos
Documents  Music      Public

B.1.2. Hiển thị và Sửa Đổi các Tệp Văn bản

Lệnhcatfilelệnh (dự định kết hợpconcatenatevào thiết bị đầu ra tiêu chuẩn) đọc một tập tin và hiển thị Nội dung của nó trên thiết bị đầu cuối. Nếu tệp quá lớn để hiển thị trên màn hình, hãy sử dụng trình phân trang nhưless(hoặcmore) để hiển thị từng trang một.
Lệnh editor bắt đầu trình soạn thảo văn bản (như vi or nano) và cho phép tạo, sửa đổi và Đọc các tập tin văn bản. Đôi khi các tệp đơn giản nhất có thể được tạo trực tiếp từ trình thông dịch lệnh nhờ chuyển hướng:echo "text" >filetạo một tệp có tên làfilevới “text” làm nội dung của nó. Cũng có thể thêm một dòng vào cuối tập tin này, với một lệnh như echo“moretext“> >file. Lưu ý >> trong ví dụ này.

B.1.3. Tìm kiếm tệp và tìm nội dung trong tệp

Lệnh finddirectorycriteriasẽ tìm kiếm các tệp trong cây thư mục dưới thư mụcdirectorytheo một số tiêu chí. Tiêu chí được sử dụng phổ biến nhất là-namename: cho phép tìm kiếm một tập tin theo tên của nó.
Lệnh grep expression files sẽ tìm kiếm nội dung của các tệp và trích xuất các dòng phù hợp với biểu thức chính quy (Xem thanh bên BACK TO BASICS Regular expression). Thêm tuỳ chọn -r cho phép tìm kiếm đệ quy trên tất cả các tệp tin chứa trong thư mục được truyền như một tham số. Điều này cho phép tìm kiếm một tập tin khi chỉ biết một phần của nội dung.

B.1.4. Quản lý tiến trình

Câu lệnhps auxliệt kê các tiến trình hiện đang chạy và xác định chúng bằng cách hiển thịpidcủa chúng (process id). Khi đã biết đượcpidcủa một tiến trình, câu lệnhkill -signal pidcho phép gửi một tín hiệu đến nó (nếu tiến trình thuộc về người hiện tại). Có một vài loại tín hiệu; Thường được sử dụng là TERM(yêu cầu chấm dứt một cách nhẹ nhàng) và KILL (bắt buộc chấm dứt).
Trình thông dịch lệnh cũng có thể chạy các chương trình ở chế độ nền nếu lệnh được theo sau bằng “&“. Bằng cách sử dụng ký hiệu này người dùng sẽ tiếp tục sử dụng shell ngay lập tức ngay cả khi lệnh vẫn đang chạy (ẩn từ người dùng, như một tiến trình nền). Lệnhjobsliệt kê các tiến trình chạy dưới nền; Chạyfg %job-number(forforeground) phục hồi công việc ở tiền cảnh. Khi một lệnh đang chạy ở tiền cảnh (hoặc vì nó đã được khởi động bình thường, hoặc được đưa trở lại mặt trước vớifg), tổ hợp lệnhControl+Z tạm dừng tiến trình và tiếp tục sử dụng màn hình dòng lệnh. Tiến trình này có thể được khởi động lại trong nền vớibg %job-number(cho background).

B.1.5. Thông tin hệ thống: bộ nhớ, không gian đĩa, định danh

Lệnhfreehiển thị thông tin về bộ nhớ;df(disk free) báo cáo về không gian đĩa có sẵn trên mỗi đĩa được gắn trong hệ thống tập tin. Tùy chọn- h(chohuman readable) chuyển đổi các kích thước thành một đơn vị dễ đọc hơn (thường là các mebibytes hoặc gibibytes). Tương tự, lệnhfreehỗ trợ các tùy chọn-m-gvà hiển thị Dữ liệu hoặc trong các ổ theo mebibytes hoặc trong gibibytes, tương ứng.
$ free
              total        used        free      shared  buff/cache   available
Mem:       16279260     5910248      523432      871036     9845580     9128964
Swap:      16601084      240640    16360444
$ df
Filesystem                1K-blocks      Used Available Use% Mounted on
udev                        8108516         0   8108516   0% /dev
tmpfs                       1627928    161800   1466128  10% /run
/dev/mapper/vg_main-root  466644576 451332520  12919912  98% /
tmpfs                       8139628    146796   7992832   2% /dev/shm
tmpfs                          5120         4      5116   1% /run/lock
tmpfs                       8139628         0   8139628   0% /sys/fs/cgroup
/dev/sda1                    523248      1676    521572   1% /boot/efi
tmpfs                       1627924        88   1627836   1% /run/user/1000
Lệnhidsẽ hiển thị danh tính của người dùng đang chạy phiên, cùng với danh sách các nhóm mà nó thuộc về. Do truy cập vào một số tệp hoặc thiết bị có thể bị hạn chế đối với thành viên nhóm, nên kiểm tra thành viên nhóm có sẵn có thể hữu ích.
$ id
uid=1000(rhertzog) gid=1000(rhertzog) groups=1000(rhertzog),24(cdrom),25(floppy),27(sudo),29(audio),30(dip),44(video),46(plugdev),108(netdev),109(bluetooth),115(scanner)