Vertaalproject: Debian in het Nederlands

Debian naar het Nederlands vertalen

Vertalen is teamwerk en in Debian zijn verschillende teams actief die er allemaal naar streven om Debian ook in de taal van hun gemeenschap aan te bieden. Ter ondersteuning van deze verschillende lokalisatieteams heeft Debian een centrale infrastructuur uitgebouwd.

Het doel van ons team is ervoor te zorgen dat de Debian distributie en zijn documentatie ook in het Nederlands beschikbaar zijn.

Als u wilt helpen bij het vertalen van Debian naar het Nederlands, bent u hartelijk welkom bij ons team. We hopen u in dat geval met deze pagina voldoende op weg te kunnen helpen, zodat u effectief met vertalen van start kunt gaan.

Het Nederlandstalig vertaalteam van Debian

Meewerken aan de vertaling van Debian is voor 100% vrijwilligerswerk. Dit betekent dat iedere vertaalmedewerker zo veel of zo weinig tijd besteedt aan het vertalen als voor haar/hem passend is. U heeft dus als vrijwillige vertaalmedewerker geen enkele prestatieverplichting.

Wel verwachten we dat u zich houdt aan de gedragscode van Debian en dat u zich constructief opstelt.

Alle communicatie binnen het team verloopt via de mailinglijst van het Nederlandstalig vertaalproject van Debian. De mailinglijst is het centrale en enige coördinatieorgaan. Het is dus aangewezen dat u zich op die lijst abonneert. Alle verkeer op de lijst is openbaar en wordt gearchiveerd. Debian heeft de sterke overtuiging dat een dergelijke open werkwijze de kwaliteit enkel ten goede kan komen.

Richtlijnen in verband met taalgebruik

Voor de regels inzake spelling, woordenschat en grammatica, richten we ons naar de richtlijnen en adviezen van de Nederlandse Taalunie die op deze gebieden de officieel erkende autoriteit is voor het hele Nederlandstalige gebied. Door deze opstelling bevestigen we dat we met onze vertalingen het hele Nederlandse taalgebied willen bedienen en dat we daarom streekgebonden taalgebruik in de mate van het mogelijke trachten te vermijden. Overigens is ook niet de benodigde mankracht beschikbaar om een regionalistische aanpak waar te maken. Bewijs daarvan is de zwakke dekkingsgraad van dit soort initiatieven uit het verleden op https://www.debian.org/international/l10n/po/nl_BE en op https://www.debian.org/international/l10n/po/nl_NL.

In de loop van de tijd werd een beperkt lexicon samengesteld. Het doel ervan is een zekere uniformiteit in de vertalingen te bereiken. Het is aanbevolen om het bij het vertalen zeer regelmatig te consulteren. Wellicht is het lexicon nog vatbaar voor uitbreiding. Het is ook niet onmogelijk dat sommige erin opgenomen vertalingen niet optimaal zijn. Suggesties voor uitbreiding en verbetering zijn welkom, maar moeten uiteraard goed doorgesproken worden op de mailinglijst. Het doel moet steeds zijn correctheid te combineren met verstaanbaarheid en zeker in het geval van vakterminologie kan dit soms een moeilijke zoektocht zijn.

Wat kan er vertaald worden?

Werkwijze

Ter ondersteuning van het werk van de lokalisatieteams werd een opvolgingssysteem opgezet. Via de hoofdpagina ervan en de eronder liggende pagina's kan men volgen welke de situatie is op het gebied van de internationalisering van Debian en krijgen de verschillende teams een zicht op de aan gang zijnde werkzaamheden, op de reeds afgewerkte vertalingen en op de onderdelen die nog aandacht van vertalers nodig hebben.

De informatie die nodig is om die ondersteuning te kunnen bieden wordt door het opvolgingssysteem verzameld op verschillende plaatsen in Debian. Een van de plaatsen waar dit systeem actief meeluistert, zijn de mailinglijsten van de vertalingsteams.

Om het opvolgingssysteem in staat te stellen te begrijpen waaraan de vertalingsteams concreet werken, werd een geheel van zogenaamde pseudo-url's ontwikkeld. Het komt erop neer dat het onderwerp-veld van de e-mailberichten die naar de mailinglijst gestuurd worden, op een gestandaardiseerde manier opgemaakt wordt, zodat het informatie bevat over het item waarvan de vertaling aan de gang is en over de fase waarin de werkzaamheden zich bevinden.

Een pseudo-url bestaat uit de volgende onderdelen:

[status] type://pakketnaam/bestandsnaam

E-mailberichten waarvan het onderwerp-veld niet op die manier gestructureerd werd, kunnen uiteraard ook naar de mailinglijst gestuurd worden, maar worden niet begrepen en niet opgevolgd door het opvolgingssysteem. Dit soort berichten wordt vooral gebruikt bij een overleg over een onderwerp van algemene aard.

Hierna volgt een korte toelichting bij de verschillende onderdelen van een pseudo-url.

status
De status van de vertaling of de fase waarin de vertaling van dat item zich bevindt.
type
Dit omschrijft het soort item dat vertaald wordt. Het systeem dat de vertalingswerkzaamheden opvolgt, kent de volgende types: po-debconf, debian-installer, po, po4a, man en wml (webwml wordt uitgefaseerd en in de plaats daarvan moet nu wml gebruikt worden).
pakketnaam
De naam van het pakket waaruit het vertaalde bestand afkomstig is. Als het de vertaling van een webpagina betreft, wordt www.debian.org gebruikt als pakketnaam.
bestandsnaam
De naam van het document of het bestand dat vertaald wordt. In geval van een man-pagina zal die naam ook de sectie bevatten en in het geval van een webpagina het pad van die pagina, zodat er geen verwarring kan bestaan met een ander document of bestand in hetzelfde pakket.

Hierna volgen enkele voorbeelden van pseudo-url's, waarbij we het element status nog even buiten beschouwing laten:

Het status-element van de pseudo-url staat steeds tussen rechte haken. De volgende statusaanduidingen bevorderen de samenwerking en vergemakkelijken de opvolging:

ITT
(Intent To Translate) Hiermee maakt een vertaler kenbaar dat hij de vertaling van een bepaald item voor zijn rekening neemt.
RFR
(Request For Review) De bijlage bij dit bericht bevat een ontwerpvertaling en met dit bericht nodigt de vertaler zijn collega's uit om de ontwerpvertaling na te lezen.
ITR
(Intent To Review) Hiermee geeft men aan dat men een commentaar bij de ontwerpvertaling aan het voorbereiden is.
LCFC
(Last Chance/Call For Comments) In deze fase is het overleg over een vertaling afgerond en werd het commentaar in de vertaling verwerkt. Men voegt de bijgewerkte ontwerpvertaling als een bijlage toe om iedereen de kans te geven het geheel een laatste maal na te lezen. Als er op een eerdere vraag om commentaar op een ontwerpvertaling geen reactie kwam, hetgeen op de mailinglijst geldt als een impliciete goedkeuring ervan, kan men desgewenst een LCFC-bericht gebruiken om er zeker van te zijn dat de eerdere vraag om commentaar niet onbedoeld aan de aandacht ontsnapt was.
BTS#bug-nummer
(Bug Tracking System) Dit informeert de mailinglijst dat de vertaling via een bugrapport met het opgegeven referentienummer aan de pakketbeheerder bezorgd werd. De pakketbeheerder sluit dit bugrapport af bij een volgende upload van het pakket waarin de vertaling opgenomen is en dit feit zal door het opvolgingssysteem opgemerkt en verwerkt worden.
DONE
Hiermee geeft men aan dat de vertaling afgerond is en toegepast werd. Dit wordt gebruikt in die gevallen waarin de toepassing van een vertaling niet via een bugrapport verloopt. Dit is bijvoorbeeld het geval bij de vertaling van een webpagina of van een pakketbeschrijving.

De hierboven geschetste fases van een vertalingscyclus laten toe om de samenwerking op een gestructureerde wijze te laten verlopen. Nochtans is er geen enkele reden om ze onnodig rigide toe te passen, waardoor ze als bureaucratische rompslomp en als een belemmering van de samenwerking ervaren zouden kunnen worden, eerder dan als een ondersteuning ervan.

Hulpmiddelen

U kunt bij het vertalen best een van de hulpmiddelen gebruiken die specifiek bedoeld zijn om u een dergelijke taak op een comfortabele manier te laten uitvoeren. Er is op dat vlak een ruime keuze, onder meer: